Aandeelhouders laten top ING zweten

Aandeelhoudersvergadering Het witwasschandaal, de beloningsperikelen rond topman Hamers, de mogelijke interesse in Commerzbank: de top van ING had de aandeelhouders wat uit te leggen.

De aandeelhoudersvergadering van ING was dinsdag in Amsterdam.
De aandeelhoudersvergadering van ING was dinsdag in Amsterdam. Foto Lex van Lieshout/ANP

„We gaan in dit stadium niet reageren op geruchten uit de markt.” Voorzitter van de raad van commissarissen van ING Hans Wijers maakt er dinsdag al vroeg tijdens de jaarvergadering maar meteen korte metten mee: de mogelijke overname van Commerzbank is wat hem betreft geen onderwerp van discussie. Speculeren doet de zaak eerder slecht dan goed.

Toch sloot bestuursvoorzitter Ralph Hamers de aankoop niet expliciet uit en leek hij tijdens de vergadering zelfs te hinten op daadwerkelijke interesse in Commerzbank. Hoewel de bank uitgaat van eigen groei, zal ING toeslaan als het „bepaalde kennis over markten of klanten” kan inkopen. „Onze strategie gaat uit van organische groei, maar daarvoor maken we drie uitzonderingen. Dat zijn het inkopen van ‘skills’, van technologie en bij consolidatie op de markten waarop we actief zijn.”

Hamers verwees daarmee impliciet naar de fusiegesprekken die Deutsche Bank en Commerzbank momenteel voeren over de vorming van één grote commerciële bank. Deze week moet duidelijk worden of die er ook gaat komen. Duitsland is één van de belangrijkste buitenlandse markten voor ING.

Ongepaste flirt

In Duitsland staan ze echter niet te springen om de samenvoeging. Vakbonden vrezen het verlies van tienduizenden banen, terwijl medewerkers van beide bedrijven bang zijn voor een cultuurclash.

Lees ook dit commentaar over de mogelijke samenvoeging tussen Deutsche en Commerzbank

En dus flirten nu ook buitenlandse concurrenten met Commerzbank. Was er eerst het Italiaanse UniCredit dat interesse zou hebben, vorige week dook ineens de naam van ING als potentiële koper op. Hamers zou topman Martin Zielke hebben uitgenodigd voor een informeel gesprek. Om de Duitse regering te paaien – die een belang heeft van 15 procent in Commerzbank – zou ING zelfs overwegen het hoofdkantoor naar Frankfurt te verplaatsen.

Het leidde tot verbazing op de markt. Wat moet een bedrijf dat zo sterk inzet op digitalisering met een Duitse bank die nog vooral gelooft in fysieke locaties waar ze de klant ontmoet? ING is in Duitsland actief als internetbank en de derde speler op die markt.

Hamers wilde er dinsdag weinig over zeggen. Het hield aandeelhouders niet tegen hun zorg uit te spreken. „Ongepast in het licht van het afgelopen jaar”, zei Paul Koster van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) verwijzend naar het witwasschandaal rond ING. „Is het verstandig op dit moment aan hele grote overnames te denken?”

Meer dan richting de toekomst keek de bank nog eenmaal terug op het afgelopen jaar. Een jaar waarin veel gebeurde. De voorgestelde beloning van topman Hamers werd teruggedraaid na maatschappelijke kritiek.

Ook schikte ING voor 775 miljoen euro met het Openbaar Ministerie vanwege tekortschietend toezicht op criminele geldstromen. Het bedrijf bleek huisbankier van criminelen en wist amper wie haar klanten waren. Met meldingen over verdachte transacties deed het bedrijf te weinig, en waarschuwingen van DNB sloeg ze in de wind. De bank bood daarop excuses aan en beloofde „rigoureuze maatregelen” te nemen.

Tijdens de aandeelhoudersvergadering stond de bank er uitgebreid bij stil. Voorzitter van de raad van commissarissen Wijers noemde 2018 „in veel opzichten een teleurstellend jaar”. Topman Hamers wees op de „honderden miljoenen euro’s aan investeringen” die de bank heeft gedaan om het toezicht te verbeteren. Zo nam ING 2.500 medewerkers aan die moeten helpen verdachte transacties te monitoren.

Gele kaart

Tijdens een aparte vragenronde over de schikking wilden beleggers onder meer weten „of er nog meer lijken uit de kast gaan vallen”. Begin dit jaar dook de naam van ING namelijk ook op in een witwasschandaal rond zwart Russisch geld. Daarnaast beschuldigen Amerikaanse pensioenfondsen ING en negen andere banken van manipulatie van de handel in Mexicaanse staatsobligaties.

Volgens directeur risicobeheer Steven van Rijswijk heeft de bank „verder niets te melden” over onderzoeken naar de bank „anders dan dat toezichthouders continu onderzoek doen naar bepaalde elementen van de bedrijfsvoering”.

Lees ook dit verhaal over ‘Troika Laundromat’

De toezegging stelde de aandeelhouders niet gerust. Die weigerden weliswaar in meerderheid de bestuurders te ontslaan van aansprakelijkheid voor wat er afgelopen jaar is gebeurd. Zowel bij de stemming over zogeheten decharge voor de raad van bestuur als de raad van commissarissen stemde 62 procent van de aandeelhouders tegen. Maar het was een gele kaart voor de ING-top. Normaal geschiedt dat soort stemmingen met Noord-Koreaanse percentages in het voordeel van de zittende bestuurders.

Wijers ontging de reprimande niet. „Dit stelt ons teleur maar verbaast niet. Wij zien dit als een uiting van teleurstelling over de schikking van afgelopen jaar. We beloven nogmaals beterschap.”