Opinie

Tweestatenoplossing Israël-Palestina is nu dood en begraven

Israëlische verkiezingen

Commentaar

De Israëlische parlementsverkiezingen zijn altijd spannend, en aan het eind wint steevast Benjamin Netanyahu. Ook al is de premier in diverse corruptieschandalen verwikkeld, de kiezers hebben hem opnieuw hun vertrouwen gegeven. In zetelaantal loopt zijn Likud-partij gelijk op met de nieuwe oppositiepartij Blauw en Wit. Alles bij elkaar opgeteld is er een duidelijke meerderheid voor het rechtse blok van partijen waarmee Netanyahu aan zijn vijfde termijn als premier hoopt te beginnen.

Met Netanyahu als winnaar blijft alles bij het oude, al zijn er ook enkele opmerkelijke verschuivingen. De aloude Arbeiderspartij, die sinds de oprichting van de staat in 1948 bijna dertig jaar onafgebroken de premier leverde, is teruggevallen naar een schamele zes zetels op een totaal van 120. De andere linkse partijen halen er samen veertien. Dit resultaat is het definitieve einde van het zogenoemde ‘vredeskamp’, de groep Israëliërs die bereid is om concessies aan de Palestijnen te doen in ruil voor vrede. De Israëliër kiest voor een onverzoenlijkere, nationalistischere koers.

Voor de Palestijnen die enige nog hoop op een eigen staat koesteren, is dit slecht nieuws. Al moet gezegd dat de Israëliërs tenminste verkiezingen houden; de Palestijnen moeten al dertien jaar wachten op een kans om hun leiders weg te stemmen.

Netanyahu wil dat de Israëlische wet gaat gelden in de grote Joodse nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever. Zijn critici bestempelden dit als annexatie van Palestijns gebied. In de praktijk maakt het niet veel uit: ook nu al beschouwt Israël deze nederzettingen, illegaal volgens het internationaal recht, de facto als zijn eigen grondgebied.

Het valt niet te verwachten dat Netanyahu al te grote unilaterale stappen zal zetten op weg naar de droom van nationalistisch rechts: annexatie van de gehele Westelijke Jordaanoever, inclusief alle heilige plaatsen in wat de religieuze joden als hun kerngebied beschouwen. Netanyahu staat bekend als een bewaker van de status quo. Eenzijdige inlijving zou hem alleen maar gedoe opleveren. En tot op heden draait Israël als bezettende macht volwaardig mee op het wereldtoneel. Het zou goed zijn als de internationale gemeenschap in haar betrekkingen met Israël het internationaal recht zwaarder mee laat wegen.

Met deze verkiezingsuitslag hoopt Netanyahu ook het corruptiedossier waarin hij verwikkeld is in zijn voordeel te beslechten. Aan het einde van dit jaar wordt de definitieve aanklacht verwacht in drie strafzaken die draaien om het aannemen van giften en de beïnvloeding van berichtgeving. Netanyahu kan nu betogen dat de kiezer vertrouwen in hem heeft. Als zijn toekomstige coalitiegenoten het prima vinden om een veroordeeld politicus als leider te hebben, houdt niemand hem tegen. Dit is geen goede ontwikkeling voor de Israëlische rechtsstaat.

De internationale ontwikkelingen zijn Netanyahu gunstig gezind, van een zeer aan hem verwante Amerikaanse president tot Arabische landen die toenadering tot Israël zoeken vanwege de gezamenlijke vijand Iran. Voor Nederland en de rest van de EU is het raadzaam om eens te zoeken naar een andere oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict dan de tweestatenoplossing, die volkomen uit beeld is. Israël stevent af op één staat. De voornaamste vraag luidt dan: krijgen alle Palestijnen in die staat volledige burgerrechten? Die kant lijkt het niet op te gaan. Ook al is het conflict weggezakt op de internationale prioriteitenlijstjes, dit is wel degelijk reden tot zorg.