Aan zijn bollenvloer heeft het echt niet gelegen

Bollenvloer BubbleDeck raakte in opspraak doordat een parkeergarage in aanbouw instortte. De 76-jarige eigenaar van het vloerenbedrijf bindt de strijd aan. „Bouwer BAM maakte minimaal twintig fouten.”

De bollenconstructie bij de ingestorte parkeergarage bij Eindhoven Airport.
De bollenconstructie bij de ingestorte parkeergarage bij Eindhoven Airport. Foto ANP

Stoppen? Nee. Ook al is zijn zaak „ernstig beschadigd”, stoppen wil Rob Plug, 76 jaar en eigenaar van vloerenfirma BubbleDeck, beslist niet. Stoppen is toegeven dat hij fout zit, maar hij zit niet fout.

Het is voor een klein of middelgroot bedrijf moeilijk een schandaal of drama rond jezelf te overleven. Chickfriend, bekend van de fipronil-eieren, ging meteen failliet. Zo ook BSB Staalbouw, van het kraanongeval in Alphen, al was dat pas na een dodelijk ongeluk met een duiker erna. De eigenaar van de elektrische bolderkar Stint vroeg een paar weken na het ongeval waarbij vier kinderen omkwamen ook faillissement aan – nog voordat de exacte toedracht duidelijk was. De bv bestaat nog steeds, maar verkoopt geen Stints meer.

BubbleDeck werd nieuws toen in mei 2017 bij vliegveld Eindhoven een deel van een parkeergarage instortte. Bouwer BAM had daar vloeren van Rob Plug gebruikt. De garage was in aanbouw en niemand kwam om, maar de paniek was groot. Hoezó stort een gloednieuw gebouw in?

Al gauw wezen hoogleraren en onderzoekers de breedplaatvloeren in de parkeerdekken als verdacht aan. Dat zijn vloeren waarvan de onderste laag in de fabriek wordt gemaakt en de bovenste op de bouwplaats wordt gestort – al dan niet met gewichtsbesparende bollen erin zoals die van het Leidse BubbleDeck. Vooral als de onderste platen niet zijn opgeruwd en er niet genoeg wapening uitsteekt, zijn ze mogelijk gevaarlijk, werd het inzicht. Zeker als ze worden gebruikt om grote ruimtes te overspannen. Dan kunnen de lagen van elkaar losraken.

Niet te dicht bij elkaar

Twee jaar later zijn in Nederland nog steeds honderden gebouwen met breedplaatvloeren verdacht. Sommige panden werden maandenlang gesloten, zoals een gloednieuw gebouw van hogeschool Windesheim in Zwolle. In andere gebouwen, zoals dat van het ministerie van Binnenlandse Zaken, mogen ambtenaren nog steeds niet te dicht op elkaar staan in sommige hoeken. Een onbekend aantal gebouwen moet nader onderzocht worden.

Breedplaatvloeren zijn razend populair in de bouw. Maar ze kunnen instorten, en niemand weet precies bij hoeveel gebouwen dat probleem speelt.

Over de toedracht van het instorten van de garage zijn inmiddels drie rapporten verschenen – van TNO, adviesbureau Hageman en de Onderzoeksraad voor Veiligheid. De conclusies verschillen enigszins, maar één ding is zeker, volgens Simon Wijte, hoogleraar betonconstructies en directielid van bureau Hageman. „De overdracht van de krachten tussen de breedplaat en het daarop gestorte beton was onvoldoende gewaarborgd.” Het lag dus aan de vloeren.

Rob Plug heeft zich altijd tegen deze conclusie verzet. Het lág niet aan zijn vloeren, zegt hij, maar aan de stapeling van bouwfouten die BAM maakte bij de bouw. „Als ik nu de pijp aan Maarten geef, leg ik me neer bij die onterechte conclusie.”

Zijn bedrijf heeft er wel onder te lijden. „Het gaat niet zoals het zou moeten gaan. De stroom droogt redelijk op, al hebben we nog wel mooie projecten. Zo leveren we nog aan een heel mooi gebouw op de Zuidas, Hourglass. Ik besteed nu het reken- en tekenwerk uit, zodat die mensen niet meer op de loonlijst hoeven. De zaak was mijn pensioen.”

