Dit is gewoon een van de slechtste NAC-elftallen ooit

NAC Breda NAC beleeft in de eredivisie een rampseizoen. De Bredase club is na de 4-0 nederlaag tegen Feyenoord bijna zeker van degradatie.

NAC-spelers Grad Damen (midden) en Menno Koch treuren na weer een doelpunt van Feyenoord.
NAC-spelers Grad Damen (midden) en Menno Koch treuren na weer een doelpunt van Feyenoord. Foto VI Images/ANP

Het spandoek in het Rat Verlegh Stadion vat het heersende gevoel goed samen over dit NAC, de club uit Breda die op weg is naar de eerste divisie. In zwarte blokletters op een geel doek, voor de wedstrijd tegen Feyenoord: ‘Wij vechten voor jullie, jullie niet voor ons’. Met een afbeelding erbij van een middelvinger die wordt opgestoken.

De stuwende wisselwerking tussen publiek en ploeg – een cruciale factor bij de volksclub – is er nooit geweest dit seizoen, zegt supporter Leon Deckers van De Rat, een magazine voor en door NAC-fans. Deze ploeg heeft het thuispubliek nooit in zijn voordeel weten te gebruiken. Deckers, voor de wedstrijd: „Dit team leek lange tijd haast niet meer te prikkelen. We kunnen lawaai maken wat we willen, maar het maakt niks uit.”

Het heeft ondanks alles alle ingrediënten voor een typisch avondje NAC, het duel woensdag tegen Feyenoord (0-4). ‘Als we gaan, dan gaan we met z’n allen’, klinkt het voor de aftrap door de boxen. Regen trekt onophoudelijk langs de lichtmasten, de alles-of-nietssfeer. De fluitconcerten als NAC in het eerste kwartier compleet overlopen wordt. Het gejuich na een succesvolle tackle. Het ongeloof na een misser van doelman Benjamin van Leer op een schot van Dylan Vente.

Het past allemaal in het script van dit rampseizoen. De tweede degradatie in vijf jaar is na woensdag onafwendbaar voor NAC. Als concurrent Excelsior donderdag wint bij ADO Den Haag is het een feit. Er is nog een theoretische kans op overleven als Excelsior al zijn drie duels verliest en NAC de twee resterende duels wint. Maar niemand die daar op rekent.

Voor de wedstrijd was er al gelatenheid. De vraag aan drie parkeerwachters, een kleine twee uur voor de aftrap: hebben ze er nog een beetje vertrouwen in?

„Uiteraard”, zegt er één.

Een ander knikt. „De parkeerplaats komt vast vol.”

Een oudere fan, tegen Fox Sports: „Ik heb nog een haartje hoop, maar je kan eigenlijk wel zeggen dat het gebeurd is.”

Een andere man: „Ik zie het zwaar in voor ons clubke.”

AD-columnist en bekend NAC-supporter Sjoerd Mossou: „Ze hebben het zo verkloot.”

Meer zwakke broeders

Voor het seizoen had men er bij NAC nog wel vertrouwen in omdat er „godzijdank meer zwakke broeders” waren in de eredivisie dit seizoen, met het gepromoveerde FC Emmen, De Graafschap en Fortuna Sittard, zegt Deckers. Maar NAC, qua omvang de grootste broer met een begroting van 13 miljoen, bleek gaandeweg reddeloos. Deckers: „Het is de meest zwakke eredivisie in jaren, en wij staan onderaan.”

Dit is een van de slechtste NAC-elftallen ooit, vinden sommige supporters. De oorzaken zijn bekend: afgelopen zomer werd te lang en te veel verwacht van Manchester City, waar NAC sinds 2016 een samenwerkingsverband mee heeft. Huurspelers kwamen er wel (momenteel spelen er drie in Breda), maar zij zijn niet van het gewenste niveau. Eerder C-categorie.

Lees ook: Cultclub NAC, het zorgenkind van Manchester City

De NAC-leiding stelde zich in de zomer te afwachtend op en deed te weinig om de selectie eigenhandig te versterken. „Op alle vlakken is het fout gegaan, bestuurlijk en sportief”, zegt Deckers. Het idee achter de samenwerking was dat de City-huurlingen ter aanvulling van de selectie waren, het zogeheten ‘witte-vlekkenplan’.

In de loop van de tijd is de constructie omgedraaid, constateert hij. „Eerst werd gekeken met wat voor spelers City kwam, en vervolgens besloot de club pas wat zij zelf haalden.”

De aanhoudende kritiek op het beleid leidde in september tot het vertrek van technisch directeur Hans Smulders, architect van de samenwerking met City. Justin Goetzee, de algemeen directeur, was loyaal en vertrok later ook.

Pas onlangs, na een half jaar, is er een nieuwe directie aangetreden met technische man Tom van den Abbeele en voormalig sc Heerenveen-directeur Luuc Eisenga. Zij zullen moeten gaan bouwen aan een nieuw NAC. Coach Mitchell van der Gaag stapte vorige maand uit zichzelf op, opvolger Ruud Brood heeft het niet kunnen omdraaien.

Geen cultvoetballers

Het is een elftal zonder ziel, nooit omarmd door de achterban met onstuitbare geestdrift. Ze missen ook een cultvoetballer zoals Kenny van der Weg dat was, de wat onhandige, onbesuisde verdediger die eerder dit decennium volgens de principes van NOAD – Nooit Opgeven Altijd Doorzetten – poogde te voetballen. Deckers: „We hebben heimwee naar dat soort types, de beuk erin en twee benen vooruit en alles eraan doen om een resultaat te halen.”

De tragiek hoort ook wel een beetje bij de club, zegt Deckers. „Dit ís NAC.” Onverteerbaar was het slappe spel in de duels bij rivaal Willem II (2-0 verlies) en concurrent De Graafschap (3-0 verlies) begin dit jaar. Deckers: „Dat was verbijsterend. Ze speelden op zestig procent. Toen wist je al dat er een wonder moest gebeuren om er nog in te blijven.”

Hoop maakt veel supporters kapot, zegt Deckers. „Laat de executie maar snel voltrokken worden. Dat zou een bevrijding zijn.” Ofwel: degradatie. Hij heeft „oprecht” zin in volgend seizoen, in de eerste divisie. „Er wordt al enthousiast gesproken over een weekendje Volendam.”