Argos: Philips hielp NSA met versleuteling zaktelex

Inlichtingendienst Philips werkte volgens het onderzoeksprogramma Argos in de jaren tachtig samen met de Amerikaanse inlichtingendienst NSA.

Foto Lex van Lieshout / ANP
Foto Lex van Lieshout / ANP

Philips heeft in de jaren tachtig „enkele tientallen miljoenen guldens” betaald om een model zaktelex over te nemen van een Amsterdams bedrijfje. Dat blijkt uit een reconstructie van onderzoeksprogramma Argos. Na de koop installeerde de elektronicagigant een versleutelingsalgoritme van de National Security Agency (NSA) op de 12.000 overgekochte apparaatjes. Hierdoor kreeg de Amerikaanse inlichtingendienst gemakkelijker toegang tot de berichten die met dit model telex, de PX-1000, verstuurd werden.

De PX-1000, waarmee gebruikers via een normale telefoonlijn een soort versleutelde sms’jes konden versturen, werd in de jaren tachtig ontwikkeld door het communicatiebedrijfje Text Lite. De versleuteling van deze zaktelex was zo goed dat inlichtingendiensten grote moeite hadden om met het apparaatje verstuurde berichten te kraken.

Om die reden stapte de NSA naar Philips, waarmee de Amerikanen volgens Argos al eerder samenwerkte. De elektronicagigant uit Eindhoven zou daarop de eigenaren van Text Lite voor een keuze hebben gesteld: ze konden hun bedrijf aan Philips verkopen of zelf de versleuteling van hun PX-1000 verzwakken.

De eigenaren van Text Lite kozen ervoor alleen het model te verkopen. Ze zouden toen hebben gedacht dat de Nederlandse overheid – niet de NSA – erachter zat.

Philips sluisde volgens Argos alle onverkochte 12.000 exemplaren van de oorspronkelijke PX-1000 door aan een Amerikaans bedrijf dat als dekmantel voor de NSA fungeerde en bracht een tweede versie van de PX-1000 op de markt.

Deze had een „dramatisch afgezwakt” versleutelingsalgoritme, aldus hoogleraar cybersecurity Bart Jacobs (Radboud Universiteit Nijmegen), die het apparaatje voor Argos analyseerde. Dit nieuwe algoritme zou de NSA hebben ontwikkeld en aan Philips verstrekt, aldus een man die volgens Argos indertijd direct bij de operatie betrokken was, om zo berichten makkelijker te kunnen kraken.

De PX-1000 werd getest door de toen nog verboden Zuid-Afrikaanse groepering Afrikaans Nationaal Congres (ANC), in de tijd dat leider Nelson Mandela in de gevangenis zat.

Argos onderzocht of Mandela de PX-1000 gebruikte, maar de anti-apartheidsbeweging in Zuid-Afrika bleek het apparaat niet te vertrouwen.

De Verenigde Staten verdenken het Chinese communicatiebedrijf Huawei ervan op een vergelijkbare manier inlichtingen in te winnen in Noord-Amerika en Europa: door communicatie technologie aan te bieden, maar tegelijkertijd een achteringang voor surveillance in te bouwen. Het verhaal van de PX-1000 past volgens Argos „in een reeks van aanwijzingen dat de VS en ook het Verenigd Koninkrijk hun westerse bondgenoten al decennialang – en ook nu nog – systematisch monitoren”.