Dennis Hof zit iedere thuiswedstrijd in Alkmaar op de blindentribune met zijn vader Kees.

Foto's Olivier Middendorp

Genieten zonder een bal te zien

Blindentribune Op de blindentribune van AZ in Alkmaar is het commentaar van de twee verslaggevers net als op de radio. „Maar dan beter.”

Een ploffende bal, fluitsignalen van de scheidsrechter, handpalmen die tegen elkaar aan klappen. Het lijken simpele, te verwaarlozen geluiden die in ieder stadion klinken. Maar voor wie niets of weinig kan zien, is het juist reden om op de tribune plaats te nemen. Want wie wil weten waar de bal is, heeft allang geen paar goedwerkende ogen meer nodig.

AZ was in 2007 de eerste Nederlandse club met een blindentribune. In het stadion in Alkmaar worden elke wedstrijd twintig plekken vrijgehouden voor tien blinden of slechtzienden en hun begeleiders, familieleden of vrienden. Vanaf de perstribune, zo’n twintig meter verderop, doen twee commentatoren verslag van de wedstrijd, dat via koptelefoons te volgen is. Dat wedstrijdcommentaar klinkt net even anders dan een verslag op de radio of televisie.

„De bal gaat terug op keeper Bizot. Vandaag helemaal in het geel gestoken. Zijn mouwen heeft-ie wat opgestroopt. Zo zie je de tattoos op zijn rechterarm.” De stem van Rob Mooij, licht Noord-Hollands accent, klinkt door de koptelefoons die lijken op stethoscopen. Vier stuks zijn deze dinsdag ingeschakeld op het commentaar van Mooij (34) en zijn compagnon Koen Roozendaal (22) bij de midweekse wedstrijd tegen Heracles.

Mooij praatte al meer dan tweehonderd wedstrijden aan elkaar, voor Roozendaal is het zijn tweede seizoen als blindencommentator. Beiden deden ervaring op bij RTV Alkmaar.

Details doen hun verslag tot leven komen. Heeft iemand opvallend haar of gekke schoenen? Maar vooral: waar is de bal en wie heeft ’m? Mooij luisterde als beginner zichzelf terug om beter te worden en leerde van feedback van de mensen op de tribune. „Soms was het fluitje al gegaan en waren wij nog een hele voorbeschouwing aan het houden, zonder te zeggen aan welke kant AZ speelde.”

Ineke Glorie volgt haar broer met een hand op zijn rug naar de tribune. Foto Olivier Middendorp

Een kwartier voor de aftrap brengen de commentatoren zelf de koptelefoons naar de blindentribune. Ze maken met iedereen een praatje, kennen de supporters bij naam en vragen vaste bezoeker Dennis Hof om zijn voorspelling. „1-0. Guus Til.”

Via dezelfde route lopen de twee terug. Ze bladeren nog wat door de wedstrijdvoorbereiding en zetten de apparatuur aan. „AZ speelt in het gebruikelijke rode shirt, witte broek en witte sokken. Heracles is zwart-wit gestreept van boven naar beneden. De kousen zijn zwart. Heracles trapt af met de blindentribune in de rug.”

Gedetailleerd beschrijven

Het uitvoerigst beschrijven ze de tegenstanders, vertelt Mooij. De eigen spelers kennen de supporters inmiddels wel. „We pakken er een paar uit: iemand die heel lang haar heeft of een dikke baard. Maar het moet ook te volgen blijven.”

Van de tien beschikbare plaatsen bij AZ is meestal de helft gevuld. Dennis Hof komt sinds AZ deze service aanbiedt iedere wedstrijd uit Limmen, altijd vergezeld door zijn vader Kees. Hof is vanaf zijn geboorte volledig blind en heeft autisme. Vader Kees: „Rob en Koen doen het fantastisch. Net de radio. Maar dan beter.” Tijdens de wedstrijd schuift Hof heen en weer over zijn stoel. Af en toe stelt zijn vader hem gerust. Die heeft gezien dat het wel goed gaat komen deze wedstrijd.

Commentator Rob Mooij brengt voor aanvang zelf de koptelefoons naar de blindentribune.
Foto Olivier Middendorp
Commentatoren Rob Mooij (rechts) en Koen Roozendaal op de perstribune vanwaar ze verslag doen voor de blindentribune.
Foto Olivier Middendorp

Twee stoelen verderop zit Ineke Glorie met haar broer Olof. Haar blindenstok ligt ingeklapt onder de stoel. Met gesloten ogen luistert ze aandachtig naar het verslag.

Eens in de zoveel tijd komen ze samen naar het stadion. Met een hand op de rug van haar broer laat ze zich naar haar plek begeleiden. „Als het aan hem lag”, zegt Glorie terwijl ze naar haar broer wijst, „zaten we hier iedere wedstrijd. Ik vind het leuk voor af en toe.”

In de jaren na de primeur van AZ, volgden andere clubs. Negen bieden inmiddels een soortgelijke dienst aan, waaronder de topdrie: Ajax, PSV en Feyenoord. Bij sommige clubs wordt ingeschakeld op het verslag van de regionale radiozender, zoals bij ADO Den Haag en Radio West. En bij PEC Zwolle moeten de twee commentatoren het doen met één handmicrofoon die ze tijdens de wedstrijd aan elkaar doorgeven.

Willem II en FC Emmen zullen zich volgend seizoen mogelijk bij het rijtje clubs voegen. Na een geslaagde proef in maart vorig jaar heeft Willem II „absoluut de intentie” om een blindentribune te realiseren, vertelt Suzanne Albregts van Stichting Willem II Betrokken. Maar het ontbreekt nog aan financiële middelen.

Meer clubs volgen

Albregts schat dat er een startinvestering van zo’n 15.000 euro nodig is om de techniek aan te schaffen en te installeren. Eventuele vergoeding voor de commentatoren – Mooij en Roozendaal krijgen bij AZ een kleine vrijwilligersvergoeding – komt daar nog bij.

Nieuwkomer FC Emmen heeft het voornemen om vanaf volgend seizoen te beginnen. Om de financiën rond te krijgen, werd hulp gezocht bij het bedrijfsleven. Dat leverde de benodigde 5.000 euro op voor „een basisvoorziening”.

Hoe het precies vormgegeven gaat worden, hangt ervan af of FC Emmen in de eredivisie blijft , vertelt Jos Schaart, coördinator van de maatschappelijke tak van FC Emmen. Mogelijk komt er geen aparte tribune, maar kan overal in het stadion meegeluisterd worden. Of wordt ook hier gekozen voor de lokale radio.

De wedstrijd van AZ tegen Heracles is ondanks drie goals (2-1) en wat kansen niet erg spannend en ligt vaak stil. Genoeg tijd om te grappen over arbiter Siemen Mulder. „Die heeft vast dezelfde kapper als AZ-verdediger Ron Vlaar.” Beiden zijn kaal.

Dennis Hof luistert aandachtig naar het verslag van een doelpunt van AZ terwijl zijn vader (linksachter) omhoog veert om te juichen. Foto Olivier Middendorp