Recensie

Recensie

Xi’s angstwekkende beschavingsideaal

Recensie President Xi Jinping wil dat China op hightechgebied vooroploopt. Het land is nu al wereldkampioen in het controleren van inwoners.

China wil toonaangevend worden op het gebied van robotica.
China wil toonaangevend worden op het gebied van robotica. Foto Aleksandar Plavevski/EPA

‘Elke millimeter van de provincie wordt gefilmd door camera’s die gezichten herkennen. Drones vliegen rond. De gezichten die ze herkennen worden verbonden aan persoonsgegevens, van creditcardrekeningen tot het DNA-profiel van elke inwoner... Dankzij bigdata-analyses is Xinjiang op dit moment wereldkampioen predicitve policing, wat zoveel betekent als dat de staat voorspelt wie een misdadiger of terrorist zal zijn voordat die onverlaat zelf ook maar op het idee kan zijn gekomen om iets lelijks te doen.”

Het is tegen het eind van het pakkende en vlot geschreven boek De nieuwe keizer dat je deze passage leest, en ongemak en schrik je bekruipen. Het lijkt een script voor een sciencefictionfilm, maar het is realiteit. In de Chinese provincie Xinjiang wordt de bevolking, met name de Oeigoeren, streng gecontroleerd. En zo nodig naar massagevangenissen gestuurd met „hersenspoeling, marteling en slavenarbeid”.

In de voorgaande 180 pagina’s heeft auteur Ties Dams met veel zwier en drama de grillige weg beschreven die Xi Jinping heeft afgelegd om het tot president van de Volksrepubliek China te schoppen – dat gebeurt in november 2012. Die weg loopt via allerlei uithoeken van het land. Overal zorgt Xi ervoor niet te veel op te vallen. Het is een les die die hij heeft geleerd mede door de ervaringen van zijn vader. Die klom tijdens het dictatoriale en chaotische regime van Mao Zedong op tot de top van de partij, werd gezuiverd en belandde in de gevangenis, kreeg daarna eerherstel, maar werd toch weer aan de kant gezet.

Ruimtevaart, robotica

En dan, aan het eind, komt dus die technologie. Xi wil dat China op tien hightechgebieden (onder andere ruimtevaart, robotica, moderne voertuigen en medische producten) leidend wordt, en de VS naar de kroon steekt.

Dat het land snel vooruitgaat in wetenschap en technologie is vijf jaar geleden al eens beschreven in het tijdschrift PNAS. Maar zo snel? Ties Dams waarschuwt ervoor. Xi is erop gebrand het Chinese beschavingsideaal te verspreiden. Van diverse politici in Nieuw-Zeeland, Australië, Canada en ook Europa is bekend dat ze onder invloed staan van de communistische partij. Europa zal zich moeten verdedigen en zijn eigen wereldbeeld ertegenover moeten zetten.

Lees over de vervolging van Oeigoeren: Wie een baard heeft, moet in China heropgevoed worden