Kabinet voert betaald ouderschapsverlof in

Werk-privébalans Op dit moment hebben nieuwe ouders alleen recht op zes maanden onbetaald verlof. Dat worden dankzij een nieuwe EU-richtlijn twee betaalde maanden.

In de Europese richtlijn staan ook afspraken over het partnerverlof. Dat zou Nederland opnieuw moeten uitbreiden.
In de Europese richtlijn staan ook afspraken over het partnerverlof. Dat zou Nederland opnieuw moeten uitbreiden. Foto Robin Utrecht/ANP

Nederland gaat een betaald ouderschapsverlof van minimaal twee maanden introduceren. Het kabinet geeft hiermee gevolg aan een Europese richtlijn die donderdag werd aangenomen in het Europees Parlement. Dat bevestigt een woordvoerder van minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66). Het kabinet moet de regels binnen drie jaar opnemen in nationale wetgeving.

Op dit moment hebben Nederlandse ouders alleen recht op onbetaald ouderschapsverlof, tenzij de werkgever ruimere voorwaarden heeft afgesproken. Het huidige ouderschapsverlof duurt een half jaar voor wie het in één keer opneemt. De uren mogen ook gespreid worden opgenomen, tot de achtste verjaardag van het kind.

Koolmees is een van de weinige Europese ministers die in Brussel tegen de ‘richtlijn werk-privébalans’ heeft gestemd. Hij vindt dat niet de EU, maar landen zelf hierover horen te beslissen. Maar nu de regels definitief zijn aangenomen, gaat Nederland die „netjes uitvoeren”, laat zijn woordvoerder weten.

De regels schrijven voor dat beide ouders recht krijgen op twee maanden betaald ouderschapsverlof. De hoogte van de toeslag mag het land zelf bepalen, maar moet op een „adequaat niveau zijn”. Gezinnen moeten met de toeslag „een fatsoenlijke levensstandaard” kunnen behouden. Landen mogen zelf beslissen wie het verlof financiert.

Moeders hebben in Nederland recht op in totaal 16 weken zwangerschaps- en bevallingsverlof. Het partnerverlof werd onlangs uitgebreid door een wet van Koolmees. Sinds dit jaar hebben partners na de geboorte van hun kind recht op vijf dagen volledig betaald verlof, in plaats van twee. Volgend jaar komt daar een ‘aanvullend geboorteverlof’ bij van maximaal vijf weken. Daarin wordt 70 procent van het loon doorbetaald via uitkeringsinstantie UWV.

Lees ook: Zij heeft later veel minder pensioen dan hij

Europarlementariër Agnes Jongerius (PvdA) is blij met de nieuwe regels. „Ik had het nog mooier gevonden als het volledige loon moest worden doorbetaald. Door een compromis met de lidstaten is dat niet gelukt.” Jongerius vindt dat de EU wel iets te zeggen heeft over het ouderschapsverlof. Het gaat om een gelijke behandeling tussen mannen en vrouwen, zegt ze. „Op dat gebied heeft Europa een lange staat van dienst.”

De Europarlementariër wijst erop dat meer dan de helft van de Nederlandse vrouwen niet financieel zelfstandig is. „Ik hoop dat ouders door de makkelijke verlofregelingen niet blijven vastzitten in oude rolpatronen. Vrouwen werken vaak in deeltijd, maar als de prins op het witte paard verdwijnt, blijven ze vaak in armoede achter.”

Deeltijdwerken

Ook de OESO, de denktank van rijke industrielanden, wees er vorig jaar op dat Nederland de inkomenspositie van vrouwen kan verbeteren door het partnerverlof te verlengen naar 12 weken. De denktank waarschuwde dat Nederlandse vrouwen door het vele deeltijdwerken ook weinig pensioen opbouwen.

In de nieuwe EU-richtlijn staan ook afspraken over het partnerverlof. Dat moet tien dagen bedragen. Maar de EU neemt genoegen met een betaling van 70 procent van het loon. Daarom voldoet Nederland hier volgend jaar al aan, als het ‘aanvullende partnerverlof’ van vijf weken wordt ingevoerd.

Jongerius hoopt dat Koolmees verder gaat dan dat, door de tien dagen partnerverlof volledig uit te betalen. Een vergoeding van 70 procent is onaantrekkelijk voor mensen die rond het minimumloon verdienen, zegt zij. „En de toegang tot dit verlof moet niet afhankelijk zijn van de dikte van je portemonnee.”

Lees ook over het lange partnerverlof in Zweden: Meer vaders thuis, dicht dat de loonkloof?

Correctie (4 april 2019): in een eerdere versie van dit artikel stond dat ouders volgens de richtlijn vier maanden betaald ouderschapsverlof moeten krijgen. Dat moest zijn: twee. Ook schrijft de EU geen betaling van 70 procent van het loon voor, maar een een „adequate” betaling. Hierboven is dat aangepast.