Waarom volwassen worden zo zwaar is voor dertigers

(Bijna) volwassen Veel dertigers van nu zijn afhankelijk van financiële steun van hun ouders. En een band plakken lukt ook niet altijd.

Foto Thomas Nondh Jansen

Millennials over de hele wereld braken zich er de hersens over: hoeveel handdoeken moet je als volwassene bezitten? Ene Abdul, eind-twintiger, stelde de ogenschijnlijk simpele vraag onlangs op Twitter, maar al gauw ontstond een debat waaraan duizenden mensen meededen. Uiteindelijk bleek niemand het antwoord te weten.

Wat voor sommigen de handdoekenkwestie is, is voor mij het plakken van een fietsband. Ik ben 29 en ik heb geen idee hoe je een band plakt. Als mijn band lek is, mail ik mijn vader. Dezelfde dag nog breng ik hem mijn fiets en even later is het geregeld.

In mijn vrienden- en kennissenkring zie ik eind-twintigers en begin-dertigers die biologisch gezien volwassen zijn, maar voor wie de klassieke drie-eenheid van volwassenheid – vaste baan, eigen huis, relatie met kinderen – mijlenver weg lijkt. We hebben flexbanen, wonen nog steeds met huisgenoten en geven al tinderend vorm aan ons liefdesleven. Volwassen zijn zien we vooral als een vorm van gedrag, in plaats van een staat van zijn. En dat gedrag bestempelen we online ironisch als adulting. Wanneer een vriendin een degelijke reiskoffer heeft aangeschaft, stuurt ze een appje dat ze ‘op weg is naar volwassenheid’.

Een van de vele internetmemes van #adulting.

Waarom hebben veel millennials zo’n moeite met volwassen worden?

Opvoeding is een belangrijke oorzaak, zegt de Amerikaanse generatie-expert Jason Dorsey (40), oprichter van een onderzoeksbureau en auteur van het millennialboek My reality check bounced! „De ouders van deze generatie wilden dat het leven van hun kinderen makkelijker werd dan dat van henzelf. Bijvoorbeeld door hen op latere leeftijd nog financieel te ondersteunen. Ze wilden hun kinderen de kans geven hun passie te vinden. Maar het probleem is dat je daar als kind op een gegeven moment gemakzuchtig van wordt. Een passie alleen is niet genoeg om ergens te komen.”

Inderdaad zijn veel ‘nieuwe dertigers’, afhankelijk van financiële steun van hun ouders, aldus een recent artikel in The New York Times. Meer dan de helft (53 procent) van de Amerikanen tussen de 21 en 37 kreeg financiële steun voor telefoonrekeningen, boodschappen, benzine, huur of ziektekostenverzekering. Ik herken het: na hard werken en nog harder sparen, konden mijn ouders enkele jaren geleden voor een voordelige prijs een appartement kopen, waar ik voor een redelijke huur woon. Een privilege, waarvan ik mij bewust ben. Tegelijkertijd ben ik deze comfortabele situatie als normaal gaan zien – de houding die Dorsey omschrijft – en weet ik dat er altijd een vangnet is als er iets gebeurt.

En ik ben niet de enige die zo leeft. Een vriendin, Helena Dekker (29), heeft weliswaar een eigen huurwoning, en is met een contract bij een werkgever behoorlijk op weg, maar een onafhankelijke volwassene is ook zij nog niet. Een tijdje terug, vertelt ze, had ze nog maar twee euro voor vier dagen. „Toen stuurde ik mijn moeder een screenshot van mijn bankrekening met een huilende emoji zonder tekst. Ik kon gelijk vijftig euro lenen.”

Ook zij herkent de opvoedstijl waarover Dorsey het heeft. „Mijn ouders waren niet wat je helikopterouders noemt, maar ze waren wel beschermend. Met een probleem kon ik altijd bij ze terecht. Ik denk dat mensen tegenwoordig langer aan hun ouders blijven hangen – en die ouders dat ook wel fijn vinden.”

Opa en oma gaven niet om ‘leuk’

Studentendecaan Lianne Keemink (30) uit Den Haag blogt als The Self Help Hipster regelmatig over volwassenheid. Zij zegt: „Mijn opa’s en oma’s zijn van net na de oorlog, dus die hadden wel wat beters te doen dan zich druk maken over wat er wel en niet leuk is aan het leven. Mijn ouders zijn door hen opgevoed, die hadden al meer leuke dingen en mogelijkheden. Doordat zij het vrij goed hadden, kregen wij de ruimte om ons te ontplooien. Dingen die bij adulting horen, hebben we maar half of niet geleerd. Zoals het huishouden: dat deden mijn ouders zelf zodat ik meer vrijheid had.”

