Vruchtbaarheidsarts Jan Karbaat is vader van 49 donorkinderen

Karbaat weigerde zelf jarenlang mee te werken aan een vaderschapstest. Op laste van de rechtbank kwam deze er toch.

Donorkind Joey Hoofdman voorafgaand aan de uitspraak in het kort geding over de afname van DNA-materiaal van de overleden vruchtbaarheidsarts Jan Karbaat, afgelopen februari.
Donorkind Joey Hoofdman voorafgaand aan de uitspraak in het kort geding over de afname van DNA-materiaal van de overleden vruchtbaarheidsarts Jan Karbaat, afgelopen februari. Foto Remko de Waal/ANP

Vruchtbaarheidsarts Jan Karbaat blijkt de vader van alle 49 donorkinderen die meededen aan een DNA-verwantschapsonderzoek. De donorkinderen zijn vrijdag op de hoogte gesteld van de uitkomsten van het onderzoek, dat is uitgevoerd door het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen. Dat meldt Stichting Donorkind vrijdag.

Karbaat overleed twee jaar geleden. Bij leven weigerde de arts herhaaldelijk mee te werken aan een vaderschapstest. In februari bepaalde de rechtbank dat de donorkinderen Karbaats DNA alsnog mochten gebruiken voor zo’n test. Omdat de zaak al speelde toen hij nog leefde, bewaarde Korbaats notaris voor DNA-sporen onder andere een gebruikte tandenborstel van de arts in een kluis.

Eigen vruchtbaarheidskliniek

De arts werkte decennialang in zijn eigen vruchtbaarheidskliniek, Medisch Centrum Bijdorp in Barendrecht. Dit centrum werd in 2009 gesloten op last van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Later verklaarde de arts dat hij sperma van verschillende mannen had gemengd en verkeerde donorpaspoorten had uitgegeven.

In 2017 werd al bekend dat Karbaat waarschijnlijk negentien kinderen had verwekt door anonieme spermadonatie. De stichting voor ongewenste zwangerschap en afstammingsvragen, Fiom, vond een match tussen het DNA van deze donorkinderen en dat van een wettige zoon van Karbaat. Omdat nooit wetenschappelijk is vastgesteld of hij wel een biologische zoon van Karbaat was, wilden de donorkinderen ook nog een verwantschapsonderzoek naar de vruchtbaarheidsarts zelf.

Tot 2004 was het mogelijk om sperma te doneren en daarbij anoniem te blijven. De rechter oordeelde echter dat Karbaat als behandelend arts niet hetzelfde recht heeft om anoniem te blijven als de reguliere donateurs. Naast de 49 donorkinderen had Jan Karbaat ook 22 wel erkende kinderen.

’48 broers en zussen’

Het voormalige Zuiderziekenhuis, waar de omstreden vruchtbaarheidsdokter Jan Karbaat 15 jaar lang medisch directeur was. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Martijn van Halen heeft een tuincentrum en een hoveniersbedrijf. Hij is vandaag gewoon gaan werken. Hij was buiten bezig, tussen de planten, toen hij een appje kreeg van een van zijn zussen. Wat iedereen al verwachtte, is waar. Vruchtbaarheidsarts Jan Karbaat is hun vader. “Het is toch fijn om het zeker te weten”, zegt Van Halen. “Het geeft rust. In theorie hadden we ook nog van een neef van hem kunnen zijn, ofzo.”

48 broers en zussen heeft hij nu. Inmiddels is hij aan het idee gewend. In de gezamenlijke appgroep waar een flink aantal in zitten, is vandaag geen sprake van woede. “Ik ben sowieso niet echt boos geweest”, zegt Van Halen. Hij telt zijn zegeningen. “Het is natuurlijk niet netjes wat hij gedaan heeft. Maar zonder hem zou ik er niet zijn geweest. En hij is oud geworden, zonder ziektes, dat is ook prettig.” Ook degenen die twee jaar geleden, toen de zoektocht van de donorkinderen begon, nog boos waren, zijn inmiddels gekalmeerd, zegt Van Halen.

‘Alert zijn bij partnerkeuze’

Het kan zijn dat Karbaat nog veel meer donorkinderen heeft. Dat moet nog worden uitgezocht. “Ik had natuurlijk een zus van me kunnen uitkiezen als partner”, zegt Van Halen. “Dat is een risico.” Ook zijn twee dochters, nu 6 en 10 jaar oud, zullen later alert moeten zijn wat betreft partnerkeuze. “Stel dat hij 250 kinderen heeft verwekt en die krijgen weer kinderen, dan lopen er straks heel wat kleinkinderen van Karbaat rond.”Ook broer Eric Lever hoorde het nieuws via de groepsapp. Hij had vandaag een cursus. Lever vindt het lastig om zijn gevoel onder woorden te brengen. “Ik denk dat ik wel blij ben, omdat er nu duidelijkheid is. En omdat ik blij ben voor degenen die er echt mee zaten.” Lever zal contact houden met een deel van zijn halfbroers en -zussen en gaat misschien nog eens verder op onderzoek uit. “Maar eerst laat ik het even bezinken.”

– Sheila Kamerman

Eric Lever is militair arts. Jan Karbaat is ook militair arts geweest. Foto via Eric Lever