In beeld

‘Wij proberen patiënten te overtuigen dat het leven nog steeds leuk is’

Het ziekenhuis is een samenleving op zich, soms zelfs een tijdelijk ‘thuis’. Zoals de Sint Maartenskliniek in Nijmegen, een ziekenhuis gespecialiseerd in revalidatie. Fotograaf Daniel Niessen legt vast wie er werken.
Esmée Janssen (29) werkt 32 uur in de week als verpleger op de dwarslaesie-afdeling van de Maartenskliniek in Nijmegen. Zij en haar team – met z’n tienen overdag, met z’n vijven in de avond – hebben 28 patiënten onder hun hoede. Omdat de patiënten met wie Janssen werkt (deels) verlamd zijn, moet ze hen met van alles helpen: douchen, eten, katheteriseren of „gewoon” een eindje wandelen. Janssen werkt al tien jaar op de afdeling, en nog steeds maakt dat intensieve contact haar werk zo mooi, zegt ze. „Patiënten komen vaak als een hoopje ellende binnen. Als wij ze dan weten te overtuigen dat het leven nog stééds leuk is, ook in die rolstoel, dan geeft dat zo veel voldoening.”
Foto Daniel Niessen
Joyce Ott (48) is bewegingsagoog in de Nijmegse Maartenskliniek. Waar een fysio-therapeut een patiënt helpt revalideren aan de hand van oefeningen, doet een bewegingsagoog dat aan de hand van sport en spel. Ott: „We helpen mensen hun eigen lijf weer te leren kennen.” Het team in de Maartenskliniek telt vijf bewegingsagogen, die onder meer zwemmen met de patiënten, of boogschieten of basketballen. Ott: „Het is mooi als ik eraan kan bijdragen dat mensen weer plezier krijgen in bewegen, dat ze meer participeren, en het ze lukt met de veranderde situatie om te gaan.”
Foto Daniel Niessen
De Sint Maartenskliniek is in veel opzichten een heel gewoon ziekenhuis: er is een operatiekamer, er zijn bedden en artsen in witte jassen. Maar een traditionele eerste hulp ontbreekt. En patiënten komen er vaak pas na een lange medische voorgeschiedenis. De van oorsprong Nijmeegse kliniek is gespecialiseerd in reumatologie, orthopedie, revalidatie en pijnbestrijding. Orthopedisch chirurg Robert Jan Kroeze kleedt zich vlak naast de operatiekamer om. Bij de wervelkolomoperaties die hij doet staat veel op het spel: raak je een zenuw, dan kun je veel schade aanrichten. „Dat gaat je niet in de koude kleren zitten.” Het team van zeven chirurgen bespreekt daarom alles, en niet zelden opereren ze met zijn tweeën.
Foto Daniel Niessen
‘Gewoon’ drie maaltijden aanbieden kan niet als je kok bent in een ziekenhuis. Dan moet je ook een glutenvrije, vegetarische, zoutarme, mét boontjes maar zonder bietjes, variant van een gerecht kunnen voorschotelen. En dat dan keer tweehonderd. Jan Willem Dikmans (58), teamleider in de keuken van de Maartenskliniek in Nijmegen, ziet erop toe dat al die maaltijden bereid worden. Daarnaast doet hij ook mee aan het „gewone keukenwerk”: „Koken, bakken, braden.” Het leukste commentaar dat Dikmans onlangs van een patiënt kreeg? „Het is lang geleden dat ik zo lekker in een ziekenhuis heb gegeten.”
Foto Daniel Niessen
Fatima Habouch (60) werkt 36 uur in de week op de patiëntenafdeling van de Maartenskliniek. Al twintig jaar werkt ze in het ziekenhuis, nooit is dat gaan vervelen. „Het werk is heel afwisselend. Als ik alles zo opnoem, dan doe ik echt een hele hoop!” De ochtend begint met het vervoeren van patiënten naar de operatiekamers, samen met de verpleging. Daarna doet Habouch de schoonmaak op de afdeling, in de middag verschoont en wast ze vooral véél linnengoed. Pauzeren doet ze elke dag samen met haar collega’s – het gezelligste moment van de dag. En eigenlijk heeft ze dan nog lang niet alles opgenoemd, „maar ik vind het allemaal leuk”.
