De dood van de hengst moest zoveel mogelijk ongezien blijven

Grand National Bij de bekendste paardenkoers ter wereld stierf zaterdag voor de 84ste keer een paard. De organisatie gaat het parcours nader inspecteren.

Paardensportevenement Grand National in het Engelse Aintree, afgelopen weekend.
Paardensportevenement Grand National in het Engelse Aintree, afgelopen weekend. Foto Paul Childs/Reuters

Zeventigduizend toeschouwers zagen het live gebeuren, net als miljoenen kijkers in goklokalen, huiskamers en pubs. Eerst de sprong, toen die verwoestende klap op het gras, net achter de eerste horde op de renbaan van Aintree, nabij Liverpool.

Het was zaterdagmiddag en de belangrijkste paardenkoers van Engeland was slechts een paar seconden oud toen duidelijk was dat het mis was. Terwijl Dounikos, Warriors Tale, Rock the Kasbah en al die andere paarden in galop afstevenden op het volgende obstakel, snelden baanmedewerkers naar de eerste horde om een groen scherm op te trekken rond een kolos dat deze middag niet meer in beweging zou komen.

Zo voorkwamen de medewerkers dat het volk op de tribune, traditioneel opgedirkt in jurk en kostuum, zich zou laten afleiden door de rampspoed die zich in de 172ste editie van de Grand National had voltrokken, aan het begin van de 6,9 kilometer die de veertig deelnemende jockeys op hun paarden moeten afleggen.

Uit tv-beelden bleek dat Vintage Clouds de boosdoener was. Hij en zijn jockey struikelden en namen hem in zijn val mee naar de grond. Wat er daarna gebeurde, zag niemand. De laatste stuiptrekkingen van Up for Review waren niet voor tv bestemd. Zijn dood moest ongezien blijven.

Zijn doodstrijd kon een minuut hebben geduurd. Of zes seconden. De dierenarts ter plaatse kon dat niet vaststellen. Hij wist dat de nek gebroken was; dat Up for Review, een hengst die nog geen minuut daarvoor fier en glanzend aan de start was verschenen, op deze zonnige racedag was komen te overlijden, tien jaar oud.

Het was voor het eerst sinds 2014 dat een paard overleed tijdens de beroemdste paardenkoers ter wereld. En hoewel dat voor Britse dierenactivisten moeilijk te verteren blijft, spreken jockeys en race-organisatoren van de risico’s van het vak. Circa vier op de duizend paarden die aan races deelnemen, komen fataal ten val, zo berekende de Britse Paardenkoers Autoriteit.

Lees ook: Zenith, prins van de paardenstal, gaat met pensioen

Dubbele beenbreuk

De Grand National wordt sinds 1836 verreden en heeft sinds de dood van het paard Dictator in 1839 nog eens 83 andere paarden het leven gekost. Ze komen op hoge snelheid ten val, breken ledematen of hun nek en raken te beschadigd om via operaties nog de oude te worden. 44 paarden zijn vlak na hun fatale val geëuthanaseerd. Synchronised was in 2012 de laatste, nadat hij zonder zijn eerder gevallen jockey een dubbele beenbreuk opliep bij de elfde heg op het parcours.

De shock na een overlijden moet het doorgaans altijd afleggen tegen de triomf van de winnaar, in dit geval Tiger Roll, de grote held in krantenkoppen en nieuwsbulletins. Maar incidenten gaan nooit geruisloos voorbij. Vaak volgen er maatregelen. De heggen waar de paarden op Aintree overheen springen zijn door de jaren heen meerdere keren verlaagd. Bijvoorbeeld de Becher’s Brook, nog altijd het meest dodelijke obstakel met veertien fatale valpartijen, waar de paarden twee keer overheen springen.

Ook vrijdag stierven er al twee paarden, toen het Ladies Day was op Aintree. Crucial Role en Forest des Aigles liepen beide fatale breuken op. Reden voor de organisatie om te bekijken welke sprongen op het parcours te gewaagd zijn. Want zoals een woordvoerder zei: elk paard moet thuiskomen. Elke dood is er een te veel.

Voor de eigenaren van Up for Review, het echtpaar Andrea en Graham Wylie, komt dat te laat. Bij het Cheltenham Festival in maart overleden ook al twee van hun paarden. Met de dood van Up for Review zal hun stal nog leger zijn, voordat ze er straks een nieuw racetalent onderbrengen.