Ook Europese politieke partijen kraken nieuwe regels Facebook

Strenger beleid van Facebook rond politieke advertenties leiden tot grote zorgen onder zeven Europese politieke fracties. Zij noemen de nieuwe regels, zes weken voor de Europese verkiezingen gelanceerd, „extreem zorgwekkend”.

De nieuwe regels, die deze week van kracht werden, leiden tot grote frustratie onder Europese politieke partijen.
De nieuwe regels, die deze week van kracht werden, leiden tot grote frustratie onder Europese politieke partijen. Foto Dado Ruvic/Reuters

Zeven fracties in het Europees Parlement voegen zich bij de groeiende kritiek vanuit Brussel op nieuwe voorwaarden die Facebook aan politieke advertenties stelt. „Dit is, zes weken voor de Europese verkiezingen, extreem zorgwekkend”, schrijven de fractieleiders donderdag in een gezamenlijke open brief aan Facebookdirecteur Mark Zuckerberg.

De nieuwe regels, die maandag van kracht werden, schrijven voor dat politieke advertenties in een land alleen nog maar geplaatst mogen worden door ingezetenen van dat land. Europese fracties, met een electoraat in 28 landen, kunnen daar niet aan voldoen. Hun geplande Facebookcampagnes, met nog ongeveer anderhalve maand te gaan tot de Europese verkiezingen (23-26 mei), komen daarmee in gevaar.

De nieuwe regels creëren dus, zo schrijven de fractieleiders donderdag aan Zuckerberg, „een barrière zonder weerga voor Europese politieke organisaties en politieke partijen”. Ze eisen dat Facebook de regels „binnen enkele dagen” terugdraait. Alle geregistreerde Europese politieke partijen moeten onmiddellijk advertenties door heel Europa kunnen plaatsen.

Lees ook: Facebook is nu té streng met advertenties, klagen Europese fracties

‘Fundamentele zorgen’

Het is niet de eerste kritiek die vanuit de Europese Unie klinkt op de aangescherpte regels. Begin deze week roerden campagnestrategen van de Europese fracties zich al. Dinsdag stuurden topambtenaren van het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Europese Raad van regeringsleiders bovendien een brief naar Nick Clegg, een Britse oud-Europarlementariër en oud-vicepremier die sinds oktober vorig jaar voor Facebook werkt.

Europese politieke partijen worden dankzij de nieuwe regels onterecht beschouwd als buitenlandse entiteiten, schreven Martin Selmayr (secretaris-generaal van de Europese Commissie), Klaus Welle (secretaris-generaal van het Europees Parlement) en Jeppe Tranholm-Mikkelsen (secretaris-generaal van de Europese Raad) in de brief aan Clegg die woensdag uitlekte. De maatregelen van Facebook zijn „zeer welkom en noodzakelijk”, schreven Selmayr en de anderen, die desalniettemin „fundamentele zorgen” uiten.

„Ons electoraat is per definitie multinationaal en ons beoogd publiek ligt in alle EU-landen en daarbuiten”, schrijft het drietal. Ook de rechten van EU-burgers die in andere landen wonen, maar ervoor kiezen om in hun thuisland te stemmen, zouden in het geding komen. Deze burgers kunnen onder de nieuwe regels geen betaalde advertenties vanuit hun thuisland bekijken.

„Voor Facebook bestaat de Europese Unie kennelijk niet”, zegt een verbolgen fractieleider van de Europese Groenen, Philippe Lamberts. Hij vindt het „onacceptabel dat Facebook via deze weg de Europese democratie beïnvloedt”.

Gedragscode

De kritiek vanuit Europa is opvallend omdat de Europese Commissie en grote socialemediabedrijven, waaronder Facebook, afgelopen najaar een gedragscode tekenden. Daarin werd het streven naar onder andere meer transparantie rond politieke advertenties vastgelegd. “We zijn voor regulering van politieke advertenties”, zegt Tim Allen, van de Europese sociaal-democraten. “Het probleem is dat Facebook de EU ziet als 28 losse entiteiten, waar wij een pan-Europese campagne willen voeren.”

Facebook houdt ondanks de groeiende kritiek vast aan de nieuwe regels, zegt Europees topman Richard Allan donderdag in een reactie. „Het ontbreken van uniforme regels in de Europese Unie is een significante uitdaging.” Volgens Allan blijkt uit risicoanalyses van Facebook dat vertegenwoordiging in een land een belangrijke voorwaarde voor bescherming van verkiezingen is.

Lees ook: Wat zullen eens doen met het Facebook-beest

Europese politieke partijen vrezen ook dat de nieuwe regels gevolgen zullen hebben voor andere internationale organisaties. Een bron rond de Europese Volkspartij, nu de grootste familie in het Europees Parlement, stelt dat Facebook met de aangescherpte regels “pan-Europese campagnes de nek heeft omgedraaid. Niet alleen voor politieke fracties, maar voor elke organisatie die internationaal opereert. Deze regels blijven na de verkiezingen namelijk ook gelden.”

Ook aan de door Facebook voorgestelde oplossing – werken met nationale partners in ieder land waar de partijen adverteren – kleven risico’s. Europese politieke partijen kunnen niet zonder meer nationale partijen of kandidaten financieren. De APPF, de Europese instantie die toeziet op Europese politieke partijen en daaraan verwante organisaties, stelt voor om een marketingbedrijf in te huren, dat actief is in alle lidstaten.