Geweld laait op, slag om Tripoli dreigt

Burgeroorlog Libië Een generaal die nog diende onder de verdreven Gaddafi rukt op naar Tripoli, waar de internationaal erkende regering van Libië zetelt.

Troepen van de Libische generaal Haftar in de zuidelijke stad Sebha, eerder dit jaar
Troepen van de Libische generaal Haftar in de zuidelijke stad Sebha, eerder dit jaar Foto AFP

De Libische generaal Khalifa Haftar heeft zijn troepen opgedragen op te rukken naar de hoofdstad Tripoli, waar de internationaal erkende regering gevestigd is. Dat maakte de commandant donderdag bekend in een video getiteld ‘Bevrijd Tripoli’, kort nadat zijn eenheden van het zelfbenoemde Libische Nationaal Leger (LNA) de laatste grote plaats ten zuiden van de hoofdstad hadden veroverd.

„Vandaag maken we onze mars af. We beginnen binnenkort”, zegt Haftar in de video. Zijn troepen moeten volgens de generaal zo weinig mogelijk geweld gebruiken. Regeringstroepen die hun wapens neerleggen en een witte vlag hijsen „zijn veilig”, beloofde hij. Inwoners van Misrata zeggen dat regeringstroepen uit het kuststadje zich verplaatsen naar Tripoli om de hoofdstad te verdedigen.

Deze vrijdagochtend verklaarden milities uit Misrata en het eveneens westelijk gelegen Zawiya op sociale media dat zij zich opmaken voor de strijd tegen Haftar. Ze postten: „Wij zijn de revolutionairen en de sterkeren. We verklaren dat we in volledige mobilisatie en oorlog zijn.”

Met de opmars van Haftar dreigt een verdere escalatie van geweld in het even olierijke als instabiele land. VN-secretaris-generaal António Guterres probeerde de gemoederen te bedaren teneinde de voor later deze maand geplande vredesonderhandelingen tussen de Libische facties nog te redden. „Er is geen militaire oplossing, alleen dialoog kan de Libische problemen oplossen”, aldus de VN-chef.

Ook de VS, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië hebben in een gemeenschappelijke verklaring tot kalmte gemaand. Haftar riskeert met zijn agressieve toon dat „Libië terugvalt in chaos”, waarschuwden ze. Londen vroeg donderdagavond een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad over Libië aan.

Eenheden van Haftar, een oudgediende van de in 2011 na westerse bombardementen verdreven heerser Moammar Gaddafi, rukken gestaag op. Donderdag zouden zijn manschappen troepen die loyaal zijn aan de in Tripoli gevestigde premier Fayez al-Serraj, volledig hebben verdreven uit Gharyan, op circa honderd kilometer van de hoofdstad.

Libië is grofweg opgedeeld tussen een door het Westen gesteunde regering in Tripoli en een groep gesteund door Haftar, die opereert vanuit Benghazi, in het oosten. Ook zijn in het land nog fundamentalistische rebellen actief.

Het gezag van de door de internationale gemeenschap erkende regering is beperkt. In feite is het niet premier Sarraj die de dienst in het westen uitmaakt, maar lokale milities. Libië is al jaren een internationaal hoofdpijndossier, vooral voor Zuid-Europa. Door de wetteloosheid vormt het land een belangrijke schakel in de mensenhandel tussen Afrika en Europa.