KNVB vreesde voor witwassen door oliebaron bij FC Den Bosch

FC Den Bosch De KNVB oordeelde dat de overname van FC Den Bosch door Kakhi Jordania (24) niet door kon gaan. Uit angst voor een „witwasrisico”, zo blijkt nu.

Kakhi Jordania (24), over wie de KNVB oordeelde dat hij Den Bosch niet mag overnemen, op de tribune tijdens een wedstrijd.
Kakhi Jordania (24), over wie de KNVB oordeelde dat hij Den Bosch niet mag overnemen, op de tribune tijdens een wedstrijd. Foto Jeroen Putmans/HH

FC Den Bosch is een voetbalclub, maar op vrijdag 29 maart heeft niemand het over voetbal. Op het clubkantoor gaat het maar over één ding: post van de KNVB. De licentiecommissie heeft die middag per brief laten weten dat de overname door de beoogde Georgische eigenaar Kakhi Jordania niet door kan gaan.

Het bericht komt keihard binnen. De bedrijfsprocessen op de club liggen al maanden stil en door dit besluit is de toekomst van de eerstedivisieclub opnieuw in gevaar. Zonder nieuwe aandeelhouder dreigen nog steeds grote geldzorgen. Hoewel ook de fans al maanden in onzekerheid verkeren, brengt FC Den Bosch het nieuws nog niet naar buiten. De club speelt ’s avonds uit bij koploper FC Twente, alle focus op het voetbal.

Zaterdagochtend volgt het bericht dan toch. De club staat voor een raadsel. Waarom vertrouwt de licentiecommissie de 24-jarige Kakhi Jordania niet?

Die commissie signaleert een „witwasrisico”, zo blijkt uit documenten die NRC heeft ingezien. Keiharde bewijzen zijn er niet. Maar de olie- en gassector in Rusland zou gevoelig zijn voor corruptie en witwassen.

Advocaat Danny Snijders namens FC Den Bosch: „Wij als FC Den Bosch moeten aantonen dat we niet vreemd zijn gegaan. Dat kun je nooit bewijzen.”

Via de documenten ontstaat voor het eerst een duidelijk beeld van Jordania, wiens achtergrond altijd vaag is gebleven sinds hij zich zomer 2018 in Den Bosch meldde. Hij heeft nauwelijks werkervaring in de sector, maar stuwde desondanks de omzet van zijn Oil Energy Group in twee jaar tijd op van 1,8 naar 216 miljoen euro.

Jordania, zoon van voormalig Vitesse-eigenaar Merab Jordania, wilde 99,9 procent van de clubaandelen overnemen. In ruil zou hij circa twee tot drie miljoen euro in FC Den Bosch investeren. Omdat het om meer dan 25 procent van de aandelen ging, werd hij eerst gescreend door de KNVB. Dat gebeurt door de licentiecommissie, een onafhankelijk orgaan van juristen en financiële experts.

Zoals de banken het principe van ‘know your customer’ hebben, geldt bij de KNVB het principe ‘know your owner’. Kortweg gezegd moet de nieuwe aandeelhouder kunnen aantonen wat de herkomst is van het geld dat hij in een club wil steken. Te herleiden tot op de bron.

Lees ook: Schimmige investeerder niet welkom

Winterkampioen

Nadat Jordania eind oktober twee ordners vol extra informatie heeft aangeleverd, deelt de commissie de club op 8 november mee dat het aanvullend onderzoek laat verrichten door gerenommeerde accountants van Grant Thornton, dat in meerdere landen gevestigd is. Zij moeten Jordania’s bedrijf ontleden. Zijn Oil Energy Group (OEG) handelt in olie. De accountants spreken met meerdere medewerkers van Jordania’s bedrijf.

Half maart stuurt het kantoor een conceptversie van het onderzoek naar Jordania zelf. Omdat het onderzoek over hem gaat, en privacygevoelige informatie bevat, mag hij bepalen of het rapport naar de licentiecommissie en FC Den Bosch wordt gestuurd. Dat gebeurt. Jordania stuurt wel enkele opmerkingen mee.

