Tijd voor een nieuwe slogan: ‘Geniet, maar vlieg met mate’

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Shutterstock

Ik heb nog nooit gerookt, en toch heeft hij een grote invloed op me gehad: de Marlboro-man. De eerste veertien jaar van mijn leven zag ik hem regelmatig op billboards, op televisie, in tijdschriften. Tot hij in 1999 van de aardbodem verdween, omdat tabaksreclame verboden werd. Maar voor mij was het kwaad al geschied. Het was niet zijn sigaret die indruk op me maakte, laat staan zijn hoed of zijn snor. Nee, het was het decor waarin hij rondzwierf: uitgestrekte prairies, imposante bergen. Vrijheidsdrang. Ik vermoed dat de Marlboro-man ten grondslag lag aan mijn reislust.

En die campagne was nog niet eens gericht op de vlieglustige consument. Hoe zit het dan met reclames voor verre vliegreizen? Die zijn niet schadelijk voor de gezondheid, maar wel voor het klimaat. Wie op druilerige dagen wegdroomt bij een bushokjesposter met Gran Canaria-afbeelding komt allicht sneller in de verleiding om een last-minute te boeken.

In de tabaksindustrie heeft de Marlboro-man plaatsgemaakt voor afschrikwekkende verpakkingen: tumoren, impotentie. In Australië moeten sigaretten worden verpakt in neutraal olijfgroen – volgens een verkiezing een van de afstotelijkste kleuren ter wereld. En het moet gezegd: ook in de vliegindustrie doen veel budgetmaatschappijen een goede poging om hun vliegtuigen zo onaantrekkelijk mogelijk te maken. Schreeuwerige kleuren, weinig beenruimte. Om nog maar te zwijgen over vliegtuigbouwers die nieuwe vliegtuigmodellen uitrusten met een falend besturingssysteem. Maar het zou nóg effectiever kunnen, zonder dat daar doden bij hoeven te vallen.

Iets meer nudging

Een paar maanden geleden stond in NRC een interessant stuk over nudging: een vorm van gedragsbeïnvloeding die je zou kunnen zien als ‘een vriendelijk duwtje in de goede richting, met behoud van keuzevrijheid’. De bekendste nudge ter wereld is de ‘richtvlieg’ die in de urinoirs op Schiphol is geschilderd. Maar ook in ons vlieggedrag zouden we wel wat meer genudged kunnen worden, bijvoorbeeld met de keus voor goedkope, snelle reisalternatieven.

Lees ook: Vliegen is een zondig genoegen

‘Geniet, maar drink met mate’ heeft als slogan zijn langste tijd gehad, stond begin deze maand in NRC: in beperkte hoeveelheden blijkt alcohol alsnog schadelijk. Ook vliegen is in beperkte hoeveelheden nog altijd schadelijk voor het klimaat, maar toch zou het zo gek nog niet zijn om die slogan te adopteren, en hem met grote letters in alle vliegadvertenties af te drukken: ‘Geniet, maar vlieg met mate’.