Overbodige kunst als origineel verjaardagscadeau

Ontzamelen Museale objecten van zo’n dertig Nederlandse musea zullen aan het eind van het jaar online te koop aangeboden worden. De prijzen beginnen al bij twintig euro.

19de-eeuwse Japanse prent uit het Japanmuseum SieboldHuis Leiden
19de-eeuwse Japanse prent uit het Japanmuseum SieboldHuis Leiden Foto MuseumDepotShop

‘Haal het museum in huis.’ Het is de verkoopslogan van de dinsdagmorgen gelanceerde webwinkel museumdepotshop.nl. Honderdduizenden kunst- en gebruiksvoorwerpen die in Nederlandse museumdepots liggen te verstoffen, zullen via deze online winkel te koop worden aangeboden.

Musea zullen niet hun kroonjuwelen verkopen, zegt Singer Laren-directeur Jan Rudolph de Lorm, enthousiast voorstander van de winkel. „Veel musea zijn vijftig tot honderd jaar oud en hebben er in de beginjaren op los verzameld. Ze slepen een hoop zooi achter zich aan. Dat ze die objecten tevoorschijn halen en opnieuw in roulatie brengen, is een gezonde ontwikkeling.” Volgens De Lorm is het een teken van rijkdom dat musea de lat hoger leggen.

De circa 420 Nederlandse musea bezitten gezamenlijk 45 miljoen objecten. Tien procent daarvan, 4,5 miljoen objecten, rekenen de musea niet meer tot hun kerncollecties. Eind van het jaar doen naar verwachting dertig musea mee aan de webshop, eind volgend jaar zeker honderd. De verwachting is dat over drie jaar via de winkel jaarlijks zo’n 50.000 museumobjecten te koop worden aangeboden.

Bakkerskar uit de collectie van het Fries Museum Leeuwarden, Ghanese pijp uit het Amsterdam Pipe Museum.
Foto’s MuseumDepotShop

Ontzamelen is voor musea een arbeidsintensief en tijdrovend proces, dat met de Leidraad Afstoting Museale Objecten (LAMO) in regels is vervat. Via de site afstotingsdatabase.nl moeten objecten eerst aan andere musea worden aangeboden. Het Rijksmuseum Amsterdam bood zo onlangs bijvoorbeeld 750 sabels uit de collectie aan. Pas als na twee maanden geen ander museum belangstelling heeft getoond, mogen objecten worden verkocht. De afgelopen jaren is via de afstotingsdatabase slechts voor 2 procent van de objecten een nieuw museaal huis gevonden.

Museumdepotshop.nl is dus de oplossing voor de miljoenen overbodige museumobjecten. De webwinkel, ondergebracht in een non-profitstichting, is een initiatief van Art & Facts BV, een bedrijf dat musea helpt met opslag, detachering van specialisten en ontzamelen.

Directeur Arjen Pels Rijcken ziet een enorm potentieel voor de overtollige depotkunst. „We mikken op verzamelaars, museumbezoekers en op mensen die bij een verjaardag met een origineler cadeau dan een boek willen aankomen.”

De museale objecten zijn te koop vanaf 20 euro. De gemiddelde prijs ligt op zo’n 100 euro. Pels Rijcken verwacht dat de webwinkel over drie jaar een winst van 1 miljoen euro maakt. Die winst is bestemd voor musea die willen ontzamelen maar daar niet de middelen voor hebben.

Musea stonden aanvankelijke huiverig tegenover de webwinkel, zegt Pels Rijcken. „Schrikt het potentiële schenkers niet af? Die vrezen natuurlijk dat hun donaties binnen de kortste keren in de webwinkel belanden.” Door onder voorwaarden te schenken kan dat schrikscenario worden vermeden.

Spotprent uit het Belasting & Douane Museum Rotterdam, melkkannetje uit het Keramiekmuseum Princessehof Leeuwarden.
Foto’s MuseumDepotShop