Opinie

Passiespelen

De kruisiging van Jezus mag dan iets anders zijn dan de intocht van Sinterklaas, in Dordrecht is alles precies als in een stad waar de stoomboot gaat verschijnen. Betonblokken, dranghekken en beveiligers hebben de straten afgesloten. De binnenstad is volledig in de greep van de organisatie van The Passion, het tv-evenement waar de gemeente een half miljoen euro aan spendeerde. Het gebied tussen de Grote Kerk, een Dordtse Notre-Dame, en het haventje is volgebouwd met podia, witte decorschermen, glazen studio’s en steigers. Zelfs uit achtertuintjes verrijzen torenhoge lichtmasten.

Best een hoop heisa voor negentig minuutjes televisie.

Het voordeel is dat de straten eromheen verlaten zijn en autovrij. Je snapt ineens dat de Britse Times Dordt laatst tipte als één van Europa’s ‘hidden gems’.

Op deze zonovergoten Witte Donderdag is het hier even oogverblindend als in de tijd dat ze besloten om Johan van Oldenbarnevelt te onthoofden. Vierhonderd jaar terug, tijdens de Synode van Dordrecht, waar ook het initiatief tot de Statenvertaling werd genomen, wat dan weer losjes de aanleiding is die jaarlijkse lijdens-musical ditmaal hier op te voeren.

Bij de Hema staan twee mannen naast een krijtbord: ‘Gratis bijbels.’ Verderop een ambulance, beplakt met Christuskruis: ‘Bijbelbus. Soul-rescue’. Iedereen loopt ze star voorbij. Het Sociaal Cultureel Planbureau becijferde rond Kerst dat jaarlijks zo’n 100.000 Nederlanders de kerken verlaten. De Matthäus Passions kampen met een nijpend koorknapentekort.

En The Passion? Drie miljoen kijkers. Blijkbaar is er behoefte om ‘iets’ met die christelijke traditie te doen, zoals we in toeristensteden kerken bezoeken, en op traan-emoji’s klikken als ze in de fik staan.

Op een stille kloosterbinnenplaats stuit ik op een robotarm, in een glazen bouwwerk. Die houdt een vulpen vast en kalligrafeert secuur de Bijbeltekst op een papierrol. Dag en nacht, zeven maanden lang.

Verleidelijk om hier een metafoor in te zien. Robots spelen het scriptorium na. Camera’s op zwenkarmen brengen de passiespelen op breedbeeld. Selfi-sticks streamen het Ave Maria-gezang bij een brandende kathedraal op Facebook. De Middeleeuwen zijn terug, met technologische middelen.

Dat betekent dat vooral het spektakel-element eruit gelicht wordt. Het sentimentele, de stunt. Met die high-tech-monnik kun je maar één ding: fotograferen, als kermisattractie.

Het religieuze ritueel is in hetzelfde rijtje beland als de Sintintocht, Koningsdag of de Tourstart. Die typische mix van entertainment, commercie, city marketing, en een gezamenlijke emotionele beleving. Het is oprecht, maar ook wat oppervlakkig, beroofd van diepere dimensies. De burgemeester verwacht dat zijn grote investering terugkeert in de vorm van extra toeristen. Hopelijk krijgt hij ongelijk. Deze stad is te mooi om haar derde dimensie daaraan uit te leveren.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column