VOC Café wijzigt naam na ernstige bedreigingen om ‘link met slavernij’

Talk of the Town Na online bedreigingen (‘Burn the place’) verandert het VOC Café in de Schreierstoren van naam. „Ik moet wel kunnen slapen ’s nachts.”

De Schreierstoren aan de Prins Hendrikkade met het VOC Café. Dat krijgt na bedreigingen een andere naam.
De Schreierstoren aan de Prins Hendrikkade met het VOC Café. Dat krijgt na bedreigingen een andere naam. Foto Berlinda van Dam / Hollandse Hoogte

„Ja, weet je, het is niet dat we nu willen toegeven. Maar je wil ook niet straks een baksteen door het raam.” Chiara Teer, een 26-jarige barvrouw, is achter de tap van het VOC Café kratten met lege flessen aan het organiseren en glazen aan het wassen. Houten interieur, gedimde lampen. Tonnen met drank in een kast en schilderijen van oud Amsterdam versieren de muren. De bar gaat zo dicht. Er worden deze zaterdagavond namelijk meerdere feestjes gegeven in de Amsterdamse Schreierstoren, aan de zuidoostzijde van het Centraal Station. Nu staat op de vaasjes nog de afkorting van de Vereenigde Oostindische Compagnie. Maar dat gaat binnenkort veranderen.

Na meerdere bedreigingen vanwege de naam hebben de eigenaren besloten het om te dopen tot Café Schreierstoren. „Ik snap dat mensen het misschien niet eens zijn met de naam. Maar dreigementen?” zegt Teer verbaasd. De Amsterdamse J.P. Coenschool in Amsterdam besloot vorig jaar al afstand te doen van het verleden en zijn naam te veranderen. Bij een première van een film over Michiel de Ruyter werd in 2015 gedemonstreerd.

Henry Hudson vertrok vanaf hier

„Dit is Sebastiaan van de Schreierstoren. Ik wilde zeggen ‘Van het VOC Café’, maar dat mag niet meer”, klinkt het aan de andere kant van de lijn. Sebastiaan Povsé (38) nam samen met zijn vrouw het VOC Café tien jaar geleden over van zijn schoonvader, die er in 1995 mee begonnen was. „De huidige naam is onlosmakelijk verbonden met de Schreierstoren. Dit heeft niets met slavernij te maken.”

Dit is namelijk de plek van waaruit Henry Hudson in 1609 namens de VOC naar Amerika vertrok om een nieuwe route naar India te vinden. Uiteindelijk eindigde hij in Manhattan en stichtte New Amsterdam – wat uiteindelijk New York zou worden. En dat speelde voordat de VOC met zijn grootschalige slavenhandel begon, betoogt Povsé. „Dat is het verhaal. Het is allemaal onderdeel van de geschiedenis. Er zijn verschrikkelijke dingen gebeurd, maar het is wel een periode waardoor we zijn wie we zijn.”

De huidige naam is onlosmakelijk verbonden met de Schreierstoren. Dit heeft niets met slavernij te maken

Sebastiaan Povsé eigenaar VOC Café

Klanten die met personeel in debat gingen over de naam hadden ze al langer. „Gasten die zeggen: de naam VOC kan niet meer.” Maar volgens Povsé is die discussie steeds verder verhard, parallel met de discussie rondom Zwarte Piet. Tussen de online recensies over misschien het goeie eten of de sfeer, kwam steeds vaker kritiek. Een linke anti-racisme actiegroep, Doorbraak, riep in februari via sociale media op om het café aan te spreken op de naam.

De druppel was een reactie een paar weken geleden. „Burn the place”, schreef iemand anoniem. Het was volgens Povsé de derde keer dat iemand via Facebook met brandstichting dreigde in anderhalf jaar. De reacties staan inmiddels niet meer online maar hij kan nog wel een screenshot sturen. Het café zou slavernij „verheerlijken”. Povsé deed aangifte. De politie Amsterdam wil niet inhoudelijk reageren maar zegt: „Ook online bedreigingen nemen wij serieus.” Een woordvoerder kan ook geen inschatting maken of er een toename is van het aantal dreigementen met een politieke of activistische boodschap, zoals bij het VOC Café.

Actiegroep Doorbraak schrijft in een reactie op de naamverandering niets af te weten van de bedreigingen. „Maar we hebben er alle begrip voor als mensen, vooral mensen van kleur, strontziek zijn van koloniale verheerlijking en ook krachtigere bewoordingen gebruiken.”

Het risico niet waard

„Iedereen heeft recht op een mening. Daar heb ik geen problemen mee, maar ga niet met geweld dreigen”, stelt Povsé. Hij had de naam liever gehouden, alleen het risico dat er straks echt iets met het café zou gebeuren was het niet waard. Hoeveel de verandering gaat kosten, weet hij niet precies. Er moeten nieuwe glazen en viltjes komen, het logo en delen van het interieur moeten worden aangepast.

„Met extreme groepen ben ik voorzichtig. Wat als het echt een keer uit de hand loopt? Dan denk je: ‘Hadden we die naam maar aangepast’. Ik moet wel kunnen slapen ’s nachts.”

Lees ook: Kritiek op De Ruyter is zwaar overdreven, zegt de kenner