Recensie

Recensie

Na een eeuw is het heelal veel groter

Tentoonstelling Na honderd jaar valt er nog genoeg te ontdekken in het heelal, zo blijkt in de Oude Sterrewacht Leiden.

Bestaat er leven elders in het heelal? Hoe ontstaan en evolueren sterren? Hoe groot is het heelal en hoe is het samengesteld? Op die drie vragen is de kleine, mooi vormgegeven tentoonstelling Van aarde tot oerknal: 100 jaar op ontdekkingsreis door de kosmos gebaseerd. Belangrijke astronomische ontdekkingen van de afgelopen eeuw komen aan bod. Begeleid door informatie over de impact ervan op wetenschap, technologie en cultuur. Denk bijvoorbeeld aan sciencefictionseries of het boek Le Petit Prince, waarin een buitenaardse jonge prins andere planeten bezoekt.

De aanleiding is het honderdjarige bestaan van de Internationale Astronomische Unie (IAU). IAU-voorzitter Ewine van Dishoeck, hoogleraar moleculaire astrofysica aan de Universiteit Leiden: „In 1919 wisten we van het bestaan van één sterrenstelsel: de Melkweg. En we kenden enkel de acht planeten uit ons zonnestelsel.” Nu zijn er enorme telescopen gebouwd op aarde en in satellieten. Daarmee zijn honderden miljarden andere sterrenstelsels en duizenden exoplaneten ontdekt.

Langs deze ontdekkingen leidt de tentoonstelling in de kelder van de Oude Sterrewacht Leiden. Er hangen grote foto’s van maanlandingen en prachtige, manshoge ruimtefoto’s, zoals een kleurrijke weergave van twee botsende sterrenstelsels en een print van de Hubble Deep Field. Op deze foto van ruimtetelescoop Hubble is een klein, donker deel van de hemel te zien, bezaaid met kleine, heldere stipjes. Elk stipje is een ver weg gelegen sterrenstelsel.

Verder staat er het HIFI-instrument van de voormalige ruimtetelescoop Herschel. Hiermee werd gekeken naar de infraroodstraling afkomstig van gaswolken in de ruimte.

De reis door honderd jaar astronomie eindigt met een blik op de toekomst. Zoals bemande reizen naar Mars en de Breakthrough Starshot-missie, om sondes, gedreven door licht, naar de dichtstbijzijnde ster Alpha Centauri te sturen. De boodschap is duidelijk: na honderd jaar valt er nog genoeg te ontdekken in het heelal.