De ruimte en rust van ‘buitenaf’ leiden soms ook tot struggles

Stadverlaters Steeds meer gezinnen verruilen de drukke stad voor een rustiger leven in de provincie: de tijden zijn gunstig. Maar de stap naar een dorp kan groot blijken.

Frenz Sitter en zijn gezin verhuisden vanuit Haarlem naar een molenaarswoning in Empe.
Frenz Sitter en zijn gezin verhuisden vanuit Haarlem naar een molenaarswoning in Empe. Foto Merlin Daleman

Deze zomer verhuist Dieuwke Kloppenburg (43) met haar man en drie dochters van Zaandam naar Wanswert, een Fries dorpje met tweehonderd inwoners. Eindelijk ruimte. „Waar we nu wonen, zit je zo dicht op elkaar dat je zo in elkaars tuinen kijkt. Er is veel verkeer en het stinkt.”

Zij zijn niet de enigen die hun heil buitenaf zoeken. Uit de meeste grote steden vertrokken de afgelopen jaren meer bewoners dan er naar toe verhuisden, zo blijkt uit gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In Amsterdam en Den Haag is deze beweging al te zien sinds 2015, Rotterdam volgt de laatste twee jaar ook.

Utrecht onttrekt zich aan de trend: daar verhuizen juist iets meer mensen heen. Maar in de top-10 van groeigemeenten staan plaatsen als Apeldoorn, Zwolle en Ede. Zij trekken al langer nieuwe bewoners aan, maar de laatste jaren zijn dat er duidelijk meer. Zo kwamen er vorig jaar in Zwolle, verrekend met de vertrekkers, bijna 800 mensen bij. Uit Amsterdam vertrokken dat jaar per saldo meer dan 11.000 mensen.

Voor mensen die in de Randstad wonen en snakken naar ruimte, rust en betaalbare vierkante meters is dit het verhuismoment. Zij verkopen hun woning voor de hoofdprijs en kopen een veel ruimer huis in de provincie. Ter vergelijking: in Amsterdam betaal je gemiddeld 5.587 euro per vierkante meter. In kleine plaatsen als Pekela, Loppersum en Oldambt in Groningen is dat ongeveer 1.550 euro. Met het bedrag waarvoor je in de hoofdstad een appartement van 60 vierkante meter kunt kopen (ongeveer 335.000 euro), kun je in Groningen dus 215 vierkante meter krijgen. En dan hebben we het over de tuin nog niet gehad.

Ook de gunstige arbeidsmarkt speelt in het voordeel van wie de Randstad de rug toekeert. In alle regio’s is nu veel werk te vinden, stelt Rob Witjes, hoofd arbeidsmarktinformatie van uitkeringsinstantie UWV. „De kansen op een baan zijn in zeventien jaar niet zo goed geweest.” Hij onderscheidt 35 arbeidsmarktregio’s in Nederland, en in de top-10 van regio’s met de meeste openstaande vacatures staan onder meer Groningen, Twente en Zuid-Limburg. Zeker naar mensen die werken in de zorg, bouw, techniek en ict is in alle provincies vraag, zegt regio-econoom Henk van den Brink van ING. „Voor het werk kunnen mensen makkelijk verkassen: dat is er zat.”

Toch zijn in sommige sectoren de banen nog altijd rijker gezaaid in de Randstad. Van de ongeveer zestigduizend vacatures die eind vorig jaar open stonden voor hoger opgeleiden, bevindt ruim 40 procent zich in en om Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Rotterdam, aldus Witjes.

Het merendeel van de prestigieuze, zakelijke dienstverleners is in het westen gevestigd, zoals advocatenkantoren, banken en ict-adviesbureaus. Ook banen in de creatieve hoek en de communicatie zijn vooral daar te vinden. Het tekort aan leerkrachten speelt nog vooral in de Randstad, maar binnen een paar jaar zullen er ook aan de randen van Nederland veel vaste banen in het onderwijs te vinden zijn, voorspelt Witjes.

Wie zijn oude baan wil houden, maar geen zin heeft om voortaan elke dag uren op de snelweg door te brengen, heeft de tijd ook mee. Door de krappe arbeidsmarkt zijn werkgevers sneller bereid om mee te denken over oplossingen, volgens arbeidsvoorwaardenexpert Hans van der Spek van adviesbureau Berenschot. Flexibele werktijden en thuiswerken: daar zullen zij in de meeste gevallen wel mee instemmen.

Wat voor vaste medewerkers geldt, gaat ook op voor freelancers die de Randstad verlaten. Zeker in schaarse sectoren is hun onderhandelingspositie sterk, en kunnen ze bedingen een groter deel van het werk vanuit hun Twentse boerderijtje of Friese pastorie te doen. Van der Spek. „Soms staan freelancers zelfs sterker dan mensen in loondienst, omdat zij niet hoeven te voldoen aan de standaardregelingen. Tegenwoordig worden ook zij eerder afgerekend op resultaten dan op aanwezige uren.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.