Mueller-rapport: Trump probeerde grip te krijgen op Rusland-onderzoek

Het rapport onderzocht tien momenten waarop Trump de rechtsgang mogelijk had belemmerd, maar kon dat uiteindelijk niet definitief vaststellen.

Journalisten donderdag bij de persconferentie van William Barr, de Amerikaanse minister van Justitie, over het vrijgeven van het Mueller-rapport.
Journalisten donderdag bij de persconferentie van William Barr, de Amerikaanse minister van Justitie, over het vrijgeven van het Mueller-rapport. Foto Brendan Smialowski/AFP

Donald Trump probeerde grip te krijgen op het Rusland-onderzoek, maar speciaal aanklager Robert Mueller kon niet definitief vaststellen dat de Amerikaanse president daarmee de rechtsgang belemmerde. Dat is de belangrijkste conclusie uit het Mueller-rapport, dat donderdag na bijna twee jaar onderzoek openbaar werd. Het was al bekend dat het rapport Trump vrijsprak noch beschuldigde van het belemmeren van de rechtsgang.

Het rapport onderzocht tien momenten waarop Trump de rechtsgang mogelijk had belemmerd, waaronder het ontslag van FBI-directeur James Comey, de vraag om Mueller van het onderzoek te halen en pogingen om getuigen over te halen niet mee te werken. Volgens de advocaten van Trump ging de president hierbij niet buiten zijn boekje. Trumps pogingen waren volgens het rapport „grotendeels onsuccesvol”, maar vooral omdat mensen om hem heen zijn bevelen niet opvolgden.

Mueller onderzocht de beïnvloeding van de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016. Hij concludeert dat Rusland die verkiezingen inderdaad beïnvloedde, maar ook dat het campagneteam van Trump daarbij niet samenwerkte met Rusland. Wel vond het team van Mueller „meerdere” banden tussen het campagneteam en de Russische regering, maar die waren geen reden voor strafrechtelijke vervolging.

‘Dit is het einde van mijn presidentschap’

Veel van de verzamelde feiten werden de afgelopen jaren al onthuld door onderzoeksjournalisten. Zo was al bekend dat Trump in juni 2017 zijn juridisch adviseur, Don McGahn, vroeg om de minister van Justitie te bellen om Mueller van het onderzoek te halen. Volgens Trump was er namelijk sprake van belangenverstrengeling. McGahn weigerde. Nieuw is dat McGahn besloot dat hij liever opstapte dan dat hij een „Saturday Night Massacre” in gang zou zetten. Hij refereerde daarbij naar het Watergate-schandaal, dat leidde tot het aftreden van president Nixon in de jaren 70.

Ook nieuw is dat Trump geloofde dat de benoeming van Mueller als speciaal aanklager het einde van zijn presidentschap zou betekenen. Toen de toenmalige minister van Justitie Jeff Sessions hem van Muellers aanstelling in mei 2017 op de hoogte bracht, zou hij hebben gezegd, volgens het rapport: „Oh my God. Dit is verschrikkelijk. Dit is het einde van mijn presidentschap. I’m fucked.”

„Je had me juist moeten beschermen”, zei Trump, of iets wat daarop leek, volgens Sessions, die afgelopen november opstapte. „Iedereen zegt dat zo’n onafhankelijk onderzoek je presidentschap ruïneert. Het duurt jaren en ik kan niks doen. Dit is het ergste wat me ooit is overkomen.”

Lees ook: Washington bereidt zich voor op Mueller-rapport: wat valt er te verwachten?

Voorafgaand aan de openbaarmaking hield minister van Justitie, William Barr, een persconferentie, waarin hij herhaalde dat Trump niet vervolgd kon worden voor het belemmeren van de rechtsgang. Wel erkende hij dat hij op sommige punten van mening verschilde met Mueller over wat dat belemmeren precies inhoudt.

De voorzitter van de justitiecommissie van het Huis van Afgevaardigden, de Democraat Jerrold Nadler, zei in een reactie dat het rapport bewijs bevat dat Trump de rechtsgang heeft belemmerd. Hij kondigde aan het volledige rapport op te vragen. Hij heeft Mueller gevraagd voor de commissie te getuigen uiterlijk op 23 mei.

Weggelakt

Sommige delen van het 448 pagina’s tellende rapport zijn weggelakt om andere, lopende onderzoeken niet te belemmeren, om gevoelige informatie van inlichtingendiensten te beschermen of uit privacyoverwegingen. Volgens Barr hadden de advocaten Trump inzage in het geredigeerde rapport voor publicatie, maar hadden zij niet gevraagd om iets te veranderen. Niemand buiten het ministerie van Justitie had inzage in de ongeredigeerde versie zei Barr. Een „minder geredigeerde” versie, met alleen informatie over lopende zaken weggelakt, stuurt hij nog naar het Congres, beloofde hij.

Het volledige rapport is te lezen op de website van het ministerie van Justitie.