Ondanks schandalen lijkt 'Bibi' het weer voor elkaar te krijgen

Verkiezingen in Israël Benjamin Netanyahu lijkt af te stevenen op een vijfde verkiezing. De zittende premier kan een nieuwe regering gaan vormen met hetzelfde rechtse blok.

Premier Benjamin Netanyahu spreekt aanhangers toe tijdens de verkiezingbijeenkomst van zijn partij Likud in Tel Aviv.
Premier Benjamin Netanyahu spreekt aanhangers toe tijdens de verkiezingbijeenkomst van zijn partij Likud in Tel Aviv. Foto Thomas Coex/AFP

Premier Benjamin Netanyahu heeft het ondanks alle schandalen voor elkaar gekregen: hij mag hoogstwaarschijnlijk weer plaatsnemen aan het hoofd van de Israëlische regering. Met zo’n 97 procent van de stemmen geteld staat zijn partij woensdagochtend op 35 zetels in de Knesset, het Israëlische parlement, Netanyahu’s beste resultaat ooit. De 69-jarige premier kan zo zijn vijfde termijn ingaan.

Woensdagochtend werden nog dozen met stembiljetten de Knesset ingedragen, maar het is zeker: Bibi blijft. Zijn uitdager, oud-legerchef Benny Gantz, krijgt met zijn partij Kahol Lavan (Blauw Wit) ook 35 zetels, met iets minder stemmen. Het rechtse blok dat Netanyahu steunt, is overtuigend groter. De rechtse partijen kunnen samen op 65 van de 120 zetels rekenen. De definitieve uitslagen worden donderdag verwacht.

Voor de premier ruim na middernacht op het verkiezingsfeest van zijn partij verscheen, stelde hij al in „vergevorderde coalitieonderhandelingen” te zijn. Het ziet ernaar uit dat president Rivlin na consultatie met Knessetleden inderdaad de premier die al tien jaar regeert, zal vragen een kabinet samen te stellen.

Ultra-orthodoxe partijen

Voor een rechtse coalitie kan Netanyahu rekenen op vrijwel dezelfde partijen als in zijn vorige regeerperiode. De twee ultra-orthodoxe partijen krijgen volgens de voorlopige uitslagen elk acht zetels elk, andere rechtse partijen vier tot zes. Netanyahu zou ook kunnen proberen een brede coalitie te vormen met zijn rivaal Gantz. Die optie ligt niet voor de hand, zegt analist Yaron Deckel. „Hij zal kiezen voor de smallere rechtse coalitie. Mogelijk probeert hij de komende tijd Kahol Lavan in stukjes te breken en afvallige leden aan zich te binden.”

Netanyahu voerde op het laatst een ‘Gevalt’-campagne (‘oh help’ in het Jiddisch), waarbij hij kiezers met dramatische oproepen overtuigde dat ‘links’ zou winnen als zij niet gingen stemmen. Een „heel effectieve tactiek”, zegt politicoloog Julia Elad-Strenger. „Als je mensen zegt wat ze dreigen kwijt te raken, zijn ze daar gevoeliger voor dan als je ze iets positiefs belooft.”

Netanyahu snoepte zo stemmen af van kleinere rechtse partijen. De nieuwe partij van Justitie-minister Shaked en Onderwijs-minister Bennett lijkt daarvan slachtoffer geworden; tot veler verrassing dreigt deze partij onder de kiesdrempel van 3,25 procent te tuimelen. De partijleiders hopen op de nog niet getelde stemmen van soldaten.

Vredeskamp weggevaagd

Het zogenaamde ‘vredeskamp’ is weggevaagd. De linkse partij Meretz haalt naar verwachting net de Knesset met vier zetels. De Arbeidspartij, ooit de grootste partij van Israël, komt op een historisch dieptepunt met zes zetels. Twee partijen die Palestijnse Israëliërs vertegenwoordigen, halen samen waarschijnlijk tien zetels. „Het vredesproces is totaal van tafel”, zegt analist Deckel. Netanyahu zal zijn beleid in de Palestijns-Israëlische zaak voortzetten, ondanks zijn uitspraken over annexatieplannen tijdens de campagne. „Netanyahu zal niet ineens grote, unilaterale stappen zetten terwijl hij dat de afgelopen tien jaar niet heeft gedaan. Hij gelooft in het handhaven van de status quo.”

Als hij premier blijft, breekt hij in juli het record van langst zittende regeringshoofd. Dat staat nu (met 13 jaar en 127 dagen) nog op naam van stichter van de staat, Ben Goerion. Een definitieve aanklacht in de drie corruptiezaken waarvoor justitie hem wil vervolgen, wordt pas voor eind dit jaar verwacht. Of hij dan nog kan aanblijven, zal grotendeels afhangen van zijn coalitiepartners.

Netanyahu en zijn vrouw Sara tijdens de verkiezingsbijeenkomst. Foto Ariel Schalit/AP