IMF: stimuleer de economie waar het kan

Economische vooruitzichten De wereldeconomie maakt een ‘delicaat’ moment door. Als de huidige groeivertraging aanhoudt, zullen centrale banken hun monetaire beleid moeten verruimen, stelt het IMF.

IMF-chef Christine Lagarde wees vorige week tijdens een speech in Washington al op de kwetsbaarheden in de wereldeconomie.
IMF-chef Christine Lagarde wees vorige week tijdens een speech in Washington al op de kwetsbaarheden in de wereldeconomie.

Als het huidige vaartverlies van de wereldeconomie aanhoudt, dan zullen overheden tegenwicht moeten gaan bieden met een ruimer begrotingsbeleid. Centrale banken moeten hun monetaire beleid dan verruimen. Dit stelt het Internationaal Monetair Fonds (IMF) dinsdag bij de presentatie van de halfjaarlijkse vooruitzichten voor de economie.

De begrotingsprikkel zal volgens IMF-hoofdeconoom Gita Gopinath synchroon, maar ‘landspecifiek’ moeten zijn. Sommige landen kunnen zich op dit moment een stimuleringsbeleid beter veroorloven dan andere. Hoewel het IMF in dit verband geen specifieke landen noemt, hebben in de eurozone Duitsland en Nederland bijvoorbeeld een begrotingsoverschot. Frankrijk en Italië hebben juist tekorten.

In Nederland brak vorige maand een discussie uit over het forse begrotingsoverschot van 11 miljard euro over 2018, dat neerkomt op 1,5 procent van het bruto binnenlands product. Voor 2019 voorziet het Centraal Planbureau een overschot van 1,2 procent.

Zwakke periode

Volgens Gopinath bevindt de wereldeconomie zich in een precaire fase. Een jaar geleden versnelde de economische activiteit nog in bijna alle regio’s van de wereld. Maar een groot aantal ontwikkelingen heeft sindsdien een rem op de wereldeconomie gezet. Het IMF noemt de escalatie van de handelsspanningen tussen de Verenigde Staten en China, het intomen van de kredietverlening in China zelf en economische problemen in bijvoorbeeld Turkije en Argentinië.

Ook de tegenspoed in de Duitse auto-industrie en de normalisering van het zeer ruime monetaire beleid van centrale banken speelden een belangrijke rol. In de tweede helft van vorig jaar liep de economische groei dan ook flink terug.

Daarom maakt de wereldeconomie nu een ‘delicaat’ moment door. In 2019 krijgt 70 procent van de wereldeconomie te maken met een groeivertraging. Hoewel het IMF op hoofdlijnen verwacht dat de zwakke periode van nu in de tweede helft van 2019 weer voorbij is, zijn er tal van risico’s. Genoemd worden bijvoorbeeld het uit de hand lopen van de Amerikaans-Chinese handelstwist, Brexit en een veel lager dan verwachte groei in China.

Hoge schulden

Ook kan, net zoals aan het eind van 2018, de stemming op de financiële markten snel verslechteren. In een klimaat van wereldwijd hoge schulden, van bedrijven en overheden, kan een neerwaartse spiraal ontstaan. Vooral wanneer banken veel overheidsschuld op hun balans hebben, en staten en banken in een zogenoemde doom loop raken. De overheid komt dan in de problemen, omdat de banken dreigen te moeten worden gered. De banken wankelen op hun beurt, omdat de overheidsschuld die zij bezitten door de mogelijke reddingspoging minder waard wordt.

De mondiale schuld bedraagt nu 243.200 miljard, bleek vorige week

Bij de specifieke prognoses van het IMF valt vooral Duitsland op, waar voor 2019 slechts een economische groei van 0,8 procent wordt verwacht. Dat is 1,1 procentpunt lager dan een half jaar geleden nog werd gedacht.

Voor Nederland is de prognose opvallend mild: een economische groei van 1,8 procent dit jaar en 1,7 procent volgend jaar. Dat is hoger dan de 1,5 procent die het Centraal Planbureau in zijn prognose van vorige maand in beide jaren zei te verwachten. De Italiaanse economie groeit dit jaar daarentegen nog maar minimaal, met 0,1 procent. Naar verluidt staat de Italiaanse regering op het punt zijn eigen prognoses voor de economische groei ook naar dit percentage te verlagen, vanaf een huidige voorspelling van 1 procent.

Het IMF voorspelt een forse recessie in Turkije, met een economische krimp van 2,5 procent dit jaar. Maar de slechtste cijfers krijgt de ingestorte economie van Venezuela. Vorig jaar kromp die al met 18 procent, dit jaar nog eens met een kwart en in 2020 met tien procent. De inflatie bedraagt daar in 2019 en 2020 tien miljoen procent.

Opvallend is ook de vertraging van de economische groei die het IMF voor China voorziet, van 6,6 procent in 2018 naar 6,1 procent in 2020. Voor India versnelt de groei juist, van 7,1 procent in 2018 naar 7,5 procent in 2020.