‘Studenten worden op straat gezet’

Woningdelen Op illegaal woningdelen wordt streng gehandhaafd. Een student verzamelde verhalen van studenten die door verhuurders op straat werden gezet.

Een van de studenten die haar ervaringen deelde met Roeland Endtz woonde aan de Hugo de Grootkade. Zij en haar huisgenoten moesten na controle hun huis uit.
Een van de studenten die haar ervaringen deelde met Roeland Endtz woonde aan de Hugo de Grootkade. Zij en haar huisgenoten moesten na controle hun huis uit. Foto ANP

Soms fietst Eva Berger (23) langs haar oude huis in de Ferdinand Bolstraat. Meestal kijkt ze even op, en dan ziet ze een lichtje branden. „Dat is een fijn idee, dat er wel iemand woont. We wisten niet wat er met het huis zou gebeuren toen we vertrokken.”

Berger woonde er sinds 2015, voor 543 euro inclusief. Het was al vijftien jaar een studentenhuis, met zes slaapkamers waar steeds weer andere studenten woonden. Volgens Berger had haar huisbaas tientallen soortgelijke panden. Toen ze van hem het bericht kreeg dat er iets niet helemaal goed ging met de vergunningen, vertelde hij dat hij ook met zijn andere panden al problemen had gehad. Dat was anderhalf jaar voor zij en haar huisgenoten moesten vertrekken, en het huis leeg achterlieten.

„We hebben anderhalf jaar in onzekerheid geleefd”, vertelt Berger. De huisgenoten waren dan ook bijna opgelucht toen het verlossende woord kwam. De huisbaas had geen vergunning voor woningdelen, en kon die ook niet krijgen. „We hadden geen idee waar we recht op hadden. Je hoort dat je illegaal woont, maar je weet niet waarom. We hoorden dezelfde verhalen van vrienden. Dat ze illegaal bleken te wonen, en dat hun huisbazen boetes op hen wilden verhalen van 15.000 euro. Onder studenten gaan op dit moment veel spookverhalen rond.”

Steeds vaker betrapt

Bergers ervaring staat niet op zichzelf. In 2017 maakte de gemeente Amsterdam het makkelijker om een woning op te delen in onzelfstandige woonruimtes, het zogenaamde ‘verkameren’. Als een huis voldoet aan specifieke eisen, zoals een gemeenschappelijke leefruimte van minimaal 11 vierkante meter en goede isolatie, krijgt de huisbaas een vergunning om de woning op te delen.

De keerzijde hiervan is dat de handhaving strenger is geworden, waardoor illegale woningdelers steeds vaker worden betrapt. Een maatregel die bedoeld is om woekerprijzen tegen te gaan en de woningnood onder studenten te verlichten, heeft dus tot gevolg dat studenten steeds vaker uit hun kamer worden gezet. Huisbazen willen liever legaal verhuren aan jonge werkenden of expats – die leveren meer geld op. Ze grijpen het nieuwe beleid aan om de studenten, die vaak een woning huren zonder verkamer-vergunning, te lozen.

Lees ook: Woningen Amsterdam massaal als losse kamers verhuurd

Student Roeland Endtz merkte in zijn eigen omgeving dat vrienden en studiegenoten zonder pardon door hun huisbaas op straat werden gezet. „De maatregel is bedoeld om huurders te beschermen”, zegt hij. „Maar nu is het voor studenten bijna onmogelijk om nog ergens een betaalbaar huis te vinden.”

Voor zijn eigen huisbaas bleek het aanvragen van een vergunning te duur, omdat de kans bestond dat het huis verbouwd zou moeten worden om aan de eisen te voldoen. Zo veel soortgelijke verhalen had Endtz toen al gehoord, dat hij besloot actie te ondernemen. Via een oproep op Facebook verzamelde hij binnen enkele weken de ervaringen van meer dan vijftig studenten. Vaak moesten die hun huis uit omdat de verhuurder geen vergunning kon krijgen, soms omdat de verhuurder de isolatie-eisen een te grote investering vond. Een huisbaas dreigde de boete van 25.000 euro voor illegaal verhuren te verhalen op de bewoners. Binnenkort wil Endtz zijn bevindingen voorleggen aan de gemeente Amsterdam.

Het is voor studenten nu bijna onmogelijk nog een betaalbaar huis te vinden

Roeland Endtz student, verzamelde ervaringen van studenten

Wethouder Laurens Ivens (Wonen, SP) laat via zijn woordvoerder weten het „vreselijk” te vinden dat jongeren de dupe zijn van verhuurders die zich niet aan de regels houden, maar wijst er ook op dat het al sinds 1993 verplicht is om een vergunning te hebben om een woning kamergewijs te verhuren. Er zijn meer mensen ontevreden over het beleid, laat hij weten. „Sommigen vinden de regels te streng, anderen juist te vrij.” Het college heeft het huidige beleid laten evalueren, en wil het per 1 januari 2020 aanpassen.

Een van de respondenten op de oproep van Endtz was Caitrina van Veen (25). Ze woonde twee jaar in een gedeeld huis aan de Hugo de Grootkade toen haar huisgenoot plotseling twee ambtenaren van de gemeente Amsterdam aan de deur kreeg. „Zij was in haar eentje thuis. Ze waren best dwingend, dus ze heeft ze uiteindelijk maar binnengelaten. Ze hebben rondgelopen, foto’s gemaakt, alles opgeschreven en toen zijn ze weer weggegaan.”

Niet te doen

Eind oktober kreeg haar huisbaas de melding dat het huis niet aan de eisen voldeed, een maand later stuurde hij het bericht dat de huisgenoten er echt uit moesten. Van Veen: „Een van mijn huisgenoten woont nu bij haar vriend, een ander in Den Haag. De laatste had recht op een opzegtermijn van zes maanden. Zij woont er nog, als last woman standing.”

Zelf woont Van Veen nu tijdelijk in het huis van een vriendin die op reis is. „Het liefst heb ik snel weer mijn eigen plek”, zegt Van Veen. „Maar door deze situatie is het niet te doen. Iedereen springt op elk betaalbaar huisje. Ik kan geen huur betalen van vijftienhonderd euro, dus misschien moet ik terug verhuizen naar mijn ouders in Den Haag. Je zit helemaal vast.”

Hun laatste avond samen in hun oude huis hebben de huisgenoten goed gevierd. Van Veen: „Een last hurrah. We kwamen allemaal binnen als studenten, we zijn samen volwassen geworden.”

Lees ook: Woningdelen zonder vergunning: het gebeurt massaal in Amsterdam