De scootmobiel is het ‘gevaarlijkste vervoermiddel’ van Nederland

Scootmobiels zijn nog dodelijker dan motorfietsen. Ongelukken worden vaak aan de bestuurder toegeschreven. Bovendien valt de scootmobiel vaak om.

Beeld ter illustratie.
Beeld ter illustratie. Foto Robin Utrecht/ANP Xtra

Ze mogen zo’n beetje overal rijden. Vanwege hun omvang (gemiddeld zo’n 50 centimeter in de breedte en 100 in de lengte) kent de bewegingsvrijheid ook bijna geen beperkingen. Ze mogen 6 kilometer per uur op het voetpad, 30 op het fietspad en zelfs 40 buiten de bebouwde kom – al zullen de meesten dat bij lange na niet halen. Ze zijn met veel: tussen de 350.000 en 400.000. En ze zijn gevaarlijker dan een motorfiets.

Consumentenprogramma Kassa bestempelde de scootmobiel vorig jaar al eens als het ‘gevaarlijkste vervoermiddel’ op de Nederlandse wegen. Het aantal dodelijke ongelukken met het voertuig is de afgelopen zes jaar meer dan verdubbeld. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek bleek donderdag dat scootmobiels 44 keer bij fatale ongelukken betrokken waren in 2018. Door motorongelukken kwamen 42 mensen om.

Lees ook: Fors meer doden in het verkeer in 2018

Panieksituatie

Na het dodelijke ongeluk met een Stint in Oss kondigde het kabinet vorig jaar aan ook de veiligheid van de scootmobiel te onderzoeken. Het gecombineerde gas- en remsysteem van het voertuig kan – net als bij de Stint – voor gevaarlijke situaties zorgen. Om te remmen moet de gashendel aan het stuur worden losgelaten, maar volgens verkeersexperts doen mensen in een panieksituatie juist het tegenovergestelde.

Maar dat is niet het enige veiligheidsaspect. Ongelukken met scootmobiels worden vaak aan de bestuurders toegeschreven. Ze worden vooral gebruikt door ouderen die slecht ter been zijn, en cognitieve vermogen zoals reactiesnelheid en het overzien van verkeerssituaties nemen nu eenmaal af naarmate iemand ouder wordt. „Het is een behoorlijke opgave om dan met een volledig nieuw voertuig te leren omgaan”, aldus Veilig Verkeer Nederland (VVN) in een factsheet.

Bovendien valt de scootmobiel vaak om. Bijvoorbeeld bij het nemen van een bocht of bij het op- of afrijden van een stoepje. Volgens VVN gebeurt dit vooral met de scootmobiels met drie wielen – de meest gangbare modellen die vaak door gemeenten worden verstrekt. En dan zijn er nog de verkeersregels die tot verwarring leiden: VVN ziet dat bestuurders moeite hebben met het kiezen tussen voetpad, fietspad of rijbaan en met de verschillende voorrangsregels.

In 2013 ging NRC-redacteur Freek Schravesande op pad met de scootmobielclub van Maasluis: Scootrangers

Hoe het rijden met de scootmobiel veiliger kan, werd vorig jaar door de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) onderzocht. De stichting analyseerde 35 ernstige ongelukken met scootmobiels, waarvan negen een dodelijke afloop hadden. SWOV pleit ervoor scootmobiels te voorzien van een rem, ook zouden bredere fietspaden, ruimere bochten, vlakkere stoepen en stoplichten die afgestemd zijn op de rijsnelheid van scootmobiels kunnen helpen bij het voorkomen van problemen. Een woordvoerder van de stichting laat desgevraagd weten dat er nog geen concrete maatregelen zijn getroffen.

Correctie (18 april 2019): In een eerdere versie van dit artikel stond dat het aantal dodelijke ongelukken met scootmobiels hoger is dan met de fiets of de auto. Dat is feitelijk onjuist: het ging om het relatieve aantal. De tekst is aangepast. Ook stond er een foto bij van een elektrische rolstoel; dat is nu vervangen door beeld van een scootmobiel.