Recensie

Recensie Film

‘Western Arabs’ is een woeste, impulsieve en soms onnavolgbare film

Documentaire ‘Western Arabs’ gaat over Munir, de vader van regisseur Omar Shargawi. De film is een levensgeschiedenis vol paradoxen.

Je moet even weten dat de man in de auto de filmmaker zelf is. Op die schokkerige camerabeelden bekent hij dat hij die ochtend bijna zijn broer Kareem met een schaar heeft aangevallen. Dezelfde schaar waarmee hij eigenlijk van plan was om zijn broertje te verdedigen in een caféruzie. Liefde en haat zijn als de twee ogen van een schaar: complementair, en soms scheel. Want het Deens-Palestijnse gezin waarin acteur (onlangs nog te zien in The Guilty) en filmmaker Omar Shargawi opgroeide barstte soms uit elkaar van liefde en geweld.

Western Arabs is vooral een portret van zijn vader Munir, ook de hoofdpersoon van Shargawi’s eerdere speelfilm Go with Peace Jamil (2008) en documentaire My Father from Haifa (2009). Maar door de veelheid van middelen die Shargawi gebruikt (home movies, scènes uit zijn eerdere film, speciaal voor deze film verzonnen fictieve scènes, journaalbeelden van de oorlog in Gaza en 9/11) wordt het ook een filmisch essay over de parallellen tussen vader-zoon-conflicten op microniveau en culture clashes op macroniveau. Verwacht daar overigens geen afgewogen bespiegelingen over. Shargawi mag er dan twaalf jaar aan gewerkt hebben, Western Arabs is een woeste, impulsieve en soms onnavolgbare film. Vader Munir heeft helemaal geen zin om mee te werken aan een ‘openhartig portret’, dus moest Shargawi, zoals hij in de film zegt, wel fictieve scènes verzinnen ‘om zijn vader de dingen te laten zeggen die hij hem moest horen zeggen’. Vader lijkt sowieso niet te geloven dat filmmaken iets teweeg kan brengen: „Als een verbrand kind mensen niet waker schudt, denk je dat een film dat dan wel zal doen?”

Western Arabs is niet alleen door zijn inhoud en veelheid van filmische middelen, maar ook door zijn montage zo energiek en explosief dat je regelmatig het gevoel krijgt naar een geheel geënsceneerde film te kijken. Maar voor Shargawi is dat waarschijnlijk de enige manier geweest om een levensgeschiedenis vol paradoxen te reconstrueren. De thema’s van trauma, racisme, en persoonlijke psychologie zijn te complex voor een eenduidig narratief.