VS stoppen levering F35-onderdelen aan Turkije

Het is een reactie van de Amerikanen op de geplande Turkse aankoop van het Russische S-400 raketafweersysteem.

De twee Joint Strike Fighters (JSF of F-35) vliegen het Nederlandse luchtruim binnen en worden bijgetankt.
De twee Joint Strike Fighters (JSF of F-35) vliegen het Nederlandse luchtruim binnen en worden bijgetankt. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De Verenigde Staten staken de levering van onderdelen voor de F-35 (Joint Strike Fighter) aan NAVO-bondgenoot Turkije. De Amerikanen reageren hiermee op de geplande Turkse aankoop van het Russische luchtafweersysteem S-400. Dat meldt persbureau Reuters maandag.

Turkije zou gefaseerd onderdelen toegestuurd krijgen om zich voor te bereiden op de levering van de nieuwe Amerikaanse jachtvliegtuigen. Een bron meldt aan Reuters dat een levering van oefenmaterieel en alle daarna geplande leveringen geannuleerd zijn. Turkije heeft momenteel één F-35.

Bedreiging voor de NAVO

Turkije verwacht in juli de eerste levering voor het Russische raketsysteem. Volgens Washington vormt het radarsysteem van de S-400 in Turkije een bedreiging voor de NAVO-defensie. De radar zou inlichtingen over de F-35 kunnen verzamelen voor Rusland.

Om dit te voorkomen heeft Turkije voorgesteld geen Russische trainers en monteurs te gebruiken voor de S-400. Het raketsysteem zou volledig door de Turkse luchtmacht bediend gaan worden en onafhankelijk van de NAVO-systemen. Dit compromis was niet afdoende voor de Amerikanen.

De S-400 ‘Triomf’ is Ruslands meest geavanceerde luchtafweersysteem. De Amerikaanse evenknie is het Patriot-luchtverdedigingssysteem. De VS hebben Turkije dit systeem met korting aangeboden, op voorwaarde dat van de S-400 aankoop werd afgezien. Deze kortingsactie verliep eind maart zonder dat Turkije interesse toonde in het alternatief.

Volgens Turkije was het land genoodzaakt de S-400 te bestellen omdat de VS aanvankelijk geen gunstige voorwaarden boden bij de verkoop van hun Patriotraketten. Turkije heeft nog niet gereageerd op de leveringsstop van de F-35-onderdelen.

F-35-programma

Turkije is partner in het F-35-programma dat wordt geleid door vliegtuigbouwer Lockheed Martin en het Amerikaanse ministerie van Defensie. Ankara heeft 2,25 miljard dollar uitgegeven aan de initiële ontwikkeling van de F-35. Turkse defensiebedrijven produceren ook onderdelen.

Het land wil honderd F-35’s aanschaffen. Het eerste toestel werd geleverd in juni 2018. Afgelopen maand zou Turkije nog twee jachtvliegtuigen krijgen, maar deze levering werd uitgesteld vanwege de deal met Rusland.

Het Witte Huis onderzoekt momenteel of Turkije uit het F-35-programma moet worden gezet. In november stuurt de regering-Trump de conclusie van deze afwegingen aan het Congres. Als Turkije inderdaad doorgaat met de aanschaf van het S-400, dreigen de VS met sancties.

Lees ook: De Amerikanen dreigen Turkije om Russische raketten. Als de spanningen met de VS oplopen, kan Turkije verder in de armen van Moskou worden gedreven.