Recensie

Recensie Film

Wederopstanding van De Cock in geslaagd ‘Baantjer Het Begin’

Misdaad ‘Reboot’ van de legendarische tv-serie Baantjer in een nieuw jasje overtuigt. Toneel is het ruige Amsterdam van 1980 vlak voor de kroning van prinses Beatrix.

Tygo Gernandt als Tonnie Montijn en Waldemar Torenstra als Jurre de Cock in Baantjer Het Begin.
Tygo Gernandt als Tonnie Montijn en Waldemar Torenstra als Jurre de Cock in Baantjer Het Begin. Foto MARTIJNVANGELDER@STUDIOISA
    • Coen van Zwol

Baantjer is tv-geschiedenis: in zijn twaalf tv-seizoenen tussen 1995 en 2006 haalde de politieserie kijkcijfers vergelijkbaar met De Luizenmoeder nu. Inspiratie vormde de zeventig misdaadromans van Appie Baantjer uit Urk, die 38 jaar als rechercheur op de Wallen diende.

In elke aflevering loste inspecteur De Cock - Piet Römer met regenjas en koddig hoedje - een moord op, geholpen door de jonge geinponem Vledder. Vaste prik: autopsie, diverse verdachten, ruzie met commissaris Buitendam („D’r uit, De Cock!”), eindconfrontatie met flashback naar de moord, bekentenis. En een pikketanussie in stamkroeg Lowietje natuurlijk.

Baantjer was een kneuterige versie van het Duitse Derrick, gekruid met onvervalste Mokumse gein en soap-elementen. Daaraan ontbreekt het ook niet in deze ‘reboot’, want speelfilm Baantjer Het Begin is tevens de aftrap is van een nieuwe tv-serie.

De weemoedige mondharmonica van Toots Thielemans zet niet langer het tempo, maar punk en Herman Brood. Het model is niet langer de Duitse krimi maar de Amerikaanse copmovie. Toneel is Amsterdam anno 1980: een vuige, hectische stad zonder bakfietsen en mobieltjes, maar met des te meer junks, zwerfvuil en krakers. Ondervragen doet men op bureau Warmoesstraat met de vuist, er wordt volop gerend en geknokt, juten en krakers voeren op straat veldslagen uit met paarden en straattegels, molotovcocktails en traangas.

Jurre de Cock (Waldemar Torenstra) uit Urk arriveert op bureau Warmoesstraat als een pikkie met stropdas die de mensen wil helpen („O, ben jij er zo één?”) Hij wordt gekoppeld aan ritselaar Tonnie Montijn (Tygo Gernandt), die de halve penose kent en routineus een geconfisqueerde rol geeltjes in eigen zak steekt. Het standaardrecept dus, dienstklopper en louche veteraan groeien naar elkaar toe? Of wordt het groentje in de maling genomen?

Als De Cock na een woest achtervolging in de plomp valt, poedelt daar ook een lijk met hanenkam. Een ‘pisser’ die tijdens het urineren beneveld in de gracht is gekukeld, is de eerste indruk. Maar waarom is er dan het woord rat in zijn lijf gekerfd? De politie is geobsedeerd door de voorspelde krakersrellen tijdens de kroning van prinses Beatrix volgende week. Beraamt de kraakbeweging soms een terreuraanslag? Daarvoor zijn aanwijzingen, maar De Cock stuit ook op een spoor naar de Vlaamse cokemaffia - cocaïne komt in die jaren uit Antwerpen. Wat is de rol van pedoloog Bob Donkers (Fedja van Huêt), een jeugdvriend van zijn partner Montijn? De Cocks ontluikende liefde voor Pien (Lisa Smit), Montijns zusje en een felle kraker, compliceert de zaken.

Baantjer Het Begin is een vlotte, bekwaam uitgevoerde misdaadsoap die zijn bescheiden ambitie waarmaakt. Arne Toonen, die de regie deelt met gewezen stuntman Marco Maas, bewees met Dik Trom en De Boskampi’s al zijn talent voor sprekende beelden en snelle karakterisering. Dat blijkt ook hier: de kettingrokende wachtmeester, de nurkse commissaris, de temeier die haar dildo in een sopje zet: het is vet aangezet, maar best overtuigend. De snedige, sarcastische dialogen helpen, de plot bevat genoeg haken en ogen om te blijven boeien, de acteurs hebben er plezier in en met de historisch sfeer zit het vanaf het eerste, fraaie ‘tracking shot’ door een overvol kraakpand helemaal goed.

Baantjer Het Begin.

Foto MARTIJNVANGELDER@STUDIOISA

Soms lijkt een scène vooral bedoeld om lekker hardcore te doen - een zeer hardhandige verhoor van een kraakster bijvoorbeeld. En nonsens schuwt men niet: zo slaat de harde kern van de krakers twee kilo cocaïne in om de grondtroepen te motiveren tijdens de kroning. Maar vermakelijk is het: Baantjer Het Begin wekt vertrouwen in de wederopstanding van De Cock. Puntje van aandacht: Amsterdam in 1980 oogt wel heel erg wit. Misschien in de tv-serie wat suri’s en naffers opvoeren voor de broodnodige diversiteit?