Moddergevecht rondom de eerste foto van een zwart gat

Ophef Iedere week bespreekt de redactie wetenschap hier ophef in de wetenschap. Vandaag: trollen en pr-mensen rondom een zwart gat.

MIT-promovendus Katie Bouman (29) werd ten onrechte op het schild gehesen als grondlegger van de eerste foto van een zwart gat.
MIT-promovendus Katie Bouman (29) werd ten onrechte op het schild gehesen als grondlegger van de eerste foto van een zwart gat. Foto facebook

Hoe je van iets heel moois iets heel lelijks kunt maken, zagen we vorige week na de allereerste foto van een (schaduw van een) zwart gat. Een prachtige wetenschappelijke doorbraak, maar op sociale media slaagden mensen erin om er een feestvreugdeverminderend digitaal moddergevecht omheen te organiseren. Dit waren de ingrediënten.

1. Voetstuk-hijs-behoefte in de pr

Een foto van een zwart gat is een mooie kans om iemand van ons op een voetstuk te hijsen, moeten pr-mensen gedacht hebben. Het Computer Science & Artificial Intelligence Lab van het MIT (MIT CSAIL) twitterde: „3 jaar geleden leidde MIT-promovendus Katie Bouman het ontwerp van een nieuw algoritme om de allereerste foto van een zwart gat te produceren. Vandaag kwam die foto uit.” Een persbericht promoveerde Bouman tot de scientist superstar die het algoritme erachter ontwierp.

2. Diezelfde behoefte in de media

Dat persbericht werd door nieuwssites letterlijk overgenomen. Enkele kwaliteitssites maakten er zelf een bericht over, zoals BBC News („Katie Bouman: de vrouw achter de eerste foto van een zwart gat”) en The Guardian („Katie Bouman: de 29-jarige wier werk tot de eerste foto van een zwart gat leidde”). Ook de foto die Bouman op Facebook zette, zijzelf opgetogen bij ‘haar’ foto van het zwarte gat, werd gretig opgepikt.

3. Giftig gedrag op sociale media

Maar de zwartegatfoto wás niet het werk van één persoon. Boumans algoritme (ze hield er in 2016 een TED-talk over) bleek niet eens gebruikt voor de foto. Bouman is een van de ruim 200 wetenschappers die meewerkten. Na twee dagen corrigeerde MIT CSAIL dat allemaal op Boumans verzoek.

Maar toen was het kwaad al geschied. Mensen haten wat ze als onrecht percipiëren, en op sociale media uiten ze dat agressiever dan in real life. Zo lokt onrecht onrecht uit. Hier ook. Sommigen vonden het oneerlijk dat Bouman alle credits kreeg. Anderen vonden het seksistisch om pas bij een 29-jarige vrouw het onrecht te benoemen dat vaak één wetenschapper de credits krijgt voor teamwerk.

Terwijl iedereen boos op elkaar werd, maakten trollen nep-instagram-accounts aan voor Bouman, én voor programmeur Andrew Chael, die ze op een voetstuk hesen met leugens over zijn bijdrage. Hij corrigeerde die toen weer op Twitter.

Maar gelukkig hebben we die foto van dat zwarte gat nog. Die is prachtig.