‘Verdachte schietpartij Utrecht mishandelde cipier voor vrijlating’

Het gebeurde vlak nadat Gökmen T. toestemming had gekregen het verloop van een verkrachtingszaak in vrijheid af te wachten. Drie weken na zijn vrijlating schoot T. vier mensen dood.

Ambulancepersoneel bij de bloemenzee op het 24 Oktoberplein, waar de schietpartij plaatsvond.
Ambulancepersoneel bij de bloemenzee op het 24 Oktoberplein, waar de schietpartij plaatsvond. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Hoofdverdachte van de dodelijke schietpartij in een Utrechtse tram Gökmen T. heeft een paar weken voor het incident een cipier mishandeld in de gevangenis. Dat heeft minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) woensdag gemeld aan de Tweede Kamer. Een week later mocht T. voorwaardelijk de cel verlaten.

De bewindsman schrijft dat T. zich op 25 februari dit jaar „agressief heeft gedragen” tegenover de bewaker. Wat hij precies zou hebben gedaan, vermeldt Grapperhaus niet. In de gevangenis, waar hij in voorarrest zat vanwege een verkrachtingszaak, kwam de mishandeling T. volgens de minister op een „disciplinaire straf” te staan. T. werd voorwaardelijk vrijgelaten op 1 maart. De bewaker deed een week later bij de politie aangifte voor mishandeling.

T. heeft bekend dat hij op 18 maart vier mensen heeft doodgeschoten in de tram. In de jaren voorafgaand aan de schietpartij kwam hij vaak in aanraking met justitie. Hij maakte zich onder meer schuldig aan diefstal en wapenbezit.

Lees ook dit profiel van Gökmen T.: Een tijdje moslim, dan weer een tijdje junk

Evaluatie

Dat T. het verloop van het verkrachtingsproces buiten de gevangenis mocht afwachten, komt door een beslissing van het gerechtshof in Arnhem. Het hof honoreerde zijn verzoek om voorwaardelijk te worden vrijgelaten, omdat hij beloofde mee te werken aan een persoonlijkheidsonderzoek. Het besluit viel twee dagen nadat T. de bewaker zou hebben mishandeld. Of de mishandelingszaak bij de zitting van het hof ter sprake is gekomen, is niet bekend.

Grapperhaus velt in zijn brief geen oordeel over het besluit T. vrij te laten. „Het gaat om een afweging van een onafhankelijke rechter”, benadrukt een woordvoerder van de minister. Wel wil Grapperhaus „het justitiële systeem op een aantal punten evalueren”, zo valt in zijn brief aan de Kamer te lezen. Ook laat hij uitzoeken of T. wellicht in de gevangenis is geradicaliseerd. Het OM zoekt ook nog uit of T. handelde uit radicaal-islamitische overtuigingen.