Kritiek van tweede man op Thierry Baudet duidt op onvrede over partijkoers

Forum voor Democratie Uitgerekend Henk Otten, die waarschuwde voor LPF-toestanden, is kritisch op partijleider Baudet. De partij lijkt ernstig verdeeld.

Henk Otten spreekt aanhangers van Forum voor Democratie toe na de succesvolle Provinciale Statenverkiezingen op 20 maart.
Henk Otten spreekt aanhangers van Forum voor Democratie toe na de succesvolle Provinciale Statenverkiezingen op 20 maart. Foto ANP/BART MAAT

Henk Otten had er vaak voor gewaarschuwd: pas op voor LPF-toestanden! Nieuwe partijen, denk aan de LPF en 50Plus, zijn kwetsbaar voor gedoe. Voor Otten, vanaf het begin steunpilaar van Thierry Baudet, kon Forum voor Democratie alleen een succes worden met „gecontroleerde groei”, vond de medeoprichter, de penningmeester, de campagneleider, de partijstrateeg, de recruiter en uiteindelijk ook de lijsttrekker voor de Eerste Kamer. Irritaties of conflicten moesten binnenskamers blijven. Wie openlijk kritiek op de leiding of de koers had kon ophoepelen.

En nu is het uitgerekend Henk Otten die de boel op scherp zet. In een interview afgelopen zaterdag uit hij harde kritiek op zijn partijleider Thierry Baudet.

In NRC deelde Otten zijn afkeur zonder veel omhaal. En op meerdere vlakken. Zo moet Otten weinig hebben van Baudets stijl – „laat de partij geen vehikel zijn voor academische debatten die hijzelf leuk vindt”.

Lees hier het hele interview met Henk Otten: ‘Baudet trekt de partij te veel naar rechts’

Hij was kritisch over diens koers – Baudet trekt de partij „te veel naar rechts”. Over zijn geflirt met radicaal-rechtse, nationalistische ideeën – bij Forum is volgens Otten geen plek voor „dat alt-right-achtige gedoe”. Over Baudets leiderschap: meer mensen uit de partij moeten, volgens Otten, bij het uitzetten van de koers betrokken worden.

Ook enkele van Baudets specifieke standpunten storen Otten. Het meldpunt voor linkse indoctrinatie in het onderwijs? „Een misser.” Nederland uit de Europese Unie? Een Nexit, zo was al eerder bekend, hoeft van Otten niet per se.

Laatste waarschuwing

In zekere zin waarschuwde hij Baudet nog één keer. Intern debat, zo bleek uit zijn relaas, bleek niet te helpen. Baudet luistert niet. Dan maar via de krant.

Op sociale media hield het kritische verhaal van Otten veel gemoederen bezig. Was de penningmeester bezig met een coup tegen zijn voorzitter? Wil hij alleen de partij ontdoen van rechtse rafelrandjes en er een nieuwe VVD van maken? Of was het interview juist een met Baudet voorgekookt plan om verschillende kiezersgroepen aan te kunnen blijven spreken?

Vanuit de top van de partij bleef het stil dit weekend. Dus niemand weet nog hoe de partijleider het stuk van Otten heeft verteerd. Baudet twitterde slechts een Paasboodschap aan zijn 180.000 volgers – ‘Happy Renaissance Day!’ – en iets over het nieuwe boek van de Europese lijsttrekker van Forum voor Democratie.

Voorlopig lijkt het erop dat de top van de partij die een maand geleden de grootste van het land is geworden, ernstig is verdeeld. En Henk Otten acht zich krachtig genoeg om die verdeeldheid aan de kaak te stellen.

Dat Otten in het vraaggesprek aandacht vroeg voor de vele „goeie mensen” die nu voor Forum actief zijn in de provincies, in Amsterdam, straks in het Europees Parlement en – onder zijn leiding – in de Eerste Kamer, lijkt erop te wijzen dat hij in die hoek, buiten de Tweede Kamer steun geniet.

De oproep van Otten kan ook verstaan worden als een signaal aan politici die nu aan de slag zijn gegaan in de provincies – noem het een gerichte dog whistle. Otten zei dat deze mensen last hebben van Baudets gewaagde en omstreden uitspraken, zijn geromantiseer over een ‘boreale wereld’ en een ‘dominant blank’ Europa.

Een verklaring afgelopen vrijdag van de PvdA in de Provinciale Staten van Overijssel illustreerde dat. De PvdA stapte uit de formatiebesprekingen omdat de partij niet wil samenwerken met Forum voor Democratie, die in Overijssel de tweede partij werd.

Afstand nemen

Toch, zo schreef de Overijsselse PvdA-fractievoorzitter Annemieke Wissink, was bij haar „de overtuiging ontstaan dat de lokale vertegenwoordigers van FVD de standpunten en stevige stellingnames van hun partijtop niet altijd delen.” De PvdA wil pas verder praten met Forum als de Overijsselse afdeling daar ook „nadrukkelijk, expliciet en naar de buitenwereld afstand van neemt”.

Nu de beoogd fractievoorzitter in de Eerste Kamer, Henk Otten, dat heeft gedaan, moet de drempel voor lokale politici om hetzelfde te doen gemakkelijker te nemen zijn.

Thierry Baudet kan de beoogd fractievoorzitter in de Eerste Kamer lastig wegsturen. Daarnaast weet Otten dat de partij in organisatorische zin op hem bouwt. Baudet is de filosoof van de vergezichten, Otten de man van de logistiek.

Bij het wegen van zijn staat van dienst vergeet Otten alleen één ding. Electoraal gezien is Baudet aanzienlijk belangrijker. Baudet is het gezicht van de partij. Iedereen kent hem, juist ook door zijn dwarse optredens in de Tweede Kamer en in de media. Otten kan, zoals hij in het interview aankondigde, nog tien kilo afvallen, hij zal niet snel de stemmentrekker zijn die Baudet al een paar jaar is. Bij de Provinciale Statenverkiezingen in Noord-Holland waren ze beiden lijstduwer. Baudet kreeg ruim 31 procent van de stemmen; Otten nog geen 1,5 procent.

Dat zijn de electorale verhoudingen. En het zijn de kiezers die een politicus uiteindelijk draagvlak en mandaat geven, niet iemands organisatorische talent.

FVD is flexibel en soms wispelturig