De Nederlanders die naar Burning Man gaan

Burning man Elk jaar trekken 80.000 mensen naar de woestijn van Nevada voor het festival Burning Man, waaronder ook een paar duizend Nederlanders. „Je moet toch even landen als je net in een sprookjeswereld bent geweest.”

Tijdens Burning Man wordt traditioneel tegen het einde van het festival een gigantische houten man in de fik gestoken.
Tijdens Burning Man wordt traditioneel tegen het einde van het festival een gigantische houten man in de fik gestoken. Foto’s Jim Urquhart/Reuters

Hoe het is om naar Burning Man te gaan is eigenlijk niet te omschrijven, zegt Marcel Keizer (50) op een borrel voor ‘Burners’ in de Amsterdamse club Radion. Tijdens het festival in de woestijn van Nevada gebeuren dingen die je niet gelooft, zegt hij. Hij zag duizenden mensen in echte sneeuw dansen, terwijl er geen stroom is en het overdag 50 graden kan worden. Even verderop werden in een gigantisch aquarium naakte mensen in ronddraaiende buizen met shampoo geschoten. En toen hij zich omdraaide zag hij een gigantisch piratenschip met een feestende menigte erop door de woestijn glijden. En dat alles binnen tien minuten.

Keizer is een van de paar duizend Nederlanders die jaarlijks afreizen naar Burning Man. Eind augustus wordt in de Nevada-woestijn, drie uur rijden vanaf het vliegveld in Reno, een complete stad met wijken en straten uit de grond gestampt. Het festivalterrein, dat de playa heet, heeft de vorm van een halve cirkel en wordt bevolkt door 80.000 mensen die met campers en tenten themakampen opzetten. Tickets kosten 425 dollar. Na een week lang kamperen, feesten en kunst maken verdwijnt de stad weer alsof er niks is gebeurd.

De inwoners leven er volgens tien principes, waarvan het gifting-principe misschien wel de bekendste is. Op Burning Man is niks te koop of gesponsord. Iedereen draagt zelf iets bij; cocktails en poffertjes maken, TED-talk-achtige praatjes, workshops tantrische massage geven en kunstwerken bouwen, zoals de gigantische houten man die tegen het einde van het festival in de fik wordt gestoken.

Het festival verspreidt zich inmiddels over de wereld. zegt Gaby Thijsse (48). Ze is een van de oprichters van Burning Man Netherlands. Overal zijn Burner-gemeenschappen gevormd die zelf festivals en andere evenementen organiseren. De Nederlandse organisatie is volgens haar heel actief. Niet alleen organiseren ze Where the Sheep Sleep, de kleinschalige Nederlandse versie van Burning Man. Ze hebben ook eigen projecten zoals Art Jump, waarmee kunstenaars worden gesubsidieerd door Burning Man Netherlands om de wereld rond te reizen. En in Amsterdam, Rotterdam en Wageningen zijn er regelmatig borrels, de zogenoemde Burning Pubs.

De aftermovie van Burning Man 2018.

‘Burners’ zoeken elkaar graag op omdat ze op dezelfde manier in het leven staan, zegt Thijsse. „In de normale wereld, de default world zoals wij het noemen, moet je volgens een commercieel model leven. Je moet naar school, werk zoeken waar je goed in bent, geld verdienen. Op Burning Man leer je om dingen vanuit je intrinsieke motivatie te doen. Kunst maken omdat je het leuk vindt, bijvoorbeeld.” Bovendien voelen Burners zich veilig bij elkaar omdat ze elkaar niet veroordelen om hoe zij zich willen uiten, zegt ze. „Al wil je als volwassen man de hele dag in een roze tutu lopen. ‘Radicale inclusie’ is een van de tien principes. Iedereen hoort erbij”.

Burning in Zeewolde

Alle nieuwelingen krijgen dan ook een knuffel in plaats van een hand bij de Burning Pub in Radion. Het is druk omdat de nieuwe locatie van Where the Sheep Sleep bekend wordt gemaakt. Nadat het communicatieteam heeft laten weten dat het Zeewolde wordt, springt Marcel Keizer op het podium. Hij wijst aan wie tijdens de komende Burns in Spanje en Afrika een kamp leiden waar mensen zich bij kunnen aansluiten. Handig voor de mensen die nog niet eerder naar een Burn-evenement zijn geweest.

