Werkdag verstoord: granaat gevonden

Het centrum van Amsterdam is binnen 48 uur opgeschrikt door de vondst van drie granaten. Eerder deze maand explodeerde een exemplaar. „Ik raak er bijna aan gewend dat de straat wordt afgesloten.”

In de Spuistraat in Amsterdam werd zaterdagochtend een granaat gevonden. Begin deze maand explodeerde er een bij de nachtclub Mad Fox, ook aan de Spuistraat – gewonden vielen er niet
In de Spuistraat in Amsterdam werd zaterdagochtend een granaat gevonden. Begin deze maand explodeerde er een bij de nachtclub Mad Fox, ook aan de Spuistraat – gewonden vielen er niet Foto Michel van Bergen

Twee Britse mannen staan voor een parkeergarage aan de Amsterdamse Spuistraat, hun MacBikes op de standaard. Ze wachten op vrienden. Naast hen, op het terras van coffeeshop New Times, drinkt een groep Franse vrouwen koffie. Giechelend nemen ze happen van een wietbrownie.

Dat iemand van de Explosieven Opruimingsdienst Defensie hier, midden in het Amsterdamse centrum, een paar uur eerder op z’n knieën ging om een granaat onschadelijk te maken, daar lijkt niemand van op de hoogte.

„Een echte granaat?” zegt de Britse toerist Ryan Ellis geschokt. De granaat lag op de plek waar hij nu staat. „Laten we ’m smeren”, zegt hij, half grappend. Even later zijn ze weg.

De schoonmaker van een luxe hotel stond zaterdagochtend rond half acht de stoep voor de garage te vegen toen hij iets verdachts zag. Een bal ter grootte van een appel, beplakt met ducttape, zei hij tegen collega’s. Hij belde de politie. Het bleek een granaat. Die kan vijftien meter verder ook schade aanrichten, dus werd een deel van de straat tot ongeveer elf uur ’s ochtends afgesloten. Wie de granaat op straat heeft gelegd, is niet bekend, laat de politie weten.

„Ik kon vanochtend mijn zaak niet openen”, zegt Ismail Künbet, de eigenaar van fietsverhuurzaak Bike in Town aan de Spuistraat. Hij moest tweeënhalf uur achter het lint wachten. Künbet baalde. Op drukke, warme dagen als deze zaterdag heeft hij gemiddeld honderd klanten. „De meeste komen in de ochtend een fiets huren, ik denk dat ik dertig klanten ben misgelopen.” Het is niet dat hij nu bang is, hij vindt het vooral vreemd dat die granaten steeds vaker opduiken. Begin deze maand explodeerde er een bij de nachtclub Mad Fox, ook aan de Spuistraat – gewonden vielen er niet. „Het is gewoon een onrustige buurt”, zegt Künbet. „Ik raak er bijna aan gewend dat de straat wordt afgesloten.”

Vrijdag werd een handgranaat gevonden in Amsterdam-Oost, zaterdag in het centrum (klik op de rode punten voor meer informatie):

Lees ook: Je vindt een granaat – en dan?

Patiënten in de wacht

Recht tegenover zijn zaak bevindt zich een groot gebouw met apotheek, huisarts en zorginstelling Cordaan. Een vrouw loopt hoofdschuddend het gebouw uit. „Deze dag is zo raar verlopen”, zegt de vrouw, Max Groenewoud (25). Ze is verpleegkundige, en valt deze zaterdag in voor een collega. „Ik mocht het gebouw niet in”, vertelt ze. „Maar wij moeten dertig patiënten verzorgen dit weekend. Ik vroeg de agenten of ik even naar binnen mocht om hun huissleutels te pakken, maar dat mocht ook niet.” Groenewoud springt op de fiets om een patiënt te helpen douchen – snel, want ze heeft haast door de opgelopen vertraging.

Croissanterie Egstorf moest vanochtend de deuren en ramen sluiten, maar de medewerkers mochten wel in de zaak blijven. „Vanwege het paasweekeinde is het bij ons druk, met extra veel bestellingen”, zegt Irma Tsogas, zaterdaghulp in de bakkerij. „Door de granaat moesten de bestellingen wachten.”

Een paar kilometer verderop, in het oosten van het centrum van Amsterdam, werd vrijdag ook een granaat gevonden. Volgens de politie hebben de twee vondsten niets met elkaar te maken.

De granaat zat, zo bleek vrijdagochtend, vastgetaped aan een brievenbus van een klein appartementencomplex. Een van de bewoners is een bestuurder van een Amsterdamse moskee. De man werd eind vorig jaar bedreigd omdat hij niet wilde dat er in zijn moskee een gebed zou worden uitgesproken voor de gesneuvelde Syriëganger Sarah L. en haar kind. Er circuleerde een dreigvideo waarin de naam van de moskeebestuurder te zien was, en ook een kalasjnikov en een handgranaat. „We komen eraan”, werd in de video gezegd.

Zwak hart

Na de bel te hebben ingedrukt, mag de verslaggever doorlopen naar boven. Een vrouw doet boven een deur open, maar zegt meteen dat ze moet gaan. Een ouder familielid heeft een zwak hart, fluistert ze in de gang, en ze loopt mee naar buiten. Op het grasveldje naast de woning spelen kleine kinderen tussen de madeliefjes. Tegenover het appartementencomplex, in restaurant Instock, heeft een medewerker zelf de granaat op de brievenbus zien hangen. „Ze zien eruit zoals in de films”, zegt de 24-jarige man, die niet met zijn naam in de krant wil. Hij en de gasten moesten binnen blijven, grote delen van de straten eromheen waren ook afgezet. „De politie had duidelijk alles onder controle.”

De Czaar Peterstraat in het oosten van Amsterdam-Centrum werd vrijdag enkele uren afgesloten na de vondst van een granaat.

Foto GinoPress

Ook andere bewoners zeggen dat het vrijdag geen groot spektakel was. Mensen willen alleen op voorwaarde van anonimiteit met NRC praten. Ze zijn bang te worden afgestraft. Net als die man van de moskee. „Ik was verrast toen ik zag dat de straat was afgesloten. Ik vind het hier eigenlijk heel fijn wonen”, zegt een 33-jarige man die bij een softwarebedrijf werkt. Zijn Duitse vriendin, die een half jaar terug bij hem is ingetrokken, noemt de buurt „peaceful”.

In 2017 en 2018 vonden zeker veertig incidenten plaats met handgranaten in Nederland. De politie kon zaterdag nog niet zeggen of de granaten een toenemend probleem vormen. „Het is oorlogstuig”, zegt politiewoordvoerder Souad Boumedien zaterdag telefonisch. „Ze horen niet thuis in de stad.”