Recensie

Recensie Film

Bloedbad op school schept een popdiva voor de 21ste eeuw

Arthouse Als cultuurkritiek op entertainment en narcistische emotiecultus stemt het wispelturige, maar onbevredigende Vox Lux zeker tot nadenken.

Natalie Portman als Celeste de popdiva in Vox Lux.
Natalie Portman als Celeste de popdiva in Vox Lux.

Een portret van de 21ste eeuw noemt regisseur-scenarist Brady Corbet zijn film voordat de aftiteling begint te rollen. Dat is een beetje pretentieus, maar niet helemaal onwaar. Vox Lux gaat over entertainment en de alles doordringende emotiecultuur. Het is in feite een extreem cynische versie van A Star is Born. Over roem en de prijs die je daarvoor betaalt, over de entertainmentindustrie die schaamteloos elke emotie bewerkt, verpakt en doorverkoopt. Vox Lux trekt daarbij een gedurfde parallel tussen het narcisme van de popster en de terrorist. Beiden zijn constant op zoek naar aandacht: kijk naar mij.

Lees ook het interiew met Natalie Portman: ‘Gemankeerde personages passen beter bij mij dan superhelden’

In Vox Lux overleeft tiener Celeste aan de vooravond van het nieuwe millennium een dodelijke schietpartij op haar school. Corbet filmt vanuit het gezichtspunt van de schutter, maar de gruweldaad zelf blijft grotendeels buiten beeld tot de politie arriveert en de camera richting bloedbad kantelt - een wurgende scène. Celeste is zwaar gewond en getraumatiseerd, maar componeert in het ziekenhuis met haar zus wel een troostlied. Het bloedbad is ook een kans.

In dat eerste deel van Vox Lux, met alwetende, ironische vertelstem van Willem Dafoe, zien we de verwording van de gelovige, ongerepte Celeste. Als ze haar liedje samen met haar zus opvoert op een herdenkingsdienst voor de slachtoffers, raakt dat een gevoelige snaar. De natie huilt mee, waarna het rauwe verdriet een banale hitsingle wordt.

Een opportunistische manager en een gladde pr-vrouw nemen Celeste onder handen, regelen een videoclip met gelikte choreografie en begraven haar eenvoudige herdenkingslied onder een bombastische arrangement: A Star is Born.

Zeventien jaar later is Celeste (Natalie Portman) een kreng van een diva die de zorg voor haar dochter heeft uitbesteed aan haar zus Ellie. Ze is cynisch, verslaafd en emotioneel labiel. Voor een concert keert zij terug naar haar geboorteplaats, de plek van de schietpartij. Inmiddels blijkt haar videoclip terrorisme te inspireren, een bittere spiegeling van Celestes eerdere lot: geweld genereert roem, roem genereert geweld. Voor Celeste imagotechnisch riskant, maar ook gratis publiciteit.

Het wisselvallige Vox Lux wil veel, maar maakt niet al zijn ambities waar. Daarvoor is de toon te wispelturig, de verwording van Celeste te weinig verrassend en het einde emotioneel onbevredigend - al maakt Corbet daarmee misschien juist een punt. We krijgen onze emotie niet voorverpakt.

Soms ervaar je het tot nadenken stemmende Vox Lux als te plat, soms als te diffuus: want wat wil Corbet nou eigenlijk zeggen over popmuziek? Is het een lege huls of een transcendente ervaring om voor eventjes aan de gewelddadige wereld te ontsnappen? Of beide?