Bij een volksfeest in de noordelijke regio Galicië worden jaarlijks de manen en staarten van wilde paarden geknipt

Foto OSCAR CORRAL/EPA

De Spaanse dierenpartij: ‘Straks zijn we in heel Europa niet meer weg te denken’

Interview lijsttrekker dierenpartij Spanje

De Spaanse dierenpartij Pacma staat op het punt een zetel te winnen bij de parlementsverkiezingen van zondag. „Ze zien ons als radicalen.”

Het hoofdkantoor van de Spaanse Partij voor de Dieren (Pacma) in Madrid is veel te klein. Zenuwachtige kandidaten en medewerkers botsen in de kleine ruimtes soms bijna tegen elkaar op. De partij is uit zijn jas gegroeid. Na een jarenlange rol in de marge lijkt het erop dat lijsttrekker Laura Duarte (Vigo, 1986) komende zondag voldoende stemmen zal krijgen om een zetel in het parlement te veroveren. „Dat zou historisch zijn”, zegt Duarte in het centrum van Madrid. „Het is in Spanje heel hard nodig dat dieren een stem krijgen.”

De opkomst van de Partido Animalista Contra el Maltrato Animal (Pacma) staat symbool voor het versplinterde en gepolariseerde Spaanse politieke landschap. De decennia van tweestrijd tussen de conservatieve Partido Popular en de sociaal-democraten van de PSOE zijn voorbij. Het uiterst linkse Podemos en de liberalen van Ciudadanos zijn inmiddels toegetreden tot de gevestigde orde. Het uiterst rechtse Vox en het radicaal linkse Pacma dienen zich aan als twee nieuwe tegenpolen. „We vormen een tegengeluid voor deze ultra-rechtse, racistische en machistische partij die de klok in Spanje terug wil draaien”, stelt voormalig journalist Duarte, ‘kandidaat-premier’ voor de Partij voor de Dieren.

Wat zou u doen als u plots premier van Spanje zou worden?

Duarte glimlacht en zegt: „Laten we eerst maar eens zorgen dat we een zetel krijgen. Zodat we het welzijn van dieren op de politieke agenda kunnen zetten. Omdat nu alle zetels meetellen bij het vormen van meerderheden zou onze inbreng wel eens van cruciaal belang kunnen zijn. Het is tijd dat politici gedwongen worden zich uit te spreken over iets barbaars als stierenvechten. Wie onze steun wil hebben, zal zich daartegen móéten uitspreken.”

De Partij voor de Dieren is in Nederland inmiddels gemeengoed. Wordt Pacma in Spanje serieus genomen?

„We hebben een hele goede relatie met de Nederlandse Partij voor de Dieren. Marianne Thieme is op bezoek geweest om ons te steunen. Het is heel knap hoe zij ervoor gezorgd heeft dat dieren in de politiek meetellen. Wij zijn in Spanje lang door alles en iedereen genegeerd. Maar daarin is verandering aan het komen. We zijn niet langer een partij voor degenen die uit onvrede een stem uitbrengen. Mensen zien in dat wij dingen kunnen veranderen. En anderen zien ons als een gevaar. Als radicalen. We hebben dagelijks te maken met bedreigingen en verwensingen. Heel triest.”

Lees meer over het rechts-populistische Vox: Eindelijk een partij die jagers en stierenvechters begrijpt

Naast stierenvechten zijn er in Spanje tal van traditionele feesten waarbij dieren worden mishandeld. Manen van wilde paarden worden afgeknipt, eenden in zee gegooid, horens van stieren in brand gestoken en ga zo maar door. Voor een Nederlander is het onbegrijpelijk dat dit mag. Waarom kan dit allemaal in Spanje?

„Ik kan me voorstellen dat buitenlanders dit heel vreemd vinden. Spanje is in cultureel opzicht veelal nog onderontwikkeld. Stierengevechten worden zelfs vaak bekostigd door plaatselijke overheden. Maar het nodeloos martelen en doden van dieren is iets barbaars. Iets middeleeuws. Voor mij als Spaanse is het beschamend dat dit in 2019 in Spanje nog steeds op grote schaal gebeurt. Gelukkig lijken nieuwe generaties deze tradities langzaam de rug toe te keren. Ik hoop dat mensen over een paar jaar met afschuw terugkijken op deze praktijken.”

Maar een partij als Vox komt juist op voor de tradities. Zij achten u een gevaar voor de Spaanse identiteit.

„Ik denk niet dat de meerderheid van de Spanjaarden zich identificeert met stierenvechters en jagers. Vox wil kennelijk terug naar het Spanje van lang geleden. Naar de ergste tijd uit onze geschiedenis. Ondertussen hebben ze niet werkelijk oog voor de problemen op het platteland. Stierenvechten en jagen zijn geen hobby’s voor arme mensen. Dat is voor de rijke señoritos. In de dorpen is eerder behoefte aan goed onderwijs, gezondheidszorg en een goede infrastructuur.”

In hoeverre kijkt uw partij verder dan het belang van dieren?

„Dat doen we in meerdere opzichten. Klimaatverandering is hét probleem dat jongeren bezighoudt. En de grote Spaanse politieke partijen noemen het niet eens! Dat is bizar, en tegelijkertijd zeer ernstig: ze denken niet eens aan de toekomst. Geweld tegen vrouwen is voor ons ook een heel belangrijk punt. Het is symptomatisch voor de Spaanse politiek dat ik de enige vrouwelijke lijsttrekker ben. Er is nog nooit een grote partij geweest die een vrouw als premier heeft gekandideerd. Ook daar willen wij verandering in brengen.”

In welk opzicht maken vrouwen verschil in de politiek?

„Nu het tweepartijenstelsel verleden tijd is moet je overeenkomsten met elkaar proberen te sluiten. Je moet proberen elkaar sterker te maken. Daar zijn vrouwen denk ik beter in dan mannen. De grote partijen worden althans geleid door mannen die voortdurend met elkaar in de clinch liggen. Confrontaties opzoeken. En Vox doet dat nog extremer.”

Gaan de dierenpartijen ook een rol spelen in Europa?

„Dat denk ik wel. Op dit moment is de Nederlandse Anja Hazekamp de enige vertegenwoordiger in het Europese parlement. Maar daar gaat na de Europese parlementsverkiezingen van eind mei zeker verandering in komen. Naast Nederland en Spanje zijn er in Portugal en Duitsland ook partijen die een rol gaan spelen. We staan nu in Spanje nog voor een unieke doorbraak, maar straks zijn we in heel Europa niet meer weg te denken.”

Lees het interview met de nieuwe voorzitter van Partij voor de Dieren