En hij verkoopt niet meer precies dezelfde vloeren. „Dat is commercieel onhandig. Buiten de vraag of het zinvol is – ik denk van niet – ruwen we de vloeren nu wel op. En als de hoofdconstructeur er extra wapening in wil, dan doen wij dat. Maar ik ben het er niet mee eens, het is een knieval.”

Je kunt nog prima met de bollenvloeren van BubbleDeck bouwen, zeggen hoogleraar Wijte en Bob Gieskens van brancheverening VNConstructeurs. Wijte: „BubbleDeck is, net als andere breedplaten, geen verboden product.” Mits je een aantal ontwerpregels in acht neemt die na de instorting zijn gepubliceerd in vakblad Cement.

Die extra maatregelen vindt Plug onzin. Hij is ervan overtuigd dat het instorten komt door „minimaal twintig cruciale bouwfouten van BAM, gemaakt onder de druk van de opleveringstijd.” Alle fouten zijn verzameld in een lijvig zwartboek dat op zijn site staat. Er staat in: storten bij vorst, ontbreken van extra wapening, boringen op kritieke plekken. Plug, boos: „Als het wel aan de vloeren zou liggen, waarom neemt de overheid dan niet de verantwoordelijkheid om andere landen te waarschuwen? Er liggen wereldwijd miljoenen vierkante meters aan breedplaatvloeren die kunnen instorten. Maar dat doen ze niet.”

Hoogleraar building engineering Rob Nijsse van de TU Delft geeft Plug volmondig gelijk. „BAM heeft vreselijke fouten gemaakt, daar is weinig controle op geweest. In dat zwartboek van Plug staan veel ware punten.”

Maar bureau Hageman heeft ook gelijk wat betreft de zwakke vloeren. Nijsse: „Toen we in het verre verleden begonnen met het neerleggen van breedplaatvloeren, is er veel te weinig onderzoek gedaan naar hoe ze werken. Fabrikanten zijn met andere soorten beton gaan werken, allemaal voor de laagste prijs. En toen zijn die vloeren in Eindhoven ook nog eens in andere richting gelegd. Kan dat wel zonder goed onderzoek of zonder proeven in het lab door de overheid, die de bouwnormen moet opstellen? Het heeft allemaal meegeteld bij de instorting.”

Herstelkosten claimen

Wat Plug steekt, is dat er wel proeven zijn gedaan door vloeren te belasten, maar dat daarbij de genoemde fout niet is aangetroffen. Hij ziet die informatie nergens terug en vermoedt dat ze bewust wordt achtergehouden, wegens belangen van onder meer BAM. Deed die hoogleraar Wijte van Hageman niet onderzoek in opdracht van BAM?

Er staat nogal wat op het spel, weet Plug. Gedupeerde eigenaren van gebouwen willen érgens herstelkosten en waardevermindering kunnen claimen – gelukkig kreeg BubbleDeck nog geen claim.

Hij ziet het sindsdien overal: weggelakte Wob-verzoeken, gemanipuleerde rapporten bij het justitieel onderzoekscentrum WODC, gesjoemel met geluidsmetingen rond Schiphol, ontkenning rond de aardbevingen in Groningen. Informatie wordt weggemoffeld, dossiers vernietigd. Door nu toch naar de vloeren te wijzen, komt de werkelijke oorzaak van de instorting, de bouwfouten, niet boven tafel, meent Plug. „Het is mijn maatschappelijke taak om dit aan te kaarten.” 

Moet hij dat op zijn 76ste nu nog willen? „Dat vraagt mijn vrouw ook, zeker toen ik gezondheidsklachten kreeg. Ze steunt me, maar zij denkt dat het vechten tegen de bierkaai is. Mijn dochter werkt ook bij BubbleDeck. Ze is het 100 procent met me eens. Maar of ze zonder mij door zou gaan? Maar ze kennen me. Dit is zo onrechtvaardig.”