Verkiezingen in India: een democratische monsterklus

Grootste democratie In India beginnen deze donderdag vijf weken van verkiezingen. Dit moet er allemaal gebeuren voordat op 23 mei de uitslag bekend is.

Medewerkers zijn in de weer met de stemmachines die moeten worden overgedragen aan de werknemers van stemlokalen. De machines staan, voordat ze worden getransporteerd, opgesteld in een distributiecentrum in Ghaziabadi, een satellietstad van New Delhi.
Medewerkers zijn in de weer met de stemmachines die moeten worden overgedragen aan de werknemers van stemlokalen. De machines staan, voordat ze worden getransporteerd, opgesteld in een distributiecentrum in Ghaziabadi, een satellietstad van New Delhi. Foto Manish Swarup/AP

Met 900 miljoen kiesgerechtigden, een miljoen stembureaus en zo’n 11 miljoen mensen die deze moeten bemannen en beveiligen, zijn de Indiase verkiezingen een democratische monsterklus. Verspreid over vijf weken, van 11 april tot en met 19 mei, kiezen Indiërs een nieuw parlement. Vijf vragen.

1. Waarom duren de verkiezingen vijf weken?

Zes eigenlijk, wanneer je het tellen van de stemmen meetelt. Het antwoord is simpel: vanwege de enorme aantallen. Van de 900 miljoen stemgerechtigde Indiërs doen er 84 miljoen voor het eerst mee. Dat zijn evenveel mensen als de bevolking van Frankrijk en Nederland samen.

De Indiase wet schrijft voor dat zij binnen een straal van twee kilometer van hun huis moeten kunnen stemmen. Soms worden helikopters en olifanten ingezet om de stemmachines hoog in de bergen en diep in de Indiase jungles af te leveren. Ook als hier maar een persoon geregistreerd staat.

Berucht is het voorbeeld van een man die in zijn eentje middenin een leeuwenreservaat in Gujarat woonde. Speciaal voor hem werd daar een stembureau opgezet, waarbij de medewerkers op verkiezingsdag net zo lang wachtten tot hij had gestemd, wat hij trouw deed.

In totaal worden er voor deze verkiezingen een miljoen stembureaus opgetuigd. Vanwege de beperkte capaciteit om deze te bemannen en vooral te beveiligen, zijn de verkiezingen uitgesmeerd over zeven dagen: 11 april, 18 april, 23 april, 29 april, 6 mei, 12 mei en te slotte 19 mei. Op 23 mei worden de stemmen geteld, nog diezelfde dag is ook de uitslag bekend.

2. Wie mogen er allemaal stemmen?

Iedere Indiër die 18 jaar of ouder is en zich heeft geregistreerd. Vanaf India’s eerste verkiezingen als onafhankelijk land in 1951-1952 mochten vrouwen ook stemmen. De eerste decennia was het percentage vrouwen dat daar gebruik van maakte aanzienlijk lager dan bij de mannen, maar dat verschil wordt steeds kleiner. Bij de vorige verkiezingen in 2014 was de opkomst 66,4 procent: 67 procent van de stemgerechtigde mannen tegenover 65,5 procent van de vrouwen. In sommige staten, zoals Uttar Pradesh, is de opkomst van vrouwen inmiddels hoger dan bij mannen.

Tekst loopt door onder de foto’s:

Ambtenaren van de Indiase kiescommissie geven een demonstratie met de stemmachines, voordat die naar verschillende stemlokalen in de Indiase provincie Jammu en Kashmir worden gebracht.
Foto Jaipal Singh/EPA
Ambtenaren van de Indiase kiescommissie geven een demonstratie met de stemmachines, voordat die naar verschillende stemlokalen in de Indiase provincie Jammu en Kashmir worden gebracht.
Foto Jaipal Singh/EPA
Ambtenaren vervoeren de benodigde materialen per veerboot over de rivier Brahmaputra. Zo worden de stemmachines en -formulieren naar Jorhat in de deelstaat Assam gebracht.
Foto Anupam Nath/AP
Ambtenaren vervoeren de benodigde materialen per veerboot over de rivier Brahmaputra. Zo worden de stemmachines en -formulieren naar Jorhat in de deelstaat Assam gebracht.
Foto Anupam Nath/AP

3. Hoe wordt er gestemd?

Via elektronische stemmachines. Om terugkerende kritiek van partijen te pareren dat daar makkelijk mee kan worden gesjoemeld, is dit jaar voor het eerst in alle stembureaus een controleapparaat aan de stemmachines bevestigd. Daarop kunnen mensen zien of hun stem juist is doorgekomen. Ook wordt een biljet met hun stem geprint en in een verzegelde doos opgeslagen.

Na het stemmen krijgen mensen met speciale inkt een stip op hun nagel die moet voorkomen dat ze stiekem nog een keer proberen te stemmen. Die inkt wordt gemaakt door één bedrijfje in Mysore. De formule is zo geheim dat op ieder gegeven moment slechts twee werknemers haar kennen.

4. Welke partijen doen er mee?

India telt zeven landelijke partijen: de BJP van de huidige premier Narendra Modi, de Congrespartij, Bahujan Samaj Partij (BSP), Communistische Partij van India (CPM), Communistische Partij van India-Marxisten (CPM(I)) de Nationale Congrespartij en de All India Trinamool Congress. Daarnaast zijn er nog tal van regionale partijen die meedoen.

Tijdens de vorige verkiezingen dongen ruim 8.000 kandidaten mee naar 543 zetels in de Lok Sabah, het Indiase parlement. De BJP won er toen 282. Voor het eerst in drie decennia had een partij daarmee de absolute meerderheid en hoefde zij geen coalitie te vormen. In peilingen ligt de BJP op koers opnieuw de grootste te worden, mogelijk dit keer wel zonder absolute meerderheid. Dat is vooral te danken aan de nog altijd immens populaire premier.

Lees over India’s nieuwe hartenkoningin: de kandidaat Priyanka Gandhi

Verschillende oppositiepartijen zijn samengekomen in een ‘grote coalitie’ om het tegen hem op te kunnen nemen. Maar ideologische tegenstellingen en gekibbel over de zetelverdeling maken dat er vooralsnog geen verenigd front is.

5. Wat zijn de belangrijkste verkiezingsthema’s?

Nationale veiligheid, als het aan de BJP ligt. De partij zakte begin dit jaar aanzienlijk weg in de peilingen nadat zij bij verkiezingen in drie deelstaten verloor van de Congrespartij. Dat de BJP er nu weer zo goed voor staat, komt mede door de recente krachtmeting met Pakistan. In reactie op een terreuraanslag in Kashmir voerde India een tegenaanval uit boven Pakistans grondgebied.

Verkiezingsbijeenkomsten van de BJP draaien sindsdien grotendeels om het neerzetten van Modi als sterke en daadkrachtige leider die het opnam tegen Pakistan. Modi zelf lanceerde de leus Main bhi chowkidar hun (‘Ik ben ook een chowkidar’), waarmee hij zichzelf vergelijkt met de mannen die voor de huizen van de meer vermogende Indiërs zitten en de wacht houden.

De oppositie doet er alles aan de aandacht te verleggen naar andere thema’s, zoals de hoge werkloosheid, de agrarische crisis, de veiligheid van vrouwen, discriminatie van minderheden en de toegenomen politieke druk op onafhankelijke instituties als de Indiase Centrale Bank.

Een kind draagt een papieren masker met het gezicht van premier Narendra Modi tijdens een campagnebijeenkomst. Foto Diptendu Dutta/AFP