Sea-Watch spant kort geding aan tegen ministerie

Minister Van Nieuwenhuizen bepaalde begin deze maand dat Sea-Watch 3 binnen een week moet voldoen aan nieuwe veiligheidseisen waardoor het reddingsschip niet kan uitvaren.

Het reddingsschip Sea-Watch 3 lag eind vorig jaar drie weken lang voor de Italiaanse kust. Italië en andere landen weigerden het schip aan te laten meren.
Het reddingsschip Sea-Watch 3 lag eind vorig jaar drie weken lang voor de Italiaanse kust. Italië en andere landen weigerden het schip aan te laten meren. Foto Orietta Scardino/EPA

De Duitse ngo Sea-Watch heeft een kort geding aangespannen tegen het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Waterstaat omdat het Nederlandse reddingsschip Sea-Watch 3 (SW3) niet mag uitvaren om migranten te redden in de Middellandse Zee. Dat blijkt uit de dagvaarding die NRC heeft ingezien. Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) bepaalde begin deze maand dat het schip binnen een week moet voldoen aan strengere veiligheidseisen, waardoor het aan wal moet blijven liggen.

Volgens Sea-Watch, zo blijkt uit de dagvaarding, speelt „de veiligheid geen rol” en had het ministerie hele andere motieven om SW3 stil te leggen. Volgens woordvoerder Jelle Goezinnen maakt Nederland het ngo-schepen „door middel van ofwel criminalisering ofwel administrative herrasment onmogelijk om op de Middellandse Zee te opereren”. Hij schrijft in een reactie dat het niet de vraag is „of er een volgende ramp komt” op de Middellandse Zee „maar meer wanneer”. „Onze zorgen zijn groot en de noodzaak om uit te varen is ons inziens erg groot.”

Operatie Sophia

Het besluit van Van Nieuwenhuizen kwam vlak nadat de EU had bekendgemaakt de patrouillemissie Sophia in de Middellandse Zee stil te leggen. Die missie was bedoeld om mensensmokkel tegen te gaan. De schepen redden ook veel bootvluchtelingen uit zee. Nu SW3 niet meer kan uitvaren, zijn er geen reddingsschepen meer die specifiek migranten redden op de Middellandse Zee.

Lees ook: Sea-Watch 3 ligt door strengere eisen aan de ketting

In september maakte Van Nieuwenhuizen bekend dat schepen van ngo’s niet meer als ‘plezierjacht’ gelden, maar een aparte categorie vormen. Dit betekent dat naast de SW3 ook schepen van Greenpeace en Women on Waves (abortusboot) aan strengere veiligheidseisen moeten voldoen.

„De eisen die nu worden gesteld, zijn zo streng, dat je je afvraagt: heeft een drenkeling meer belang bij een bemanning met een speciale opleiding, of bij het überhaupt opgepikt worden uit zee?”, zei Goezinnen eerder tegen NRC.

Spoeddebat

Dinsdagavond is er een spoeddebat met minister Van Nieuwenhuizen over de kwestie. De Kamer is verdeeld over de nieuwe veiligheidseisen. D66, ChristenUnie en GroenLinks willen een overgangsperiode, zodat de schepen aan de nieuwe eisen kunnen voldoen. VVD en CDA zijn voor de snelle ingang van de nieuwe eisen en vinden dat Sea-Watch mensensmokkel in de hand werkt.

Minister Van Nieuwenhuizen vindt de nieuwe veiligheidseisen nodig omdat de schepen steeds langer grote groepen drenkelingen aan boord houden en omdat er bij veel landen onwil bestaat om de migranten aan wal te laten. Zo kon het schip Sea-Watch 3 eind december drie weken lang nergens aanmeren. Uiteindelijk besloten verschillende EU-lidstaten, waaronder Nederland, een aantal migranten op te nemen.

Het kort geding van Sea-Watch tegen het ministerie dient vrijdag bij de rechtbank in Den Haag.