Zo kan Dream School niet verder

Zap De kijkervaring verandert natuurlijk als je weet dat een aantal scholieren ontevreden is over de contracten en de manier waarop ze in beeld worden gebracht.

Olcay Gulsen geeft les in Dream School.
Olcay Gulsen geeft les in Dream School. Beeld NTR

‘Het raakt me in het hart”, zei Lucia Rijker in RTL Boulevard over de klaagbrief die (oud-)deelnemers van haar programma Dream School schreven en aan verschillende media stuurden. Ze hekelden onder meer de boeteclausules in de contracten die ze moesten ondertekenen, de geringe privacy tijdens de uitzendingen, de manier waarop ze in beeld werden gebracht en vooral de gebrekkige nazorg.

Harde verwijten, maar ze passen in een patroon. Bij hulptelevisie lijdt de hulp nogal eens onder de eisen die de televisie stelt, bleek al uit NRC-publicaties over programma’s als Geef mij nu je angst (RTL) en Vier handen op één buik (BNNVARA). Contracten leggen deelnemers publicitaire restricties op en dreigen met boetes, terwijl kandidaten zich vaak maar heel gedeeltelijk realiseerden dat ze na uitzending op sociale media als kanonnenvoer fungeerden, zeker als ze onaangepast gedrag vertonen.

De brief werd ondertekend door achttien oud-deelnemers. Onder hen zes van de veertien dreamschoolers van dit seizoen. Rijker claimde bij RTL Boulevard dat er zorg beschikbaar was voor wie zich meldde, presentator Beau van Erven Dorens vroeg zich af of de producenten niet zelf de jongeren actiever moesten opzoeken. Volgens Boulevard zou er woensdag een gesprek tussen briefschrijvers en de NTR gepland staan.

Wat daar ook uit komt, het tot nu toe algemeen bejubelde Dream School heeft door de affaire aan glans verloren. Dat is pijnlijk omdat oud-kickbokser Rijker en rector Eric van ’t Zelfde zich zichtbaar uit de naad werken om de dropouts in het programma weer een toekomstperspectief te geven. Dat is geen eenvoudige taak: de jongeren kiezen bij twijfel meestal de weg van de opstandigheid.

De kijkervaring verandert natuurlijk als je weet dat een aantal deelnemers ontevreden is over Dream School. Al werkte dat verschillende kanten op. Waar ik in de maandaguitzending sommige kandidaten opzichtig zag bokken en manipuleren om aandacht te krijgen van de schoolleiding of gastdocenten, had ik de neiging om even te checken of zij ook tot de groep van klagers behoorden. Meestal wel.

Ik zag ook het soort scènes dat Dream School zo sterk maakt. Een meisje dat afwezig was bij een les waar ze een ‘persoonlijk ontwikkelingsplan’ moest presenteren, wilde bij Van ’t Zelfde uiteindelijk wel vertellen wat ze had geschreven. In haar tekst bleken zinnen voor te komen als „ik verkruimel mijn dromen net als mijn hasj”, die zomaar een literair talent blootlegden. Ook zij ondertekende de klaagbrief, net als de leerlinge die door gastdocent Lodewijk Asscher werd geëerd als het grootste debattalent van de groep.

Steeds in het zicht van de camera – er is geen ontsnappen aan

Maar wat me nu óók meer opviel dan eerst was hoe dicht de jongeren op elkaar zitten en hoe weinig privacy ze hebben. Een meisje dat woedend wegliep uit de klas van de niet erg subtiele Olcay Gulsen belandde buiten op de stoep en later in een woonkamer steeds in het zicht van de camera – er was geen ontsnappen aan.

Steeds leggen Rijker en Van ’t Zelfde uit waarom ze voor een bepaalde aanpak kiezen bij een bepaalde jongere. „Het is een hele grote vertrouwenskwestie”, zei Van ’t Zelfde in de uitzending. „Het is een liefde die ze niet herkennen omdat ze ’m niet kennen.”

Die uitspraak deed me weer aan de kwestie van de nazorg denken. Als Dream School wil dat deelnemers en kijkers die liefde herkennen en erkennen, moeten de makers open zijn over wat zij in en buiten beeld van de deelnemers vragen, hun werkwijze oprecht evalueren en waar nodig verbeteren. De uitzending kan nooit het einde zijn.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.