Freakshakes: Caloriebommen om mee te showen

Freakshakes Het zijn milkshakes met gebak, ijs, saus, snoep en slagroom. Niet bepaald gezond, maar de freakshakes doen het erg goed op Instagram.

Foto Getty Images

Charlie Sanders (13) uit Rotterdam hoorde op het Jeugdjournaal voor het eerst over de freakshakestrend: milkshakes met extravagante versieringen, zoals gebak, ijs, sauzen en snoep, die met slagroom bovenop de shake zijn vastgeplakt. Dat wilde hij ook wel uitproberen. Een vriendin was onlangs voor haar verjaardag naar een freakshakezaak geweest, en nu was hij aan de beurt. Omdat hij net zijn toetsweek had afgerond, nam zijn moeder, Leonie Hartog (47), hem „voor deze ene keer” mee naar dessertbar Belicio Cheatday in de koopgoot in Rotterdam.

De twee hebben zich goed voorbereid: Hartog heeft haar ontbijt overgeslagen, en ook Sanders heeft amper iets gegeten, zegt hij, want hij is van plan om een héle shake weg te werken.

De freakshaketrend begon in de zomer van 2015, toen bakkerij Pâttisez in Canberra, Australië zulke belachelijke en over the top-milkshakes ging verkopen dat mensen er wel een foto van móésten maken, aldus eigenaar Anna Petridis in The Canberra Times. De shakes werden een socialemediahit, op Instagram vergezeld van hashtags als ‘foodporn’, en verspreiden zich naar het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. En nu worden ze ook in steeds meer ijssalons, snackbars en bakkerijen in Nederland verkocht. Een van de bekendste verkooppunten van freakshakes, The Corner Bakery, opende onlangs een derde vestiging in Amsterdam.

Belicio Cheatday wordt dit jaar zelfs met drie vestigingen uitgebreid, zegt eigenaar Amber Beekkerk (25), die op haar zestiende al een eigen ijswagentje had. De pop-upwinkel in Rotterdam verkoopt naast freakshakes ook wafels, koeken en crêpes die klanten met ijs en tientallen andere ‘toppings’ kunnen beleggen. De freakshakes, die 8,50 kosten, zijn inmiddels „een belangrijke tak van sport” voor haar bedrijf geworden, zegt Beekkerk. Ze zag ze al in 2017 voorbijkomen op Amerikaanse Instagram-accounts en vond ze perfect passen bij het cheatday-concept. „Een cheatday is een smokkeldag waarop je buiten je dieet om helemaal los kunt gaan in de zoete droom. Een freakshake is de ultieme cheat. Het is een maaltijd en drankje ineen.”

Vrienden jaloers maken

De freakshakes zijn het populairst bij jongeren, die soms maar een paar happen nemen nadat ze een foto voor sociale media hebben gemaakt, zegt ze. Ook Charlie, hip gekleed met een fannypack op zijn borst, maakt een foto voor Instagram als zijn freakshake op tafel wordt gezet. Om te showen, zegt hij, en zijn vrienden jaloers te maken. Hij heeft een Oreo-shake gekozen, een milkshake met daarop een donut, slagroom en Oreo-koekjes. Zijn moeder kijkt met open mond naar haar rainbowshake, een roze milkshake met bubblegumsiroop, overladen met slagroom, spekjes en een megalolly.

Het was „heel lekker”, maar hij voelt zich nu toch een beetje misselijk

Freakshakes zijn glucose- en vetbommen van misschien wel 1.000 calorieën die na consumptie direct effect op je bloed hebben, zegt Liesbeth Smit, voedingswetenschapper en co-auteur van voedings- en kookboek Eet als een expert. „Je cholesterol- en triglyceridenwaarden stijgen en je bloedvaten worden stijver, waardoor bloed minder goed kan stromen.” Een freakshake kan geen kwaad als je over het algemeen gezond eet, sport, en een goede gezondheid hebt, zegt ze, maar: „Als je het elke week zou eten, is de kans groot dat je er dik van wordt. Je eet de helft van de calorieën die je op een dag nodig hebt extra. De freakshake kan zelfs gevaarlijk zijn als je met hart- en vaatziekten kampt. Het komt voor dat mensen een hartaanval krijgen na zo’n gigamaaltijd. Al zijn ze dan al wel flink ziek.”

Verbod?

In het Verenigd Koninkrijk maken voedingsdeskundigen van de actiegroep Action on Sugar zich dermate zorgen over de freakshakehype dat zij om een verbod vragen op milkshakes die meer dan driehonderd calorieën bevatten. Geen slecht idee, vindt Smit. „Extreem eten is misschien leuk, nieuw en instagrammable, maar de trend zorgt ervoor dat het normaal wordt dat wij superongezonde dingen regelmatig eten. Een verbod van de overheid geeft een signaal af: het is niet normaal om producten te eten die meer dan driehonderd calorieën bevatten en helemaal geen voedingswaarde hebben.”

Lees ook: De dieethype waar je wat aan hebt (om andere redenen dan je denkt)

Beekkerk vindt het maar overdreven, zegt ze. In de VS zijn de freakshakes misschien echt extreem, maar in die van haar zit maar anderhalve bol ijs, zegt ze, en extra’s zoals de donut en de lolly worden vaak niet eens opgegeten. „Het is niet gezond, laten we eerlijk zijn, maar het is ook niet shockerend.” Bovendien is het onmogelijk om altijd maar gezond te leven, zegt ze. „Kom op, we leven maar een keer. Ik denk dat iedereen wel weet dat je niet iedere dag een gigantische cheatday kan hebben. Je moet gewoon bewust denken: dit ga ik niet te vaak doen, maar als ik het doe ga ik er volop van genieten, en dan mag het best extreem zijn.”

Charlie Sanders is in ieder geval niet van plan om er een gewoonte van te maken. „Ik ga dit nóóit meer kopen”, zegt hij, nadat hij zijn Oreo-shake helemaal heeft verorberd en zijn moeder heeft geholpen met het opeten van het snoep. Het was „heel lekker”, maar hij voelt zich nu toch een beetje misselijk. „Het is niet normaal hoe ongezond dit is.” Ook Leonie Hartog is niet van plan om ooit nog een freakshake te nemen, zegt ze. „Het was heel zoet”. Ze stelt voor om samen nog even een wandeling te maken om de extra calorieën te compenseren, maar dat gaat Sanders toch iets te ver: „Ik heb nog wilde plannen!”