Foto Daniel Niessen
Per dag helpt gipsverbandmeester Sanne Wientjes (28) samen met haar collega’s zo’n veertig tot zestig patiënten op de gips- en wondenkamer van de Sint Maartenskliniek. Dat zijn meestal geen mensen met een ‘simpele’ botbreuk in hun arm of voet – vanwege de specialisatie van de kliniek in orthopedie en revalidatie zijn het vaker patiënten die na een operatie, zoals dat heet, nog „nabehandeld” moeten worden. Gipsmeester is een creatief vak, vertelt Wientjes, en dat maakt het zo interessant. „Je werkt met je handen en moet tegelijkertijd goed nadenken over welk gips en welke oplossing bij welke patiënt past.”
Foto Daniel Niessen
Marc Romijn (54) is nu zeventien jaar radioloog, waarvan bijna zeven in de Maartenskliniek in Nijmegen. Het mooiste aan zijn vak? Dat de echo’s, röntgenfoto’s en MRI-scans die Romijn en zijn team maken zo belangrijk zijn voor de patiënten. „Wat wij vinden op de scans, is bepalend voor de diagnose. Dus hoe meer we vinden, hoe beter. En door de snelle technologische ontwikkeling kán er ook veel meer.” Elke dag, vlak na de lunch, is er een half uur waarin het hele team bij elkaar komt om „lastige vragen” onderling te bespreken – een aangeboren afwijking, complicaties. „Voor de artsen in opleiding is dat heel interessant.”
Foto Daniel Niessen
Annie Timmer (69) is sinds twee jaar vrijwilliger in de Maartenskliniek in Nijmegen. Elke donderdag bestiert ze er de koffieruimte van de dagbesteding. Ze schenkt patiënten die binnenlopen iets te drinken in, maakt een praatje met ze, serveert soep en houdt de boel ondertussen netjes. Timmer houdt ervan mensen te verzorgen en te „betuttelen”; het mag de patiënten die langskomen aan niets ontbreken. Maar het belangrijkste zijn de gesprekken. Vaste gasten kent ze inmiddels goed. „Laatst was een patiënt voor het laatst in het ziekenhuis, zijn behandeltraject liep af. Hij kwam me met een grote trommel chocola bedanken voor mijn gezelschap.”
Foto Daniel Niessen
Mark van Houdenhoven (50) is directeur van de Maartenskliniek in Nijmegen. Zijn werk, zoals-ie het zelf bondig samenvat: „Ervoor zorgen dat mensen die in de zorg werken, hun werk kunnen doen.” Van Houdenhoven werkt nu vijf jaar bij de Maartenskliniek. Daarvoor gaf hij leiding aan het Haga-ziekenhuis in Den Haag. Er werken rond de 1.600 mensen bij de Maartenskliniek. Het ziekenhuis zet volgens Van Houdenhoven zo’n 170 miljoen euro om. „En we maken winst.” Belangrijk, vindt hij: „Dat stelt je in staat om te innoveren en investeren.”
Foto Daniel Niessen
Kees Smid (30) is informatie-analist bij de Sint Maartenskliniek, waar hij het ontwikkelen van een nieuw, digitaal platform voor patiënten coördineert. Kort gezegd komt dat erop neer dat hij erachter probeert te komen waar patiënten en artsen precies behoefte aan hebben, zodat zijn technische team kan bouwen aan een app die het contact tussen beiden gemakkelijker maakt. Op dit platform kunnen patiënten bijvoorbeeld zien wanneer hun volgende afspraak is of een vraag stellen aan hun arts, maar ook thuis invullen hoe het herstel verloopt. Dat kan een arts weer in de gaten houden, en zo nodig aan de bel trekken – „nog vóór die volgende afspraak”.
Foto Daniel Niessen