‘Hoe meer risico, des te groter de euforie’

Actief beleggen Beleggen in individuele aandelen is wel even andere koek dan braaf een index volgen. Maar de beurs lonkt. Drie redenen waarom je het tóch zou moeten doen.

Illustratie Pepijn Barnard

Stel: je pensioen is al geregeld en je hebt nog wat geld over. Dan kan het enorm spannend, boeiend en leuk zijn om aandelen van individuele bedrijven te kopen. En nee, dat is absoluut niet de verstandigste route als je zeker wilt zijn van rendement.

Wie belegt voor de oude dag en straks de inkomsten daaruit nodig heeft om van te leven, kan het maar beter bij een passieve manier van beleggen houden. In dat geval kun je beter aandelen kopen in beursgenoteerde indexfondsen, oftewel ETF’s. Kies er dan bovendien één waarin niet honderden, maar duizenden bedrijven uit allerlei economische sectoren en windstreken zijn opgenomen. Zo spreid je het risico op verlies.

Voor veel particuliere beleggers is een zo hoog mogelijk rendement ongetwijfeld de grootste drijfveer. Maar er valt op de beurs méér te halen dan alleen geld, zo blijkt uit de verhalen van mensen die het risico van actief beleggen wel namen. We zetten drie redenen om in individuele aandelen te stappen op een rij.

1. Persoonlijke betrokkenheid

Anja van Berkel (64) stak vijf jaar geleden het geld dat ze van haar ouders erfde grotendeels in aandelen Galapagos. Ze is verpleegkundige en werkt al veertig jaar in de zorg. Haar investering in het Nederlandse biotech-bedrijf kwam voort uit persoonlijke betrokkenheid: „Ik heb in de loop der jaren zoveel schrijnende verhalen van patiënten gehoord, die gebaat zouden zijn geweest bij het medicijn filgotinib.” Filgotinib is het reumamiddel dat Galapagos de afgelopen decennia ontwikkelde.

Zo zijn er meer geneesmiddelen die volgens Van Berkel dringend ontwikkeld zouden moeten worden, maar waar de grote farmaceuten zich niet aan wagen. Ze is daarom fan van Nederlandse biotech-bedrijven, die dat risico wél nemen. Vorig jaar kocht ze ook aandelen in Kiadis, een bedrijf dat medicijnen ontwikkelt voor mensen met bloedkanker. „En als morgen iemand opstaat die een geneesmiddel voor ALS-patiënten gaat ontwikkelen, dan stap ik daar ook in.”

Fan zijn van het bedrijf waarin je aandelen bezit, kan je – los van geldelijk gewin – veel moois brengen. Toen onlangs bekend werd dat filgotinib cruciale tests had doorstaan en waarschijnlijk volgend jaar op de markt komt, was Van Berkel „zo blij en trots”.

Nederlandse beleggers hebben dan ook een voorkeur voor bedrijven van eigen bodem: zo’n 90 procent van hen gaat voor bedrijven uit de AEX-index, waarin de 25 grootste Nederlandse beursgenoteerde bedrijven (waaronder Shell, Unilever en ING) zijn opgenomen.

Die voorkeur is logisch: veel van de AEX-namen voelen vertrouwd. Maar voor beleggers die hechten aan Nederlandse wortels is er een alternatief, zegt Hans Oudshoorn, auteur van Beleggen voor Dummies en hoofd van de opleidingspoot van Binck Bank. Je kan namelijk ook beleggen in bedrijven die een maatje kleiner zijn, uit de AMX of AScX – de indices voor middelgrote en kleine Nederlandse bedrijven. „Daar schrijven analisten amper over, terwijl er juweeltjes tussen zitten.”

2. Je blijft bij de tijd

Aandelen kunnen dé stok achter de deur zijn om het (economische) nieuws bij te houden en de krant te lezen. Zo blijf je op de hoogte van alle ontwikkelingen die mogelijk de waarde beïnvloeden van de bedrijven waarin je hebt belegd. En je doet inspiratie op voor nieuwe aankopen.

„Vooral voor mensen die niet meer werken, is actief beleggen een manier om verbonden te blijven met de wereld”, zegt oud-journalist Henk Hoklang (66), alias ‘Modbreak Henk’. Op beleggingsplatform IEX.nl is hij moderator van fora over bedrijven als Galapagos, ING, TomTom en Pharming. Volgens hem moeten we ook het sociale aspect van beleggen niet onderschatten. „Vooral voor ouderen zijn de fora een manier om te delen wat ze weten over bedrijven, en tips te geven over de fouten die je als belegger niet moet maken.”

Zelf bezit Hoklang onder andere aandelen Heijmans. Hij merkt hoe intensief hij het nieuws daardoor volgt. Regelmatig tikt hij zelfs de naam van Heijmans in op Google, om te checken of hij niets gemist heeft. „Onderschat niet hoeveel kennis je daardoor opbouwt. Als ik tijdens een lange autorit wil dat mijn kinderen gaan slapen, zeg ik altijd: ‘Zal ik over Heijmans vertellen?’ Daar kan ik gerust een half uur over doorpraten.”

Prettig neveneffect van alle informatie die je tot je neemt is „dat huiswerk je dwingt je hersens te laten kraken”, zegt Hans Oudshoorn. „En dat levert soms een lastig, maar ook een hartstikke leuk denkproces op.”

3. De kick

Beurscommentator Arend Jan Kamp, onder andere te lezen en te horen bij IEX.nl en BNR Nieuwsradio, beschrijft het gevoel dat je krijgt „als een aandeel of optie jouw kant opkomt en geld voor je ogen gaat bewegen” als „pure euforie”. Hij vergelijkt het met het moment waarop je favoriete wielrenner als eerste over de streep komt. „Of als Ajax wint van Real Madrid. Hoe meer risico je neemt, des te groter de euforie.”

Kamp stopte zelf met actief beleggen omdat hij het „bijna een dagtaak” vond om het goed te doen. Hij werd er te onrustig van. Maar hij mist het nog elke dag.

Henk Hoklang denkt dat het grootste deel van de actieve beleggers het doet vanwege de spanning en de kick. Thijs van Broekhuizen, universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen, herkent dat wel. Jarenlang had hij geld in een zeer risicovol aandeel zitten, van het op olievelden in Papoea Nieuw-Guinea actieve InterOil, dat later overgenomen werd door ExxonMobil. De koers fluctueerde vaak enorm, waardoor zijn aandelen de ene dag duizenden euro’s meer waard waren dan de dag erna. „Dagelijks de koers checken voelde voor mij als een bezoekje aan Holland Casino.”