Nederlanderschap uitreizigers voor 2017 mag niet worden ontnomen

De Raad van State heeft zich gebogen over de zaken van twee mannen die zich in 2013 en 2014 aansloten bij strijdgroepen in Syrië en Irak.

Een verwoest gebouw in de Syrische stad Raqqa.
Een verwoest gebouw in de Syrische stad Raqqa. Foto Ahmed Mardnli/EPA

De staat mag de Nederlandse nationaliteit van ‘uitreizigers’ die zich voor 2017 aansloten bij strijdgroepen in Irak en Syrië, niet intrekken. Dat stelt de Raad van State woensdag in twee uitspraken. De zaken draaien om twee mannen die zich in 2013 en 2014 aansloten bij Jabhat al-Nusra, Al-Qaeda of Islamitische Staat.

De jihadisten zijn bij verstek veroordeeld voor deelname aan de strijd in Syrië en Irak. Hierop besloot de toenmalige staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Klaas Dijkhoff (VVD) hun Nederlanderschap in te trekken. Maar, zo schrijft de Raad van State, dit had niet gemogen omdat het pas sinds 2017 wettelijk mogelijk is het Nederlanderschap van jihadisten te ontnemen.

Het gaat om de zogenoemde Rijkswet op het Nederlanderschap. In 2017 werd deze aangepast zodat het Nederlanderschap kan worden ingetrokken van mensen die zich aansluiten bij een organisatie die opgenomen is op de lijst met „organisaties die een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid”.

Lees ook: Niet meer als terrorist gezien, wel je Nederlanderschap kwijt

Locatie onbekend

Omdat de wetswijziging niet met terugwerkende kracht geldt, mogen de uitreizigers in kwestie het Nederlanderschap behouden. Ook speelt mee dat niet kan worden aangetoond dat de mannen na de wetswijziging nog bij de strijdgroepen actief waren. Het is onbekend waar zij zich momenteel bevinden.

De Raad van State stelt dat de intrekking van het Nederlanderschap „niet lichtvaardig mag gebeuren” vanwege de zwaarte van de maatregel. De Raad vindt het dan ook „niet aanvaardbaar” dat de mannen hun Nederlanderschap ontnomen is. De hoogste bestuursrechter benadrukt dat de mogelijkheid tot het intrekken van de nationaliteit van uitreizigers ná de wetswijziging gewoon blijft bestaan.