Opinie

    • Paul Tang
    • Pieter Hilhorst

Laat de opkomst het aantal zetels bepalen in Europa

Europese Verkiezingen Vecht niet tegen Europa, zorg dat Europa voor ons vecht, schrijven en in aanloop naar de Europese verkiezingen.

Een kantoor van Apple. "Als 2 procent van de omzet van Apple uit Italië komt, zou twee procent van de winst in Italië belast moeten worden."
Een kantoor van Apple. "Als 2 procent van de omzet van Apple uit Italië komt, zou twee procent van de winst in Italië belast moeten worden." Easyturn

De slogan van de Brexit was: Take back control. Mooi gevonden. Mensen ervaren dat hun leven wordt bepaald door machten die groter zijn dan zij.

Er is een groot gevoel van verlies aan betrokkenheid en rechtvaardigheid. Mensen zien hun lonen stagneren, zien vast werk onder druk staan, hebben steeds meer moeite een woning te vinden, en zien hun wijken veranderen, al of niet als gevolg van nationale en internationale migratie. Er is angst dat onze kinderen slechter af zullen zijn dan de vorige generatie. Er is woede over multinationals die belasting ontwijken. Er is een realiteit van groeiende ongelijkheid, waar de economische groei wordt opgeslokt door de rijkste 1 procent aan de top. Maar de Brexit heeft niets anders gebracht dan verwarring en verdeeldheid.

Populisten maken de structurele fout om de schuld voor de eigen onmacht neer te leggen bij Europa en bij volksvijandige elites. Maar sociale vervreemding valt niet te wijten aan Europa of een complot van de elite. De oorzaken lopen ver uiteen: globalisering van de economie, de dominantie van het neoliberale beleid, de opkomst van techgiganten, de macht van aandeelhouders.

Dit zijn verschijnselen die geen enkele natie alleen kan oplossen. Als je de belastingwedloop met steedse lagere belastingen voor multinationals en miljardairs wilt stoppen, kun je niet bij één land beginnen en eindigen. Als je de ratrace naar meer en meer onzekere banen wilt stoppen, is internationale samenwerking noodzakelijk. De enige manier om belastingontwijking tegen te gaan, is Europese samenwerking. De enige manier om met migratie om te gaan, is internationale samenwerking. Als we het niet samen oplossen, is er geen oplossing.

In die zin is Europa niet de bron van de politieke vervreemding, maar juist de plaats waar we het lot in eigen hand kunnen nemen. We moeten niet tegen Europa vechten, we moeten ervoor zorgen dat Europa voor ons vecht. Om onze toekomst terug te winnen moeten we Brussel herstellen. Dat vraagt vijf fundamentele ambities.

Ten eerste: zorg dat de macht van Europa bij het Europees Parlement ligt. De Commissie kan worden weggestemd door het Europees Parlement. De opkomst zou het aantal zetels moeten bepalen; een lagere opkomst betekent dan minder zetels voor het land.

Lees ook: ‘Een permanente verlamming bedreigt Europa’, stelt de Franse politiek filosoof Étienne Balibar.

Ten tweede: vecht tegen machten die te groot zijn voor individuele lidstaten om te bedwingen; laat lidstaten doen wat ze zelf aankunnen. Europa moet ons helpen onze toekomst terug te winnen, en vooral geen belemmering vormen wanneer we de zaken op nationaal niveau kunnen oplossen.

Ten derde: geen economische participatie zonder belastingen. Multinationals mogen geen belastingen ontwijken. Deelnemen aan de Europese economische markt betekent belasting betalen in Europa. Dit betekent dat de wereldwijde winst onder andere moet worden gerelateerd aan omzet. Als 2 procent van de omzet van Apple uit Italië komt, wordt 2 procent van de winst belast in Italië.

Ten vierde: haal geen krenten uit de pap bij het dragen van Europese verantwoordelijkheid. Deel de lusten en de lasten. Als we problemen willen oplossen door selectief te zijn, werken we niet samen met onze buren, maar proberen we de buren de loef af te steken. Dus moet er een einde komen aan de praktijk dat landen niet thuis geven als hen gevraagd wordt om vluchtelingen op te nemen, maar wel vooraan staan om Europese subsidies te innen. Aan strikte regels voor uitgaven en lakse regels voor handelsonevenwichtigheden. Aan draconische maatregelen voor landen die Europese noodkredieten nodig hebben, zonder rekening te houden met de winsten die dit landen oplevert met een hoge kredietwaardigheid (zoals Duitsland).

Ten vijfde: verdeel de winsten van samenwerking eerlijk. Lidstaten zullen hun kieskeurigheid alleen aan de kant zetten als de winsten van economische en politieke samenwerking eerlijk worden gedeeld. Dit is nu niet het geval. Europese samenwerking heeft een Duitse bloeiende economie mogelijk gemaakt en de Griekse economische ramp bestendigd. Het taboe op solidariteit moet worden doorbroken.

De toekomst mogen we niet overlaten aan grote, soms haast onzichtbare machten; eis de toekomst op! Door ons op Europa te storten en te hervormen. Door Europa als tegenmacht voor ons te laten vechten.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.