Topman Peter Wennink (links) in 2014 tijdens een werkbezoek van toenmalig minister Asscher aan een nieuwe cleanroom van ASML.

Bram Saeys/HH

ASML-topman: ‘Niet bang zijn voor Chinese spionage’

Peter Wennink topman ASML

De Chinese chipindustrie heeft ASML hard nodig. Dat is ASML’s beste verdediging tegen spionage, denkt topman Peter Wennink.

ASML is beroofd door een groep eigen medewerkers en is niet het slachtoffer van een Chinese samenzwering tegen de chipmachinefabrikant. Dat is de formele reactie van het Veldhovense bedrijf nadat bekend werd dat oud-medewerkers er met ASML-software vandoor gingen om zelf een bedrijf te beginnen.

De diefstal kwam aan het licht in een rechtszaak die ASML in 2015 aanspande tegen start-up XTAL. In november 2018 kreeg ASML een schadevergoeding van 233 miljoen dollar toegewezen. Het Financieele Dagblad, dat donderdag over de rechtszaak publiceerde, legt een link naar de Chinese overheid, die achter ‘de grote ASML-roof’ zou zitten.

ASML ontkent dat het om Chinese spionage gaat en stelt dat er slechts een ‘klein onderdeel van een breed portfolio aan diensten’ werd gestolen, en niet de blauwdruk voor een geavanceerde lithografiemachine.

Het bedrijf loopt momenteel op kousenvoeten, bang om olie op het vuur gooien in de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China.

Lees ook: Chinezen stelen bedrijfsgeheimen ASML

De ontluikende Chinese chipindustrie is een grote potentiële afzetmarkt voor de lithografiemachines van ASML. De eerste Chinese order voor een geavanceerde EUV-lithografiemachine kwam vorig jaar binnen en wordt dit jaar geleverd aan SMIC, de chipfabrikant die gesteund wordt door de Chinese staat.

De Chinese belangen maken ASML kwetsbaar voor de Amerikaanse pogingen om Chinese technologie te dwarsbomen, bijvoorbeeld door beschuldigingen van spionage.

Die zijn in dit geval nergens op gebaseerd, vindt ASML. De zes medewerkers die in de rechtszaak worden genoemd hebben, afgaande op hun namen, een Chinese achtergrond. Een aantal van hen heeft de Amerikaanse en Canadese nationaliteit. Ze werkten jarenlang voor Brion, een Amerikaans softwarebedrijf dat ASML in 2006 kocht. Een aantal van hen stapte in 2014 op om een eigen bedrijf te beginnen, nota bene om de hoek bij ASML in San Jose. Een van de medewerkers heeft tientallen patenten op zijn naam. ASML noemt hem een uitvinder die „zichzelf probeerde te verrijken”.

Ziet ASML hier geen risico van Chinese spionage? Peter Wennink, de topman van ASML, wilde donderdag alleen kort schriftelijk commentaar geven.

NRC sprak Wennink echter al in januari over spionage door China, tijdens de presentatie van de jaarresultaten. Toen was de bewuste rechtszaak in Amerika al achter de rug. ASML wilde daar toen geen ruchtbaarheid aan geven. Toch sluiten Wenninks antwoorden van begin dit jaar nauw aan op de discussie over Chinese technologie.

Heeft u geen twijfels over de EUV-order uit China? China heeft een traditie in het nabouwen van techniek.

„Nabouwen? Zeg maar gerust het op onjuiste juridische gronden toe-eigenen van eigendom. Dat is het hart van het conflict tussen de VS en China. Maar je kunt jezelf wel tegen diefstal beschermen. De laatste jaren hebben we alles op gebied van informatieveiligheid naar een hoger niveau getild. [dit gebeurde na een hack in 2015 en de diefstal in San Jose, red]

„Je moet nooit bang zijn voor dit soort dingen. Het is een kwestie van dialoog: onder welke voorwaarden ben ik bereid met je samen te werken? Met Chinese klanten praat je vaak met de overheid. We leggen ze uit onder welke voorwaarden we willen leveren. Als we zien dat er flagrante inbreuk wordt gemaakt op ons intellectueel eigendom, dan stoppen wij ermee.”

Maar dan ben je al te laat.

„Ja, dan ben je voor dat ene onderdeel te laat. Maar dit is zo’n complexe technologie. Als we zouden stoppen met leveren… no way dat China ons de komende tien, vijftien jaar kan inhalen. Ze lopen lichtjaren achter. Lichtjaren! Als wij stoppen, dan heeft China een heel groot probleem. Dan kunnen ze het hele idee van de opbouw van de Chinese chipindustrie vergeten.”

Dus u zegt eigenlijk tegen China: gij zult niet stelen.

„Ja, dat hebben we gezegd. We zijn in november met de Raad van Commissarissen van ASML naar China geweest. We spraken met de burgemeester van Shanghai, met de minister van Industrie en Informatietechologie en met de voorzitter van de National Development and Reform Commission (NDRC) die rechtstreeks aan president Xi adviseert. Allemaal zeggen ze hetzelfde: China moet zich gaan gedragen op het gebied van intellectueel eigendom.”

Het zou raar zijn als China iets anders zou zeggen.

„Daarom zeg ik: dat is mooi, maar laat je het ook zien? Gaan jullie het rechtssysteem aanpassen? Dat doen ze ook. We moeten afwachten hoe effectief dat is. Maar het is beter te praten dan de deuren dicht te gooien.”

Wordt er op ASML druk uitgeoefend door klanten of partijen in de VS?

„Er wordt geen directe druk op ASML uitgeoefend. We houden ons aan de wet. We kunnen naar China verschepen omdat we exportlicentie van de Nederlandse regering krijgen. Als er druk is, dan zal die van regering tot regering zijn.”

„Uiteindelijk gaat het om technologische dominantie van supermachten. Een van de pijlers daaronder is de chipindustrie. Als China respect heeft voor de wereldwijde normen voor intellectueel eigendom en zich zo gedraagt, dan zal hun chipindustrie de komende decennia sterk groeien. En daar willen we als ASML wel bij zijn.”