Huawei is nog ‘te vaag’ voor een veilig 5G-netwerk

Telecom De Europese Commissie vindt Huawei een ‘vage entiteit’ maar lidstaten moeten zelf beslissen of ze Chinese apparatuur verbieden.

Een Huawei-medewerker past gezichtsherkenning toe op klanten van de Huawei-showroom in Shenzhen, China.
Een Huawei-medewerker past gezichtsherkenning toe op klanten van de Huawei-showroom in Shenzhen, China. Foto Aleksander Plavevski/EPA

Kun je een Chinees bedrijf verbieden uit angst voor cyberspionage, zonder dat er een greintje bewijs is dat het überhaupt spioneert? Die lastige overweging maken alle landen van de EU voor juni dit jaar. Dan moeten ze de risicoanalyse van hun 5G-netwerkinfrastructuur hebben afgerond en onder meer besluiten of ze het Chinese Huawei, de grootste leverancier van netwerkapparatuur, in hun nieuwe mobiele netwerken toestaan.

„Een zwakke plek in een netwerk van één lidstaat kan bij een cyberaanval gevolgen hebben voor de gehele Unie”, stelden drie eurocommissarissen eind maart in een gezamenlijk persbericht, zonder de betreffende netwerkleverancier bij naam te noemen.

Tot nu toe is nooit aangetoond dat Huawei, zoals gevreesd, achterdeurtjes in zijn apparatuur plaatst op aangeven van de Chinese overheid. De angst voor spionage wordt aangewakkerd door de VS, die Huawei en ZTE volledig in de ban heeft gedaan en bondgenoten aanspoort hetzelfde te doen.

De EU deelt de zorg over Chinese inmenging, maar wil geen algemene ban afdwingen. „Elke lidstaat moet afzonderlijk een risicoafweging maken”, zegt Juhan Lepassaar. Hij is de kabinetschef Digitale Markt en rechterhand van eurocommissaris Andrus Ansip.

Lepassaar gaf woensdag tijdens een bijeenkomst in Den Haag toelichting op de maatregelen die de EU aanbeveelt om veilige 5G-netwerken te bouwen.

De EU is vooral bezorgd omdat de Chinese informatiewet uit 2017 de communistische partij beduidend meer zeggenschap geeft over de private sector. Dat geldt ook voor Huawei, hoewel dat bedrijf die toenemende staatsinvloed ontkent.

Huawei blijft echter een „vage entiteit”, vindt Lepassaar. „Alle aandelen zijn in handen van eigen personeel. Daardoor is geen goed zicht op de kapitaalstromen. Dat gebrek aan transparantie brengt risico’s met zich mee, bijvoorbeeld als het gaat om staatssteun.”

China is „een ander land” als het gaat om intellectueel eigendom en privacy. Dus gelden volgens Lepassaar ook andere regels als je nieuwe, vitale datanetwerken gaat bouwen die straks het hart van de Europese economie en maatschappij zullen vormen.

Snowden

Na de onthullingen van klokkenluider Edward Snowden bleek in 2013 dat de Amerikaanse geheime dienst netwerkapparatuur uit de VS aanpaste om te spioneren, ook in Europa. De EU nam maatregelen: zo werd de Safe Harbor-overeenkomst opgezegd en vervangen door een strenger Privacy Shield. Maar netwerkapparatuur van Cisco werd niet in de ban gedaan. Waarom zou je dan nu wel Huawei, zonder concreet bewijs, in de ban willen doen?

Lepassaar: „Het belangrijkste onderscheid tussen de VS en China is dat de VS een democratie is met een onafhankelijk juridisch systeem. Dat heeft China niet – niet zoals we het in de VS of in de EU kennen. Daardoor kun je een Chinees bedrijf niet ter verantwoording roepen. Het bedrijf in kwestie kan zelf ook niet op juridische bescherming terugvallen, zoals wij dat kennen.”

In oktober wordt een gezamenlijk Europees beleid vastgesteld voor de veiligheid van 5G-netwerken, gebaseerd op de nationale analyses. Vanaf 2020 zullen de netwerken daadwerkelijk gebouwd worden. Providers die nu al gebruikmaken van – vaak goedkopere – Huawei-apparatuur waarschuwen dat een volledige ban van Huawei ze veel geld en tijd gaat kosten. Daardoor kan de Europese 5G-infrastructuur vertraging oplopen en daarmee de gehoopte innovatieslag in de economie.

Lees ook: Twijfel over kans van slagen tegenaanval Huawei

„De oplossing is niet zwart of wit. Er is een breder palet aan mogelijkheden”, stelt Lepassaar. „Je zou bijvoorbeeld delen van het netwerk volledig kunnen afschermen. Andere onderdelen hoeven wellicht minder risicomijdend te zijn. Sowieso geldt bij de keuze van toeleveranciers dat het niet handig is om alle eieren in één mandje te stoppen.” 

Met terugwerkende kracht alle Chinese apparatuur verwijderen uit bestaande 3G- en 4G-netwerken lijkt een stap te ver. Maar de EU laat elke lidstaat daarin een eigen afweging maken.

Daarbij kan gebrek aan bewijs voor spionage door Huawei geen doorslaggevende factor zijn, vindt Lepassaar: „Risicoanalyse is niet iets wat je doet als er een ‘smoking gun’ is – tastbaar bewijs. Je doet bijvoorbeeld een risicoanalyse om in te schatten hoe waarschijnlijk het is dat je buurland je ooit gaat aanvallen, en neemt vervolgens beschermende maatregelen. Als je daadwerkelijk wordt aangevallen, dan is het te laat voor analyse. Dat moet je vechten voor je leven.”