Hoge Raad handhaaft straf Heringa voor hulp zelfdoding

Nadat euthanasie tweemaal werd geweigerd hielp de 75-jarige man zijn stiefmoeder bij haar zelfdoding. Haar wens daartoe was onderwerp van de documentaire De laatste wens van Moek.

De Hoge Raad zetelt in Den Haag.
De Hoge Raad zetelt in Den Haag. Foto Niels Wenstedt/ANP

De veroordeling van Albert Heringa voor het helpen bij de zelfdoding van zijn 99-jarige stiefmoeder blijft in stand. Dat heeft de Hoge Raad dinsdagmiddag bepaald. Daarmee is de straf voor Heringa, een halfjaar voorwaardelijke gevangenisstraf, definitief.

De stiefmoeder van Heringa leed aan hartfalen, ernstige rugklachten en was nagenoeg blind. Nadat haar huisarts tweemaal een euthanasieverzoek had geweigerd, hielp Heringa haar in juni 2008 op haar uitdrukkelijke verzoek met zelfdoding. Daarbij werd haar een dodelijke mix van malariapillen, slaappillen en een antibraakmiddel toegediend en overleed ze.

Voorafgaand aan de inname filmde Heringa het gesprek met zijn stiefmoeder, om te kunnen bewijzen dat zij zelf had besloten een einde aan haar leven te maken. De beelden kwamen later in de documentaire De laatste wens van Moek, die in 2010 werd uitgezonden. Het Openbaar Ministerie vervolgde Heringa naar aanleiding van die uitzending.

Lees ook: Aantal gevallen van euthanasie daalt voor het eerst in jaren.

In beroep om noodtoestand

Begin 2018 werd hij door het gerechtshof in Den Bosch schuldig bevonden. De inwoner van Bennekom was eerder in beroep gegaan omdat er volgens hem sprake was van een noodtoestand, een vorm van overmacht. Het hof ging daar niet in mee en legde hem zes maanden voorwaardelijke celstraf op.

De Hoge Raad komt dinsdag tot hetzelfde oordeel. Het hoogste rechtscollege van Nederland volgt het gerechtshof in de uitspraak dat euthanasie volgens de wet alleen door een arts mag worden uitgevoerd, alleen onder bijzondere omstandigheden en alleen als bepaalde zorgvuldigheidseisen in acht worden genomen. Uitzonderlijke omstandigheden waardoor daarvan mocht worden afgeweken, golden in het geval van Heringa niet. Zo had Heringa zich onder meer kunnen wenden tot andere artsen voor een mogelijk ander oordeel over de gewenste euthanasie van zijn stiefmoeder. Evenmin zou Heringa aangedragen alternatieven serieus in overweging hebben genomen.

Het is niet de eerste keer dat de Hoge Raad zich over de kwestie boog. In 2017 vernietigde de hoogste rechter de uitspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat juist begrip had getoond voor de toestand van Heringa en hem geen straf oplegde.

Correctie (19 april 2019): In een eerdere versie van dit bericht stond dat Albert Heringa de beelden van de zelfdoding van zijn moeder maakte met als doel het debat rond euthanasie aan te zwengelen. Dat was onjuist. Heringa filmde zijn moeder om te kunnen bewijzen dat ze zelf had besloten om een einde aan haar leven te maken. Pas later werden de beelden onderdeel van een documentaire. Dit is hierboven aangepast.