De conclusie van het rapport lijkt in zijn voordeel te zijn, zo blijkt uit documenten die NRC inzag. Het kantoor schrijft dat ze „geen bewijs hebben gevonden waaruit blijkt dat de fondsen [die Jordania wil gebruiken om de aandelen te kopen] een illegale bron hebben.”

Niets staat de overname meer in de weg, denken ze bij FC Den Bosch, dat 2018 afsluit als winterkampioen. Clubadvocaat Snijders: „Vrij vertaald is de conclusie van het accountantskantoor dat er niks aan de hand is. Wij waren er echt van overtuigd dat het nu allemaal goed zou komen.”

Toch bevat het rapport van Grant Thornton ook enkele opmerkelijke passages. En het zijn die passages waar de licentiecommissie uiteindelijk over valt. De voornaamste:

  • De leeftijd van Jordania. Bij de overname van zijn oliebedrijf is hij 22 jaar.
  • De Georgiër kocht de aandelen van een vrouw die zelf geen ervaring in de olie-industrie heeft, en haar familie ook niet.
  • Sinds zijn komst groeide de omzet buitengewoon: van 1,8 naar 216 miljoen euro.
  • Jordania’s directieteam, inclusief hijzelf, heeft geen managementervaring in de olie-industrie.
  • Zeven van de 638 leveranciers en klanten staan op de internationale sanctielijst.
  • Er zijn elf partijen aan OEG verbonden, die in 2016 99,4 procent van de goederen aanleveren.
  • Er worden transacties gedaan waaraan OEG nauwelijks iets verdient.
Lees ook: Oliedollars worden langzamerhand onvermijdelijk

Witwasrisico’s

Samengevat constateert de licentiecommissie dat er meerdere signalen zijn die een „witwasrisico” met zich meebrengen. Dat is de voornaamste reden voor de commissie om op vrijdag 29 maart, de dag van FC Twente-FC Den Bosch, aan de Brabantse voetbalclub mee te delen dat de overname door Jordania wordt geblokkeerd.

„De Oil Energy Group opereert in een branche – olie- en gassector – die bekendstaat om de gevoeligheid voor corruptie en witwassen en opereert in een regio – Rusland – waarvoor hetzelfde geldt”, schrijft de commissie aan FC Den Bosch. Voor de commissie was dit reden om de beschikbare informatie „met extra aandacht” te beoordelen.

Pure discriminatie, vinden ze bij FC Den Bosch. In zijn beroepschrift noemt advocaat Snijders het „een vorm van vooringenomenheid die niet past in de moderne maatschappij en zelfs discriminatoir is”. Volgens hem wordt bij de licentiecommissie „meer kans gemaakt op goedkeuring als de beoogd aandeelhouder Jan Jansen, een 50-jarige Amsterdammer, is”.

De advocaat vindt dat een aantal zaken die de licentiecommissie noemt „niet relevant” zijn. „De opdracht was: stel de illegale herkomst vast van het geld van Kakhi Jordania. Dan doen de omstandigheden bij zijn bedrijf er toch niet toe?”

FC Den Bosch liet het rapport lezen aan John van Kollenburg, hoogleraar accountantscontrole aan de universiteit van Tilburg. Volgens hem staan er weliswaar kritische kanttekeningen in het accountantsrapport, maar doen die niets af aan de eindconclusie: namelijk dat het bureau Grant Thornton geen bewijs van illegale inkomsten heeft gevonden. De leeftijd en het gebrek aan werkervaring van Jordania tastten de conclusie niet aan.

FC Den Bosch is in beroep gegaan tegen de uitspraak. In mei volgt een zitting achter gesloten deuren in Zeist. Voor FC Den Bosch dringt de tijd, zegt Snijders, maar de KNVB heeft nog altijd geen datum geprikt. „Een wanprestatie. We kunnen als club nu helemaal niks. De KNVB laat ons bungelen.”