Chinezen stelen bedrijfsgeheimen ASML

Twee Chinese ex-medewerkers stalen belangrijke software van chipmachinefabrikant ASML. Volgens het FD zit de Chinese staat erachter.

De cleanroom bij chipmachinefabrikant ASML.
De cleanroom bij chipmachinefabrikant ASML. Foto Lex van Lieshout/ANP

Chinese oud-medewerkers van ASML hebben bedrijfsgeheimen van het Nederlandse hightechbedrijf gestolen. Ze werkten voor het inmiddels failliete technologiebedrijf XTAL dat gelieerd was aan het Chinese ministerie van Wetenschap en Technologie. Dit meldt Het Financieele Dagblad, onder meer op basis van juridische stukken van een rechtszaak die ASML in 2016 aanspande tegen twee voormalige medewerkers. In november 2018 veroordeelde een Californische jury XTAL tot een schadevergoeding van 223 miljoen dollar (200 miljoen euro).

De medewerkers hadden toegang tot de interne netwerken van een Amerikaanse vestiging van de chipmachinefabrikant en maakten daar onder meer software en broncodes buit. De software was bedoeld om lithografiemachines goed af te stellen, zodat er meer en sneller chips geproduceerd kunnen worden.

ASML bewees in de rechtszaak dat de software van XTAL gestolen was. Deze zogeheten Tachyon software is ontwikkeld voor de eerste generatie lithografiemachines die werken met Extreme Ultraviolet licht. ASML werkt al jaren aan de ontwikkeling van deze EUV-machines, die onmisbaar zijn voor de productie van kleinschalige en efficiënte chips. ASML kreeg in november 2018 een schadevergoeding van 223 miljoen dollar (200 miljoen euro) toegewezen. XTAL vroeg meteen na de claim faillissement aan.

Lees ook: ASML moet op adem komen

De diefstal werd geïnitieerd door het Amerikaanse XTAL. Het bedrijfje werd in 2014 opgericht door twee voormalige ASML’ers van Chinese afkomst. Zij kregen later hulp van twee ASML-medewerkers die nog bij het bedrijf actief waren.

De gestolen kennis zou door het in Silicon Valley gevestigde bedrijf snel zijn ingezet om concurrerende software te ontwikkelen. Ongeveer een jaar na de oprichting van XTAL stapte een reeks belangrijke klanten van wereldleider ASML over, onder wie elektronicagigant Samsung. In december vorig jaar ging XTAL failliet.

Het FD-artikel stelt dat XTAL het Koreaanse Samsung als klant wegkaapte. Dat betrof echter alleen de software om lithografiemachines te optimaliseren – een relatief klein contract, aldus ASML. Samsung is een van ASML’s grootste afnemers – Zuid-Korea was in 2018 goed voor veertig procent van alle ASML-omzet

Staatsgeheimen

De betreffende medewerkers werkten in het verleden voor Brion, een Amerikaans softwarebedrijf dat ASML in 2006 overnam voor 270 miljoen dollar. Een aantal stapte in 2014 op om een eigen bedrijf te beginnen, om de hoek bij de ASML-vestiging in San Jose.

Uit een rapport blijkt volgens FD dat XTAL niet volledig op eigen initiatief handelde. De Chinezen zouden indirect verbonden zijn aan het Chinese ministerie van Wetenschap en Technologie. De Chinese staat was bij de zaak betrokken doordat het moederbedrijf van XTAL, Dongfang Jingyuan, staatssteun ontvangt. Dat geld zou zijn bedoeld om de Chinese positie op de chipmarkt te verbeteren.

ASML beschouwt de zaak als het verwijderen van enkele ‘rotte appels’, en benadrukt in een reactie dat het geen bewijzen heeft gevonden voor de inmenging van de Chinese overheid.

EUV naar China

Het Veldhovense bedrijf wilde liever geen ruchtbaarheid geven aan de diefstal. Het meldde de rechtszaak tegen XTAL ook niet tijdens de presentatie van de laatste jaarcijfers, waar de verhouding met China ter sprake kwam.

Dit jaar zou ASML voor het eerst een EUV-machine naar China exporteren. Dat ligt gevoelig; ASML wil meeliften met de expansie van de Chinese chipindustrie, maar weet dat intellectueel eigendom in gevaar kan komen als er nauw wordt samengewerkt met Chinese chipfabrikanten. Die nauwe samenwerking is onmisbaar bij het afstellen van de extreem gevoelige lithografie-apparatuur.

Tegelijkertijd wegen Amerikaanse belangen mee. De VS willen niet dat China een volwaardige eigen chipindustrie ontwikkelt die kan concurreren met de Amerikaanse. ASML heeft in de VS onder meer vestigingen in Silicon Valley en San Diego en voelt de druk vanuit Washington. Om die reden wil het hightechbedrijf de diefstal van bedrijfsgeheimen niet aan de grote klok hangen; mogelijk zouden de Amerikanen een rem kunnen zetten op de export van EUV-machines, die meer dan 100 miljoen euro per stuk kosten.

In een interview met NRC, afgelopen januari, reageerde ASML-topman Peter Wennink op zorgen over Chinese spionage.

„De Chinese chipmarkt zal de komende tien, twintig jaar snel groeien en daar willen wij bij zijn. We doen er alles aan om onze informatie te beschermen en maken duidelijke afspraken. Zodra er inbreuk wordt gemaakt op ons eigendom, dan stoppen we met leveren. En dan heeft China een heel groot probleem.”

Begin deze maand waarschuwde de AIVD nog voor het risico van Chinese spionage via technologie. De waarschuwing van de veiligheidsdienst valt samen met de ontwikkeling van 5G, de nieuwe generatie mobiele netwerken.