Staat moet opnieuw kijken naar gratieverzoek schutter ’t Koetsiertje

In februari wees de staat het gratieverzoek van Cevdet Y. af, tegen advies van het hof in. Dat advies mag de staat niet zomaar naast zich neerleggen, oordeelt de rechter nu.

De bloemenkraam van mevrouw Sneekes op de markt van Delft, in 1983. Zij en haar dochter waren onder de doden.
De bloemenkraam van mevrouw Sneekes op de markt van Delft, in 1983. Zij en haar dochter waren onder de doden. Foto Paul Stolk/ANP

De staat moet opnieuw kijken naar het gratieverzoek van Cevdet Y., die in 1983 zes mensen doodschoot in het Delftse café ’t Koetsiertje. Het verzoek werd op 28 februari van dit jaar door minister Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) verworpen.

Het gerechtshof in Den Haag had juist geadviseerd het verzoek toe te kennen, en daar kan de staat alleen bij bijzondere omstandigheden van afwijken. Die zijn er niet, heeft de voorzieningenrechter woensdag geoordeeld in een kort geding. Het besluit van minister Dekker moet daarom binnen vier weken herroepen worden.

Cevdet Y., ook wel bekend als ‘Ted de Turk’, werd halverwege de jaren 80 tot aan de hoogste rechter veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Naast de zes doden, onder wie een meisje van 12 jaar oud, vielen er ook vier gewonden. Y. werd op 7 april 1983 vastgezet, twee dagen na zijn daad.

Verlof

Inmiddels zit hij niet meer in de gevangenis, maar hij wordt formeel nog altijd levenslang gestraft. Sinds 2016 woont en werkt Y. buiten de gevangenis op zogenoemd „transmuraal verlof”. Wel moet hij zich nog wekelijks melden. Zijn straf wordt formeel nog altijd ten uitvoer gelegd.

In 2017 diende Y. zijn gratieverzoek in. Het Openbaar Ministerie adviseerde het af te wijzen, het hof en de reclassering om het toe te kennen. De staat wees het toch af.

In de afweging van de staat zou het advies van het hof leidend moeten zijn, vindt de rechter nu. Bovendien waren er al in 2001 afspraken gemaakt met de staat, een tbs-kliniek en Y. Dat alles kan de staat volgens de rechtbank niet zomaar naast zich neerleggen. „Het afwijzen van het gratieverzoek is in strijd met de afspraken die met eiser en de kliniek zijn gemaakt en met Europese jurisprudentie.”

Het motief voor de schietpartij in de kroeg is altijd onduidelijk gebleven. Zelf zei Y. dat de aanleiding een racistische opmerking was. Volgens zijn raadsman Romke Wybinga was sprake van „een bewustzijnsvernauwing”. De reclassering heeft vastgesteld dat de kans dat Y. zal recidiveren klein is.