Egypte: grote meerderheid in referendum voor machtsuitbreiding Sisi

De president krijgt nu de gelegenheid om nog tot maximaal 2030 aan de macht te blijven. Ook mag hij voortaan rechters benoemen.

Een stembus wordt geleegd in een stembureau in het Egyptische dorpje Shebin El Kom.
Een stembus wordt geleegd in een stembureau in het Egyptische dorpje Shebin El Kom. Foto Mohamed el-Shahed/AFP

Een referendum in Egypte heeft een grote meerderheid opgeleverd voor grondwetswijzigingen die de macht van president Abdel Fattah el-Sisi drastisch zullen vergroten. Bijna 90 procent stemde voor de aanpassingen, bij een opkomst van circa 44 procent. Dat heeft de kiescommissie dinsdag bekendgemaakt, meldt persbureau Reuters.

De wijzigingen gaan per direct in. Eerder waren ze al goedgekeurd door het parlement, waar Sisi-gezinden de meerderheid hebben. Het referendum, dat van zaterdag tot en met maandag duurde, was de laatste horde voor de doorvoering van de aanpassingen.

Belangrijkste gevolg van de aanpassingen is dat el-Sisi nog tot 2030 aan de macht kan blijven. Voorheen mocht een president maximaal twee termijnen van vier jaar zijn functie bekleden. Dat zou betekenen dat het presidentschap van el-Sisi in 2022 eindigt. De herziene grondwet verlengt echter el-Sisi’s huidige termijn van vier naar zes jaar, en stelt hem in staat zich daarna nogmaals verkiesbaar te stellen.

Rechters benoemen

De macht van de president is bovendien een stuk groter geworden. Hij krijgt nu bijvoorbeeld het recht om rechters en de hoogste openbaar aanklager aan te stellen. Ook krijgt het leger een belangrijkere rol. El-Sisi is voormalig opperbevelhebber van de Egyptische strijdkrachten. In die hoedanigheid pleegde hij in 2013 de staatsgreep die hem aan de macht bracht.

Lees ook deze column van Carolien Roelants: Sterke-man-voor-het-leven maakt comeback in Egypte

Het referendum was min of meer een formaliteit. De presidentsverkiezingen in 2018 gaven een goede indicatie van de gezondheid van de Egyptische democratie onder el-Sisi: hij won die stembusgang met 97 procent van de stemmen. Er was één tegenkandidaat.

Nu el-Sisi zijn machtspositie definitief heeft versterkt, is Egypte in feite weer terug bij af. Oppositieleider Mohamed ElBaradei noemde de grondwetswijzigingen eerder al „de Arabische Lente in omgekeerde richting”. Tijdens de revolutiegolf in de Arabische wereld werd in 2011 de autocratische president Mubarak afgezet, waarna Egypte in Mohamed Morsi zijn eerste democratisch gekozen president kreeg. Na el-Sisi’s staatsgreep in 2013 gooide het regime Morsi in de gevangenis, waar hij nu nog zit.