Bekijk hier een fotoserie van een eerdere editie van Burning Man: Een week lang leven in een andere wereld

Jegor Golovlev (29) is zo’n zogenoemde virgin. De Zweedse expat is in zijn eentje gekomen. Vrienden maken is volgens hem lastig in Nederland en zijn collega’s hebben andere interesses. Je zou het misschien niet zeggen als je zijn keurige blauwe trui ziet, en zijn vers geknipte kapsel, maar vroeger had hij dus dreadlocks, zegt hij. En hij probeert graag „crazy new things” uit. Zo doet hij aan floating; gewichtloos drijven in een zoutwaterbad-capsule. En nu wil hij naar Burning Man, gewoon omdat het magisch zou moeten zijn. De kaartverkoop begint 10 april, en hij wil weten wat hij kan verwachten en welke voorbereidingen hij moet treffen.

Hij kan terecht bij onder anderen Gitta Bartling (44) , zegt ze. „Ik ben meegenomen door anderen, en het is fijn om dat terug te kunnen geven. Stiekem hoop je dat steeds meer mensen de tien principes gaan snappen en toepassen. Daar zou de wereld een stukje mooier van worden.” Ze ging naar Afrika Burn in de woestijn van Tankwa Karoo in Zuid-Afrika, nadat ze net een burn-out had gehad. Sindsdien probeert ze elk jaar terug te keren. Naar het echte Burning Man in Nevada is ze nog nooit geweest. „Dat is twee keer zo duur en het is twee keer zo moeilijk om er te komen.” Maar ook in Afrika krijgt ze altijd „de Burn die ze nodig heeft”. Belangrijke beslissingen worden daar genomen. „Als je googelt naar festivals die het meest transformational zijn, staat Burning Man op één.”

Anne Burgaud (31) kan erover meepraten. Eigenlijk was ze niet zo van de festivals: ze hield niet van „mensenmassa’s die dansen op pompende muziek”. Maar toen ze meer verantwoordelijkheden van haar bazen kreeg nadat zij naar Burning Man waren geweest, was ze geïntrigeerd geraakt, vertelt ze. Ze arriveerde in de woestijn, en voelde zich onmiddellijk verlamd door alle mogelijkheden. „Het festival stond bij mij in het teken van wat ík nu eigenlijk wilde. Na het festival ben ik daar meer uitgesproken in geworden. Zo heb ik het bijvoorbeeld uitgemaakt met mijn vriend.”

Geen hippies

Vinden ze het jammer dat de festivalstad niet permanent bestaat? „Burners zijn geen hippies”, zegt Thijsse. „Burning Man heet misschien wel ‘home’, maar iedereen wil uiteindelijk terugkeren naar de default world en de tien principes in het dagelijks leven toepassen. Op het festival heeft iedereen bijvoorbeeld een eigen mok bij zich vanwege het leave no trace-principe. Die mok nemen ze vervolgens ook mee naar hun werk.” Bartlin: „Als we net terug zijn, worden er wel grapjes gemaakt in ons appgroepje: ik stond net in de lift en wilde met iedereen knuffelen.” Keizer: „Je moet toch even landen als je net in een sprookjeswereld bent geweest.”

Lees ook: Ga toch weg met je mindfulness

Mensen die last hebben van ‘post-burn blues’kunnen naar „decompression-feesten”, die hen moeten helpen „om langzaam te wennen aan het dagelijkse leven”. Al komen bij de Nederlandse versie ook vaak mensen die niet naar het echte werk zijn geweest, zegt Thijsse. Er zijn elk jaar minstens twee miljoen mensen die naar Burning Man willen gaan, weet Keizer, die bevriend is met mensen van de organisatie. Hoe inclusief de organisatie ook wil zijn, als je niemand uit de ‘inner circle’ kent zoals hij, is de kans groot dat je het alleen met zijn verhalen op de Burning Pubs moet doen.