De droogte van vorig jaar is nog steeds niet gecompenseerd

Water besparen Van de 120 liter schoon drinkwater die een Nederlander gemiddeld per dag gebruikt, drinkt-ie maar 0,8 liter echt op.

Foto Rob Engelaar/ ANP

Korter douchen, de tuin water geven uit een regenton in plaats van uit de kraan en zuiniger zijn met water bij het doortrekken van de wc. Drinkwaterbedrijf Vitens begon deze week een campagne om Nederland bewuster te maken van de hoeveelheid schoon drinkwater die we dagelijks gebruiken.

Het moment is goed gekozen. Het eerste echt lenteweekend is in aantocht – temperaturen van boven de twintig graden zijn voorspeld voor komend Paasweekend. Dat betekent voor veel Nederlanders: tuintjes sproeien.

Uit cijfers van TNS Nipo, dat elke drie jaar onderzoek doet naar het drinkwaterverbruik onder Nederlanders, blijkt dat een gemiddelde Nederlander per dag bijna 120 liter schoon drinkwater gebruikt. Bijna 50 liter daarvan is bestemd voor de (al dan niet dagelijkse) douchebeurt, een kleine 35 liter spoelt dagelijks door het toilet en nog eens 14 liter gaat op aan wassen. Slechts 0,8 liter per dag wordt daadwerkelijk opgedronken. Op jaarbasis gebruikt een eenpersoons huishouden 51.000 liter water, voor een vierpersoonshuishouden is dat 191.000 liter.

Die 120 liter per dag is een stijging ten opzichte van eerdere jaren. Dat is een trendbreuk, want de afgelopen decennia daalde het dagelijkse gebruik onder invloed van waterbesparende douchekoppen en zuinige wasmachines juist gestaag van 137 liter in 1995 tot 118 liter in 2013. Ook Vitens ziet die omslag: het bedrijf leverde in 2014 nog 346 miljoen kubieke meter drinkwater (een kuub is 1000 liter), dat steeg vorig jaar tot 377 miljoen kuub.

Dat de beschikbaarheid van drinkwater een groeiend probleem is, werd vorig jaar zomer ineens voelbaar. Nederland kende een ongekend lange periode van extreme droogte en tekorten dreigden. In juli vorig jaar regende het welgeteld één dag (28 juli) en viel over het hele land gemiddeld maar 10 millimeter regen, terwijl het langjarig gemiddelde op 81 millimeter ligt. Alles wat normaal gesproken groen was, werd geel. Overheden stelden her en der zelfs sproeiverboden in om de waterstanden niet nog verder te laten dalen.

De droogte van toen is in de maanden daarna nog steeds niet voldoende gecompenseerd, zeggen meteorologen. Nog steeds zijn de grondwaterniveaus erg laag. En juist dat grondwater is de belangrijkste bron voor schoon drinkwater.

Structurele oplossingen voor het gebruik van schoon drinkwater voor zaken waar ook minder schoon water voor gebruikt zou kunnen worden, zoals het aanleggen van een extra waterleidingnetwerk voor bijvoorbeeld toiletten spoelen of de tuin sproeien, zijn duur. Maar wie een minuutje korter doucht dan het gemiddelde van 8,3 minuten, bespaart wekelijks al 42,5 liter water. En wie de tuin sproeit uit de regenton in plaats van een kwartiertje sproeien uit de kraan, bespaart 100 liter.