Over dat thema maakten Marie Lotte Hagen (31) en Nydia Voorthuizen (30) de populaire podcast Op Orde, waarin ze proberen hun leven te stroomlijnen. Ze wonen samen met twee huisgenoten, soms is er een voorleesuurtje waarin ze bij elkaar in bed kruipen en er een sprookje wordt voorgelezen. In een van de afleveringen bellen ze hun vaders op om te vragen hoe je een plankje in de keuken ophangt. Ook storten ze zich op ‘prikkelvrij leven’, ‘sparen’ en ‘een goed seksleven’. Hagen: „In onze stadsbubbel is het heel normaal om dingen uit te besteden. Is je band lek, dan ga je naar de fietsenmaker. Maar eigenlijk zat het me best dwars dat ik veel klusdingen niet kon. Mijn vader vond het fantastisch toen we voor de podcast leerden klussen, dat probeerde hij mij mijn leven lang bij te brengen.”

De gewoonte om uit te besteden – van eten bestellen tot het inhuren van een schoonmaker – is niet raar voor een generatie die online opgroeide en daardoor niet altijd kan of wil omgaan met de moeilijkheden uit het echte leven als er ook een app voor bestaat. Toch, zegt generatie-expert Dorsey, zou het te gemakkelijk zijn er het stempel ‘gemakzucht’ of ‘luiheid’ op te drukken. Hij ziet nog een belangrijke oorzaak voor de lastige weg naar volwassenheid: de economische realiteit.

Ik heb het idee dat iedereen van mijn leeftijd in een constante staat van neurose verkeert.

Helena Dekker (29)

Toen millennials opgroeiden werd hun verteld dat ze zoveel mogelijk cultureel kapitaal moesten verzamelen – met stages, extra activiteiten en indrukwekkende cv’s. Alleen hield de markt zich niet aan deze afspraak, zoals beschreven in het boek Kids these days (2017) van Malcolm Harris: we studeerden af tijdens de naschokken van de financiële crisis en konden moeilijk aan werk komen. Eerder dit jaar verscheen op de site Buzzfeed het artikel How millennials became the burnout generation, dat beschrijft hoe het geïnternaliseerde idee van altijd productief te moeten zijn, ervoor zorgt dat in je hoofd een soort oneindige to do-lijst ontstaat.

In deze moeilijke economie is het geaccepteerder geraakt om langzamer volwassen te worden, zegt Dorsey. Want als een vaste baan en een woning, en het geld om een gezin te kunnen onderhouden, zo ver buiten bereik liggen, waarom zou je dan nog? „Millennials nemen de tijd om te onderzoeken wat ze precies willen met hun carrière en voor het vinden van een betekenisvolle relatie.”

Helena Dekker ziet het om zich heen. „Ik heb het idee dat iedereen van mijn leeftijd in een constante staat van neurose verkeert. En tegelijkertijd voelt het alsof ons leven op losse schroeven staat: het klimaat gaat naar de knoppen, er worden rechts-populistische politici gekozen. Er zijn veel dingen die niet goed gaan en dan is het fijn om terug te kunnen naar de warme, veilige en geruststellende omhelzing van je ouders.”

Maar hoe moet het verder? „Uiteindelijk kiest deze generatie wel voor de traditionele vormen van volwassenheid, maar later”, zegt Dorsey. „Wanneer ze in de veertig zijn, zullen ze minder op de vorige generaties lijken. Ze zullen gemiddeld genomen minder jaren getrouwd zijn, minder kinderen hebben en minder gespaard hebben.” Daarbij ziet hij in zijn onderzoek een tweedeling ontstaan: „Een deel lukt het om deze dingen te bereiken – een huis, een traditionele baan, op eigen benen staan. Een ander deel niet. De ene is straks 34 en getrouwd en heeft twee kinderen, de ander is 34 en heeft twee huisgenoten.”

Nieuwe definitie van volwassenheid

Podcastmaker Marie Lotte Hagen bepleit een aangepaste definitie van volwassenheid. „Ik had heel lang het beeld van mijn ouders in mijn hoofd: vaste baan, koophuis, trouwen en een koelkast met eten voor de hele week. Daardoor voelde ik mij een falende volwassene. Toen ik er beter over nadacht, besefte ik dat ik dat hele traditionele eigenlijk niet eens wil. Ik kies bewust voor wonen met huisgenoten en voor freelancen, en daar ben ik blij mee. Voor mij is volwassen zijn dat je je leven op orde hebt en dat je werkt aan de punten waar dat nog niet lukt.”

Lees ook: De ‘achterbankgeneratie’ werkt juist het hardst van iedereen

Zelfhulpblogger Lianne Keemink maakte ongeveer vier jaar geleden de omslag naar een meer volwassen leven – waarbij het natuurlijk hielp dat ze een vaste baan heeft. De periode daarvoor omschrijft ze als gestresst en gehaast. „Ik merk dat ik heel rustig word van succesvol adulting. Dingen plannen en organiseren, je leven op de rit krijgen. Ik kom erachter dat ik stabiliteit en een spaarpotje fijn vind. Alle dingen waarvan je weet dat ze op de lange termijn nut hebben. Ik kan ‘yes!’ denken na het doen van de belastingaangifte, het uitruimen van de vaatwasser, gezond eten koken of op tijd naar mijn werk gaan.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.